Παράγοντες όπως η παχυσαρκία, η κακή διατροφή, η σωματική αδράνεια, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Ωστόσο, ένα μεγάλο ποσοστό νεαρών ασθενών δεν πληροί αυτούς τους παράγοντες κινδύνου. Πολλοί είναι φυσιολογικού βάρους, σωματικά δραστήριοι και ακολουθούν υγιεινό τρόπο ζωής, γεγονός που υποδηλώνει ότι «κάτι άλλο» στο σύγχρονο περιβάλλον συμβάλλει στην ανάπτυξη της νόσου.
Το μικροβίωμα στο επίκεντρο της έρευνας
Μία από τις πιο σημαντικές και πρόσφατες ανακαλύψεις αφορά τον ρόλο του εντερικού μικροβιώματος. Μελέτες έχουν δείξει ότι η παρουσία ενός συγκεκριμένου βακτηρίου, του E. coli που παράγει την τοξίνη colibactin, είναι τρεις φορές συχνότερη σε ασθενείς κάτω των 40 ετών με καρκίνο του παχέος εντέρου σε σύγκριση με μεγαλύτερους ασθενείς.
Η colibactin είναι μια γονιδιοτοξική ουσία που μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις στο DNA των κυττάρων του εντέρου, αφήνοντας χαρακτηριστικά «μοριακά αποτυπώματα» που εντοπίζονται συχνότερα σε καρκίνους πρώιμης έναρξης. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το βακτήριο αυτό φαίνεται να εγκαθίσταται στο μικροβίωμα ήδη από την παιδική ηλικία, πιθανώς επηρεαζόμενο από διατροφή δυτικού τύπου και χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών.
Η αύξηση του καρκίνου του παγκρέατος σε νεαρές γυναίκες
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αύξηση του καρκίνου του παγκρέατος σε νεότερες ηλικίες, κυρίως σε γυναίκες. Παγκοσμίως, αποτελεί πλέον τον τέταρτο συχνότερο καρκίνο πρώιμης έναρξης, με δεκάδες χιλιάδες νέες διαγνώσεις ετησίως. Η πρόγνωση παραμένει εξαιρετικά φτωχή, και η διάγνωση μεταστατικής νόσου σε άτομα 30 ή 40 ετών έχει τεράστιο ψυχολογικό και κοινωνικό αντίκτυπο.
Παρότι δεν έχουν εντοπιστεί σαφείς βιολογικοί δείκτες ή ανατομικές διαφορές που να εξηγούν την αύξηση αυτή, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι πρόκειται για ένα πραγματικό και επιταχυνόμενο φαινόμενο.
Γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη
Παρά τις επιθετικότερες θεραπείες που συχνά λαμβάνουν οι νεότεροι ασθενείς, τα ποσοστά επιβίωσης δεν είναι πάντα καλύτερα από εκείνα των μεγαλύτερων ηλικιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε ασθενείς κάτω των 35 ετών, η πρόγνωση είναι χειρότερη, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση.
Σήμερα, ο προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου συνιστάται από την ηλικία των 45 ετών για άτομα μέσου κινδύνου, ενώ για τους υπόλοιπους γαστρεντερικούς καρκίνους δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες. Νέες εξετάσεις αίματος πολλαπλής ανίχνευσης καρκίνου βρίσκονται υπό ανάπτυξη, αλλά δεν είναι ακόμη έτοιμες για ευρεία χρήση.
Η ανάγκη για ενημέρωση και έρευνα
Η κατανόηση των αιτιών που οδηγούν στην αύξηση των γαστρεντερικών καρκίνων πρώιμης έναρξης αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Η ανακάλυψη αξιόπιστων, οικονομικά προσιτών βιοδεικτών και η ενίσχυση της δημόσιας ενημέρωσης μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην πρόληψη και στη βελτίωση της επιβίωσης.
Η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα πρώιμα συμπτώματα και η απομάκρυνση της αντίληψης ότι «ο καρκίνος αφορά μόνο μεγαλύτερες ηλικίες» είναι κρίσιμα βήματα για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που, δυστυχώς, φαίνεται να αφορά ολοένα και περισσότερους νέους ανθρώπους.
[https://ascopost.com/news/january-2026/what-is-causing-a-rise-in-early-onset-gastrointestinal-cancers-including-pancreatic-cancer/?utm_source=ONC-TAP-EN-INTL-011626&utm_medium=email&md5=d70aa41f3728827bc510d0f20ff1220a]
