Τα τελευταία χρόνια, η ζάχαρη, έχει σχεδόν «δαιμονοποιηθεί». Όποιος επιλέγει λευκή ζάχαρη, στον καφέ ή στο ρόφημά του, αντιμετωπίζεται σχεδόν σαν ν’ ανάψει κάποιος πούρο σε χώρο μη καπνιζόντων.
Μαζί με την διατροφική αποκαθήλωση της ζάχαρης, προέκυψαν αντικαταστάτες που πήραν την μορφή «λυτρωτή»: Στέβια, αγαύη, καστανή ζάχαρη, καρύδα, μέλι, σιρόπια.
Ας δούμε λίγο πιο ψύχραιμα το θέμα όμως: Είναι όντως διατροφικά πιο αθώα ή απλώς και σε τι ποσοστό;
Το βασικό είναι ότι : Το σώμα μας έχει έναν απλό μηχανισμό: αναγνωρίζει την γλυκιά γεύση, αυξάνει το σάκχαρο και εκκρίνει ινσουλίνη. Ο οργανισμός μας δεν ενδιαφέρεται αν ονομάζεται ζάχαρη, μέλι ή φυσικό γλυκαντικό Σημασία έχει σε πόση ποσότητα και πόσο συχνά
Στέβια: Σωτήρας ή παρεξηγημένη;
Η στέβια είναι: φυτικής προέλευσης ,χωρίς θερμίδες και δεν αυξάνει το σάκχαρο Άρα ναι: Για άτομα με διαβήτη ή ανάγκη αυστηρού ελέγχου, είναι χρήσιμη.
Αλλά: συχνά δεν είναι “σκέτη στέβια” (έχει πρόσθετα), δεν μειώνει την εξάρτηση από τη γλυκιά γεύση,δεν εκπαιδεύει τον οργανισμό να μειώσει την ανάγκη για γλυκό. Με απλά λόγια: Ναι, είναι καλή λύση. Όχι, δεν είναι μαγικό ραβδί.
Σιρόπι αγαύης: Το πιο παρεξηγημένο
Η αγαύη έγινε διάσημη γιατί: έχει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, είναι πολύ γλυκιά, και προβάλλεται ως «φυσική». Όμως εδώ υπάρχει ένα μεγάλο αλλά, το σιρόπι αγαύης :
- είναι πολύ πλούσιο σε φρουκτόζη
- η φρουκτόζη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ
- σε μεγάλες ποσότητες επιβαρύνει το μεταβολισμό
Είναι γλυκαντικό που: φαίνεται καλό, αλλά θέλει μεγάλη προσοχή στην ποσότητα
Καστανή ζάχαρη: Ο πιο παλιός μύθος
Ας το πούμε καθαρά: Η καστανή ζάχαρη είναι λευκή ζάχαρη με μελάσα. Διαθέτει ελάχιστα ιχνοστοιχεία, έχει πιο «πλούσια» γεύση . Αλλά: οι θερμίδες είναι σχεδόν ίδιες, το σάκχαρο ανεβαίνει το ίδιο το σάκχαρο ανεβαίνει το ίδιο και δεν είναι «υγιεινή εναλλακτική» Μοιάζει πιο αγνή
Ζάχαρη καρύδας, σιρόπια, “εναλλακτικά”
Τα περισσότερα “εναλλακτικά”:
- έχουν παρόμοιες θερμίδες
- ανεβάζουν σάκχαρο
- χρησιμοποιούνται πιο άνετα (“είναι καλύτερα, βάλε λίγο ακόμα”)
Και κάπως έτσι, τρώμε περισσότερο και όχι ποιοτικά
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ποιο — είναι πόσο
Όλη αυτή η συζήτηση συχνά χάνει το βασικό:
Δεν καταναλώνουμε πολλή ζάχαρη επειδή είναι λευκή.
Την καταναλώνουμε επειδή: έχουμε μάθει να τρώμε γλυκά συχνά, τη χρησιμοποιούμε για παρηγοριά, δεν αντέχουμε τη μη γλυκιά γεύση. Αλλάζοντας απλώς το γλυκαντικό δεν αλλάζει η σχέση, αλλάζει η σχέση με το γλυκό.
Πότε έχουν νόημα οι εναλλακτικές;
Έχουν νόημα όταν:
- χρησιμοποιούνται περιστασιακά
- σε μικρές ποσότητες
- χωρίς αυταπάτες
- ως μέρος συνολικής ισορροπίας
Όχι όταν: δικαιολογούν υπερκατανάλωση, αντικαθιστούν τη λέξη «ζάχαρη» με κάτι πιο ακριβό και μας κάνουν να νιώθουμε καλύτερα ενώ στην ουσία δεν έχουμε αλλάξει τίποτα
Μια αλήθεια που δεν πουλάει εύκολα
Αν κάτι είναι:
- γλυκό
- συχνό
- σε μεγάλες ποσότητες
Τότε για το σώμα αποτελεί πρόβλημα, ό,τι όνομα και αν του δώσουμε.
Η στέβια, η αγαύη και η καστανή ζάχαρη δεν είναι εχθροί. Αλλά ούτε και σωτήρες. Είναι όμως εργαλεία «γλυκά» και όπως όλα τα εργαλεία, η χρήση κάνει τη διαφορά. Γιατί τελικά, το πιο υγιεινό γλυκαντικό είναι αυτό που δεν χρειάζεσαι κάθε μέρα.
Πηγή: who.int
*Η πηγή είναι ενδεικτή και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη ιατρική ή διατροφική συμβουλή.
