Της Χριστίνας Μπαφέτη
Η Διεθνής Ημέρα Γυναικών 2026 δεν αποτελεί απλώς μια παγκόσμια επέτειο· είναι μια κρίσιμη υπενθύμιση ότι η ισότητα φύλων παραμένει ζητούμενο. Παρά τις σημαντικές κατακτήσεις των τελευταίων δεκαετιών, τα δικαιώματα των γυναικών εξακολουθούν να μην προστατεύονται επαρκώς, ενώ η βία κατά των γυναικών και τα εμπόδια στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη αποκαλύπτουν το πραγματικό βάθος της ανισότητας. Η 8η Μαρτίου 2026, με κεντρικό μήνυμα «Δικαιώματα. Δικαιοσύνη. Δράση. Για ΟΛΕΣ τις Γυναίκες και τα Κορίτσια», μας καλεί να δούμε πέρα από τα σύμβολα και να επικεντρωθούμε στις ουσιαστικές αλλαγές που απαιτούνται σήμερα..
Πώς αντιμετωπίζονται οι γυναίκες σήμερα
Σήμερα, καμία χώρα στον κόσμο δεν έχει κλείσει πλήρως τα νομικά χάσματα μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι γυναίκες διαθέτουν μόλις το 64% των νομικών δικαιωμάτων που έχουν οι άνδρες.
Σε θεμελιώδεις τομείς της ζωής — εργασία, αμοιβή, οικονομική ανεξαρτησία, ασφάλεια, οικογένεια, ιδιοκτησία, επιχειρηματικότητα και συνταξιοδότηση — οι νόμοι και οι πρακτικές εξακολουθούν να δημιουργούν ανισότητες. Οι γυναίκες αμείβονται λιγότερο, αναλαμβάνουν δυσανάλογο βάρος απλήρωτης φροντίδας, υποεκπροσωπούνται στα κέντρα λήψης αποφάσεων και συχνά αμφισβητούνται όταν διεκδικούν τα δικαιώματά τους. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο περίπου 11% λιγότερο από τους άνδρες για εργασία ίσης αξίας, δείχνοντας ότι το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων παραμένει μια σημαντική μορφή οικονομικής ανισότητας στην ΕΕ.» Η ανισότητα δεν είναι μόνο οικονομική ή επαγγελματική. Είναι βαθιά θεσμική και κοινωνική.
Η βία κατά των γυναικών: Μια διαρκής παραβίαση δικαιωμάτων
Η βία κατά των γυναικών παραμένει μία από τις πιο διαδεδομένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως. Ενδοοικογενειακή βία, σεξουαλική κακοποίηση, παρενόχληση στον χώρο εργασίας, γυναικοκτονίες, διαδικτυακή βία, εμπορία ανθρώπων και έμφυλη βία σε συνθήκες πολέμου συνθέτουν μια σκληρή πραγματικότητα.
Πολλές γυναίκες που βιώνουν βία δεν καταγγέλλουν τα περιστατικά, φοβούμενες ότι δεν θα γίνουν πιστευτές ή ότι θα στιγματιστούν. Η έμφυλη βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση. Είναι ζήτημα δημοκρατίας, δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Δικαιοσύνη υπό πίεση
Σε σχεδόν 70% των χωρών που έχουν μελετηθεί, οι γυναίκες αντιμετωπίζουν περισσότερα εμπόδια στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε σχέση με τους άνδρες. Νομικά έξοδα, μετακινήσεις, φροντίδα παιδιών, απώλεια εισοδήματος — όλα αυτά καθιστούν τη δικαιοσύνη απρόσιτη για εκατομμύρια γυναίκες.
Για τα 676 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια που ζουν κοντά σε ενεργές εμπόλεμες ζώνες, τα συστήματα δικαιοσύνης είναι συχνά ανύπαρκτα, ενώ η σεξουαλική βία χρησιμοποιείται ακόμη και ως όπλο πολέμου.
Δικαιώματα. Δικαιοσύνη. Δράση.
Η 8η Μαρτίου 2026 δεν είναι απλώς ημέρα αναγνώρισης. Είναι κάλεσμα για δράση. Η δικαιοσύνη δεν είναι δεδομένη· οικοδομείται με πολιτική βούληση, επαρκή χρηματοδότηση και κοινωνική αλλαγή.
Ο αγώνας που ξεκίνησε πριν από περισσότερο από έναν αιώνα συνεχίζεται. Και μέχρι κάθε γυναίκα και κάθε κορίτσι να μπορεί να ζει χωρίς φόβο, με ίσα δικαιώματα και πραγματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη, η 8η Μαρτίου θα παραμένει ημέρα διεκδίκησης.
Πηγές: unwomen.org, Gender pay gap statistics – Statistics Explained – Eurostat
