Σχεδόν όλοι έχουμε συναντήσει έναν τέτοιο άνθρωπο στη δουλειά.
Είναι εκείνος που
- παραβιάζει διαδικασίες γιατί “ξέρει καλύτερα”
- μιλάει υποτιμητικά στους συναδέλφους
- θεωρεί ότι οι κανόνες είναι για τους άλλους
- συμπεριφέρεται σαν κακομαθημένο παιδί με τίτλο ενηλίκου
Και συνήθως η κριτική των άλλων εξαντλείται στο « Άστον …έτσι είναι.»
Το θέμα όμως είναι λίγο διαφορετικό. Δεν είναι «έτσι» ο συγκεκριμένος άνθρωπος. Επιλέγει να είναι έτσι
Και το ερώτημα δεν είναι αν μας ενοχλεί — αυτό είναι δεδομένο.
Το ερώτημα είναι: Πως το αντιμετωπίζουμε χωρίς να υποστεί ζημιά το νευρικό μας σύστημα
1) Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από την αλαζονεία
Η αλαζονεία στον εργασιακό χώρο σπάνια είναι δύναμη.
Συνήθως είναι άμυνα.
Πίσω από το “καλάμι” συχνά υπάρχει:
- ανασφάλεια
- ανάγκη επιβεβαίωσης λόγω έλλειψης δεξιοτήτων
- φόβος απώλειας ελέγχου
- αδυναμία συνεργασίας
Ο αλαζόνας:
- δεν αντέχει την ισοτιμία
- δυσκολεύεται να δεχθεί όρια
- χρησιμοποιεί τον ρόλο για να υποτιμήσει
Μπορεί ν’ αλλάξει ένας αλαζόνας όταν τον αντιμετωπίζεις με καλοσύνη;
Όχι !
2) Γιατί η αλαζονεία εξαπλώνεται αν δεν αντιμετωπιστεί
Όταν τέτοιες συμπεριφορές
- αγνοούνται
- δικαιολογούνται
- «αποσιωπώνται» για να μη δημιουργηθεί μεγαλύτερη ένταση τότε
ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΚΑΤΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ : ΚΑΝΟΝΙΚΟΠΟΙΟΥΝΤΑΘ
Και τότε:
- Οι συνεργάτες σωπαίνουν
- Το κλίμα γίνεται τοξικό
- η δουλειά γίνεται αφόρητη
- η επαγγελματική αξιοπρέπεια φθείρεται
Η σιωπή των άλλων δεν είναι ουδέτερη στάση. Είναι έμμεση άδεια
3) Τι δεν βοηθά
Ας ξεκινήσουμε από τα λάθη:
❌ ειρωνεία
❌ παθητική επιθετικότητα
❌ “άστον να λέει”
❌ να προσπαθείς να τον κάνεις να σε συμπαθήσει
❌ να ανεβαίνεις στον ίδιο τόνο
Όλα αυτά:
- υποβιβάζουν το δικό σου εαυτό
- δεν βάζουν όριο στον αλαζόνα
- ενισχύουν παιχνίδι ισχύος
4) Τι βοηθά πραγματικά: όρια χωρίς δράμα
Η αλαζονεία δεν φοβάται τη σύγκρουση.
Φοβάται την καθαρότητα.
Ονόμασε τη συμπεριφορά, όχι τον άνθρωπο
Αντί για: «Είσαι αγενής» μπορείς να πεις
«Ο τρόπος που μίλησες είναι υποτιμητικός.»
Αυτή η επιλογή
Κάνει την διαπίστωση να ξεφεύγει από την προσωπική αντιπαράθεση και αποκαλύπτει το πρόβλημα
Μίλα ήρεμα, σταθερά, σύντομα
Ο στόχος δεν είναι να κερδίσεις.
Είναι να σταματήσει η παραβίαση.
Παράδειγμα:
«Ας μείνουμε στη διαδικασία που έχουμε συμφωνήσει.» Χωρίς να χρησιμοποιήσεις εξήγηση και χωρίς αιτιολογία
Μην χάνεις την αυτοκυριαρχία σου
Οι αλαζόνες συχνά προκαλούν για να σε σύρουν σε ένταση. Η συμπεριφορά που αποδυναμώνει τους αλαζόνες είναι η ψυχραιμία
5) Όταν παραβιάζονται διαδικασίες
Εδώ τα πράγματα είναι καθαρά:
Η παραβίαση διαδικασιών δεν είναι θέμα χαρακτήρα.
Είναι θέμα λειτουργίας.
Τι βοηθά: γραπτή επικοινωνία και μόνο, αναφορά στις διαδικασίες, καταγραφή συμπεριφοράς, χωρίς δράμα
Τι δεν πρέπει να κάνεις : Το συναισθηματικό ξέσπασμα θα σε παγιδεύσει
Μια σύντομη επιστημονική ματιά
Έρευνες στην οργανωσιακή ψυχολογία δείχνουν ότι η αλαζονεία στον εργασιακό χώρο συνδέεται με:
- χαμηλή συναισθηματική νοημοσύνη
- ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά
- ανάγκη ελέγχου
Σύμφωνα με μελέτες για την τοξική ηγεσία, τέτοιες συμπεριφορές:
- μειώνουν την απόδοση της ομάδας
- αυξάνουν το εργασιακό στρες
- οδηγούν σε επαγγελματική εξουθένωση (burnout)
Με απλά λόγια:
δεν είναι “ιδιορρυθμία”. Αποτελεί λειτουργικό πρόβλημα για την εταιρεία
6) Αν είσαι σε θέση ισχύος (ή ευθύνης)
Η Ανοχή στην αλαζονεία, δεν είναι διαχείριση είναι συνενοχή και το μήνυμα που διαχέεται στους υπόλοιπους είναι « Όποιος απαιτεί και υποτιμά, κερδίζει». Αυτή η αντιμετώπιση διαλύει ομάδες
7) Το πιο δύσκολο κομμάτι: να μη χάσεις τον εαυτό σου
Όταν δουλεύεις δίπλα σε «καβαλημένα καλάμια» υπάρχει κίνδυνος:
- να μικρύνεις
- να θυμώσεις
- να εμπλακείς και να χάσεις το δίκιο σου
- Αυτό είναι το πραγματικό κόστος.
Γι’ αυτό:
βάζουμε όρια όχι για να τους αλλάξουμε, αλλά για να προστατευτούμε.
Συμπέρασμα
Η αλαζονεία δεν είναι ένδειξη ανωτερότητας.
Είναι ένδειξη ανωριμότητας.
Και στον εργασιακό χώρο: Δεν χρειάζεται να την ανεχόμαστε, ούτε να την μιμούμαστε
Χρειάζεται:
- καθαρότητα
- σταθερότητα
- επαγγελματική αξιοπρέπεια
Γιατί η δουλειά δεν είναι παιδική χαρά.
Και κανείς δεν δικαιούται να φέρεται σαν κακομαθημένο παιδί
επειδή “του βγήκε”.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία / Πηγές
- Twenge, J. M., & Campbell, W. K. – The Narcissism Epidemic
- Goleman, D. – Emotional Intelligence
- Kets de Vries, M. – Leadership Mystique
- Hogan, R., & Hogan, J. (2001). Assessing leadership derailment.
- Einarsen, S. et al. – Bullying and harassment in the workplace
- Maslach, C. – Burnout: The Cost of Caring
Οι πηγές είναι ενδεικτικές και δεν αντικαθιστούν νομική ή επαγγελματική συμβουλευτική.
