Ένα δωμάτιο γεμάτο παιχνίδια, ράφια που ξεχειλίζουν, κουτιά, σετ, φιγούρες, λούτρινα, επιτραπέζια. Κι όμως το παιδί κοιτάει γύρω του και λέει:
«Βαριέμαι…»
Αν σου ακούγεται γνώριμο, δεν είσαι μόνος. Η υπερπροσφορά παιχνιδιών είναι ένα συχνό φαινόμενο στη σύγχρονη οικογένεια — και είναι απόλυτα φυσικό να οδηγεί στη βαρεμάρα, τη διάσπαση προσοχής ή ακόμα και σε εκνευρισμό.
Το παράδοξο των πολλών παιχνιδιών
Στη θεωρία, περισσότερα παιχνίδια σημαίνει περισσότερες ευκαιρίες για παιχνίδι.
Στην πράξη, συμβαίνει συχνά το αντίθετο:
- Το παιδί δεν ξέρει τι να διαλέξει
- Αλλάζει παιχνίδι κάθε 2 λεπτά
- Ζητά καινούριο, ενώ έχει ήδη πολλά
- Δεν παίζει σε βάθος με τίποτα
Γιατί όμως;
1. Η “υπερφόρτωση επιλογών” κάνει το παιχνίδι πιο δύσκολο
Όταν το παιδί έχει μπροστά του πολλές επιλογές, ο εγκέφαλος δεν “χαίρεται” — μπερδεύεται.
Αυτό ονομάζεται συχνά choice overload:
όσο περισσότερες επιλογές, τόσο δυσκολότερη η απόφαση.
Αντί το παιδί να διαλέξει ένα παιχνίδι και να το εξερευνήσει, συχνά:
- πιάνει κάτι,
- το αφήνει,
- ανοίγει άλλο,
- ψάχνει κι άλλο,
- και τελικά νιώθει ότι τίποτα δεν το γεμίζει.
2. Τα πολλά παιχνίδια μειώνουν τη συγκέντρωση
Το παιχνίδι χρειάζεται χρόνο για να εξελιχθεί.
Όταν υπάρχουν πολλά ερεθίσματα γύρω:
- το παιδί διασπάται εύκολα
- δεν επενδύει σε ένα σενάριο παιχνιδιού
- δυσκολεύεται να ολοκληρώσει κατασκευές ή ιστορίες
Σαν να προσπαθεί να διαβάσει 10 βιβλία ταυτόχρονα — στο τέλος δεν απολαμβάνει κανένα.
3. Το παιδί συνηθίζει στο “καινούριο” και χάνει την ευχαρίστηση
Αν τα παιχνίδια έρχονται συνεχώς (δώρα, αγορές, επιβράβευση), ο ενθουσιασμός γίνεται συνήθεια.
Το αποτέλεσμα;
- το καινούριο προκαλεί έντονη χαρά για λίγο
- το παλιό φαίνεται αδιάφορο
- το παιδί ζητά νέο ερέθισμα, όχι παιχνίδι
Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος:
παίρνω → ενθουσιάζομαι → βαριέμαι → ζητάω ξανά
4. Τα “έτοιμα” παιχνίδια αφήνουν λιγότερο χώρο στη φαντασία
Πολλά σύγχρονα παιχνίδια έχουν:
- ήχους
- φώτα
- έτοιμα σενάρια
- κουμπιά που “παίζουν” αντί για το παιδί
Αυτό μειώνει τη δημιουργική συμμετοχή.
Τα παιδιά αναπτύσσουν πιο βαθύ παιχνίδι όταν τα αντικείμενα είναι πιο “ανοιχτά”, όπως:
- τουβλάκια
- φιγούρες και κουκλόσπιτο
- ζωγραφική / χειροτεχνίες
- παιχνίδια ρόλων
- απλά υλικά (κουτιά, υφάσματα, πλαστελίνη)
5. Το περιβάλλον γίνεται “θορυβώδες”
Ένα σπίτι ή δωμάτιο γεμάτο παιχνίδια μοιάζει με συνεχές μήνυμα:
«Διάλεξε κάτι. Παίξε. Τώρα.»
Αυτό κουράζει.
Το παιδί μπορεί να νιώθει:
- υπερδιέγερση
- δυσκολία να ηρεμήσει
- εκνευρισμό ή ένταση
- αίσθηση ότι “τίποτα δεν είναι αρκετό”
Τι μπορείς να κάνεις (χωρίς να πετάξεις τα πάντα!)
1. Κάνε “rotation” παιχνιδιών (το πιο αποτελεσματικό hack)
Κράτα έξω λίγα παιχνίδια και τα υπόλοιπα αποθήκευσέ τα.
Πώς:
- Διάλεξε 8–12 παιχνίδια (ανάλογα την ηλικία)
- Βάλε τα άλλα σε κουτιά/ντουλάπι
- Κάθε 2–3 εβδομάδες κάνε αλλαγή
Το παιδί θα νιώσει ότι έχει “καινούρια” παιχνίδια χωρίς καμία αγορά.
2. Κάνε πιο εύκολη την πρόσβαση στα σωστά παιχνίδια
Συχνά το πρόβλημα δεν είναι ότι το παιδί δεν θέλει να παίξει —
είναι ότι δεν μπορεί να δει τι έχει.
Λύση:
- λιγότερα κουτιά, καλύτερη οργάνωση
- παιχνίδια ταξινομημένα
- τα αγαπημένα σε εμφανές σημείο
3. Μείωσε τα παιχνίδια που “κάνουν τα πάντα”
Δεν χρειάζεται να τα εξαφανίσεις, απλώς να μην κυριαρχούν.
Προτίμησε παιχνίδια που επιτρέπουν:
- δημιουργία
- πειραματισμό
- πολλαπλές χρήσεις
4. Άφησε χώρο για βαρεμάρα
Η βαρεμάρα δεν είναι εχθρός. Είναι συχνά η αρχή της δημιουργικότητας.
Αν το παιδί μάθει ότι κάθε φορά που βαριέται έρχεται κάτι νέο, δεν θα αναπτύξει την ικανότητα να:
- βρίσκει ιδέες
- inventάρει παιχνίδι
- χτίζει φανταστικά σενάρια
5. Θέσε ένα απλό “φίλτρο” πριν από κάθε αγορά
Πριν πάρεις νέο παιχνίδι, ρώτα:
- Θα παίζει με αυτό και σε 2 εβδομάδες;
- Θα έχει πολλούς τρόπους χρήσης;
- Θα συμπληρώνει κάτι που ήδη έχει;
Αν η απάντηση είναι “μάλλον όχι”, μπορεί να είναι περισσότερο “ενθουσιασμός” παρά πραγματική ανάγκη.
Συμπέρασμα
Όταν τα παιχνίδια είναι πάρα πολλά, το παιδί δεν έχει περισσότερη χαρά — έχει περισσότερη υπερφόρτωση.
Η βαρεμάρα που βλέπουν πολλοί γονείς δεν σημαίνει ότι το παιδί είναι αχάριστο ή τεμπέλικο. Συχνά σημαίνει ότι χρειάζεται:
- λιγότερες επιλογές
- πιο ανοιχτά παιχνίδια
- καλύτερη οργάνωση
- χρόνο για να βρει μόνο του ρυθμό
Και η αλήθεια είναι αυτή:
λίγα παιχνίδια με βάθος αξίζουν περισσότερο από πολλά παιχνίδια στην επιφάνεια.
