Οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν βλέπουν σκουπίδια, σκέφτονται τι πρέπει να πεταχτεί. Ο José Alberto Gutiérrez είδε κάτι άλλο: Την αξία που μπορεί να είχαν για πολλούς τα βιβλία που κάποιοι εκτίμησαν ότι ήταν σκουπίδια.
Δούλευε νυχτερινή βάρδια ως απορριμματοσυλλέκτης στη Μπογκοτά της Κολομβίας. Μέσα σε σακούλες, κάδους και πεταμένα αντικείμενα, άρχισε να βρίσκει βιβλία. Κάποια σκισμένα. Κάποια παλιά. Κάποια σχεδόν άθικτα.
Δεν τα πέταξε. Τα πήρε σπίτι.
Το πρώτο βιβλίο
Το πρώτο βιβλίο που κράτησε ήταν η «Άννα Καρένινα» του Τολστόι. Όχι επειδή ήξερε τι θα ακολουθούσε. Αλλά επειδή κάτι μέσα του είπε ότι αυτό το αντικείμενο δεν είναι σκουπίδι.
Από εκείνη τη στιγμή, κάθε βάρδια έγινε και αναζήτηση. Κάθε βιβλίο που έβρισκε, το καθάριζε, το στέγνωνε, το στοίβαζε. Χωρίς σχέδιο. Χωρίς χρηματοδότηση. Χωρίς πρόθεση να “αλλάξει τον κόσμο”.
Όταν το σπίτι έγινε βιβλιοθήκη
Με τα χρόνια, τα βιβλία έγιναν εκατοντάδες. Μετά χιλιάδες. Σήμερα ξεπερνούν τις 20.000–25.000. Το σπίτι του José μετατράπηκε σε μια άτυπη βιβλιοθήκη με το όνομα. La Fuerza de las Palabras — Η Δύναμη των Λέξεων.
Παιδιά από φτωχές γειτονιές:
- μπήκαν για πρώτη φορά σε χώρο γεμάτο βιβλία
- διάβασαν ιστορίες που δεν θα έφταναν ποτέ στα σχολεία τους
- πήραν βιβλία στο σπίτι, χωρίς αντάλλαγμα
Ο José δεν έγινε δάσκαλος. Δεν έγινε ακτιβιστής. Έγινε διαμεσολαβητής ανάμεσα στη γνώση και σε όσους δεν είχαν πρόσβαση.
Γιατί αυτή η ιστορία μας αφορά;
Ζούμε σε μια εποχή που όλα πρέπει:
- να είναι χρήσιμα
- να αποδίδουν
- να δικαιολογούν τον χώρο που καταλαμβάνουν
Τα βιβλία του José:
- δεν ήταν χρήσιμα πια
- δεν είχαν αξία αγοράς
- είχαν κριθεί “περιττά”
Κι όμως, για εκείνον: ήταν δυνατότητες και αυτό είναι κάνει την ιστορία του δυνατή. Δεν «μιλά» για φιλανθρωπία, «μιλά» για την αξία που δίνει κάποιος σε κάτι που πολλοί άλλοι το θεωρούν «σκουπίδι»
Όχι ήρωας — άνθρωπος
Ο ίδιος λέει συχνά: «Αν ένα βιβλίο μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός ανθρώπου, φανταστείτε τι μπορούν να κάνουν χιλιάδες.» Δεν μιλά σαν κάποιος που “έσωσε”. Μιλά σαν κάποιος που μοίρασε. Δεν εξιδανίκευσε τη φτώχεια. Δεν εξιδανίκευσε τη δυσκολία. Απλώς δεν προσπέρασε.
Μια ήσυχη πολιτισμική πράξη
Η πράξη του José είναι πολιτισμική, όχι επειδή είναι μεγάλη,
αλλά επειδή είναι σταθερή. Για χρόνια:
- έκανε το ίδιο πράγμα
- χωρίς χειροκρότημα
- χωρίς εγγύηση αποτελέσματος
Και αυτό μας θυμίζει κάτι που έχουμε ξεχάσει: Η αλλαγή δεν έρχεται πάντα με θόρυβο. Έρχεται με συνέπεια. Ο άντρας που έφτιαξε βιβλιοθήκη από σκουπίδια δεν απέδειξε ότι “όλα γίνονται”. Απέδειξε κάτι εξαιρετικά σημαντικό: Ότι η αξία δεν χάνεται επειδή την πέταξαν άλλοι και αυτό ισχύει και για τα βιβλία και για τους ανθρώπους.
Πηγή: dailygood.org
