Η καρδιαγγειακή υγεία των γυναικών παραμένει ένα ζήτημα γύρω από το οποίο επικρατεί η αντίληψη ότι οι γυναίκες κινδυνεύουν λιγότερο από καρδιοπάθειες σε σχέση με τους άνδρες. Τα επιστημονικά δεδομένα όμως δείχνουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σήμερα την κυριότερη αιτία θανάτου στις γυναίκες παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά την πρόληψη και τον τακτικό καρδιολογικό έλεγχο ιδιαίτερα σημαντικούς.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο καρδιολόγος Ελευθέριος Κολομτσάς εξηγεί γιατί η αντίληψη αυτή είναι λανθασμένη, πότε πρέπει να ξεκινά ο προληπτικός έλεγχος της καρδιάς στις γυναίκες και ποιοι παράγοντες κινδύνου επηρεάζουν περισσότερο τη γυναικεία καρδιαγγειακή υγεία. Παράλληλα, αναφέρεται στον ρόλο της εμμηνόπαυσης, στις ιδιαιτερότητες που σχετίζονται με το αναπαραγωγικό σύστημα και στις πρακτικές που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία της καρδιάς.
Συνέντευξη με τον ειδικό καρδιολόγο – εντατικολόγο Ελευθέριο Κολομτσά
— Κύριε Κολομτσά, υπάρχει ακόμη η αντίληψη ότι οι γυναίκες κινδυνεύουν λιγότερο από καρδιοπάθειες. Ισχύει;
Πρόκειται για έναν μύθο που επιμένει, αλλά δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Στατιστικά, οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στις γυναίκες διεθνώς, καθώς ευθύνονται περίπου για το 35% των θανάτων. Παρ’ όλα αυτά, πολλές γυναίκες δεν δίνουν την ίδια σημασία στον καρδιολογικό έλεγχο όπως σε άλλους προληπτικούς ελέγχους. Η παρανόηση ξεκινά επειδή πράγματι, πριν την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες «προστατεύονται» από πολλά καρδιαγγειακά νοσήματα. Ωστόσο μετά την εμμηνόπαυση ο κίνδυνος είναι παρόμοιος με αυτόν που αντιμετωπίζουν οι άντρες.
— Πότε πρέπει μια γυναίκα να ξεκινήσει να ελέγχει την καρδιά της προληπτικά;
Ο καρδιολογικός έλεγχος είναι χρήσιμος σε κάθε ηλικία, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου ή οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας. Επίσης, αν ένα κορίτσι ή μια γυναίκα αθλείται, θα πρέπει οπωσδήποτε να κάνει καρδιολογικό έλεγχο. Και τέλος, αν μια γυναίκα αισθάνεται συμπτώματα, δεν θα πρέπει να τα αγνοήσει επειδή «οι γυναίκες δεν παθαίνουν καρδιά». Πηγαίνετε για έλεγχο! Η πρόληψη επιτρέπει να εντοπιστούν έγκαιρα προβλήματα ή παράγοντες κινδύνου πριν εξελιχθούν σε σοβαρή καρδιαγγειακή νόσο.
Σε κάθε περίπτωση, μετά την ηλικία των 40 ετών το καρδιολογικό τσεκάπ πρέπει να μπαίνει στο πρόγραμμα. Να σημειώσω πως είναι καλό να υπάρχει ένας πλήρης καρδιολογικός έλεγχο ως «βάση σύγκρισης» στο αρχείο μας από σχετικά μικρή ηλικία, γιατί έτσι μπορούμε να έχουμε μια καλύτερη εκτίμηση της κατάστασης αν αργότερα προκύψει κάποιο ανησυχητικό εύρημα.
— Τι περιλαμβάνει συνήθως ένα βασικό καρδιολογικό check-up;
Ξεκινά με πλήρες ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και κλινική εξέταση. Επίσης περιλαμβάνει ηλεκτροκαρδιογράφημα 12 επαγωγών και υπερηχογράφημα καρδιάς, ενώ μπορεί να υπάρξει σύσταση για δοκιμασία κόπωσης, holter ρυθμού ή holter πίεσης. Οι εξετάσεις επιλέγονται ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και το προφίλ κινδύνου της κάθε γυναίκας.
— Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο στις γυναίκες;
Οι βασικοί παράγοντες είναι οι ίδιοι με αυτούς των ανδρών: υπέρταση, παχυσαρκία, κάπνισμα, καθιστική ζωή και υψηλή χοληστερόλη. Ωστόσο, ορισμένοι παράγοντες όπως ο διαβήτης, το έντονο άγχος και η κατάθλιψη φαίνεται να επηρεάζουν ακόμη περισσότερο τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στις γυναίκες.
— Υπάρχουν παράγοντες κινδύνου που αφορούν αποκλειστικά τις γυναίκες;
Ναι, είναι αυτοί που συνδέονται με το αναπαραγωγικό σύστημα. Επιπλοκές της εγκυμοσύνης, όπως ο διαβήτης κύησης, η προεκλαμψία ή ο πρόωρος τοκετός, συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο αργότερα στη ζωή. Επίσης, η εμμηνόπαυση αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την καρδιαγγειακή υγεία της γυναίκας.
— Γιατί η εμμηνόπαυση επηρεάζει τόσο την καρδιά;
Πριν από την εμμηνόπαυση, τα οιστρογόνα προσφέρουν μια φυσική προστασία στα αγγεία, βοηθώντας στη διατήρηση της ελαστικότητας των αρτηριών και των φυσιολογικών επιπέδων χοληστερόλης. Όταν τα επίπεδά τους μειώνονται, η προστασία αυτή εξασθενεί και ο καρδιαγγειακός κίνδυνος αυξάνεται.
Μάλιστα έχει βρεθεί σε έρευνες πως η πρώιμη ή πρόωρη εμμηνόπαυση, οπότε η γυναίκα χάνει νωρίτερα την προστατευτική δράση των οιστρογόνων, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιακής ανεπάρκειας.
— Τι μπορούν να κάνουν οι γυναίκες για να προστατεύσουν την καρδιά τους μετά την εμμηνόπαυση;
Πριν χρειαστεί να καταφύγουμε στη φαρμακευτική αγωγή, συστήνουμε πάντα αλλαγές στον τρόπο ζωής. Ο ρόλος τους είναι καθοριστικός. Μιλάμε για τακτική σωματική άσκηση, σωστή διατροφή, επαρκή ύπνο, διακοπή καπνίσματος και διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους. Η παρακολούθηση της πίεσης, του σακχάρου και της χοληστερόλης είναι επίσης σημαντική.
— Ποιο μήνυμα θα θέλατε να κρατήσουν οι γυναίκες από αυτή τη συζήτηση;
Η φροντίδα της καρδιάς δεν πρέπει να αρχίζει όταν εμφανιστεί πρόβλημα. Με προληπτικό έλεγχο και υγιεινές συνήθειες, οι γυναίκες μπορούν να προστατεύσουν την καρδιαγγειακή τους υγεία για πολλά χρόνια ακόμη. Από την εμπειρία μου, διαπιστώνω πως οι γυναίκες είναι συχνά πιο πειθαρχημένες και δυναμικές όταν πρόκειται να φροντίσουν την υγεία τους, παρά οι άνδρες. Οπότε, με έγκαιρη διάγνωση, έχουν όλες τις πιθανότητες να εξελιχθούν καλά. Δίπλα λοιπόν στις γυναικολογικές εξετάσεις, τις εξετάσεις για την οστεοπόρωση και τον οδοντιατρικό έλεγχο, που είναι οι πιο συνήθεις εξετάσεις που κάνουν, εγώ τις προτρέπω να προσθέσουν έναν ετήσιο καρδιολογικό έλεγχο μετά την ηλικία των 40 ετών.
Ελευθέριος Λ. Κολομτσάς
https://cardiometabolism.gr/
Κηφισίας 60 – Αθήνα 11526
213 0 251425, 6947434350
