Για πολλούς ανθρώπους, η λέξη «οικογένεια» εξακολουθεί να σημαίνει ένα ζευγάρι που μοιράζεται κοινή ζωή, ίσως και παιδιά. Και πράγματι, για εκατομμύρια ανθρώπους αυτό το μοντέλο εξακολουθεί να προσφέρει αγάπη, σταθερότητα και ευτυχία.
Όμως η κοινωνία αλλάζει και μαζί της αλλάζουν και οι ανθρώπινες ανάγκες. Σήμερα, όλο και περισσότεροι άνθρωποι που έχουν βιώσει έναν χωρισμό ή απλώς δεν επιθυμούν έναν νέο γάμο, αναζητούν άλλους τρόπους να μοιραστούν τη ζωή τους. Όχι μέσα από μια ερωτική σχέση, αλλά μέσα από βαθιές φιλίες, σχέσεις αμοιβαίας φροντίδας και συναισθηματικής εγγύτητας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι απορρίπτουν τον γάμο. Σημαίνει ότι αναζητούν συντροφικότητα με διαφορετικούς όρους.
Όλο και περισσότεροι άνδρες και γυναίκες που έχουν περάσει έναν δύσκολο γάμο ή μια μακροχρόνια σχέση δεν επιθυμούν να ξαναμπούν στη διαδικασία ενός ερωτικού δεσμού ή ενός δεύτερου γάμου. Αυτό δεν σημαίνει ότι θέλουν να ζήσουν μόνοι ή απομονωμένοι. Αντίθετα, αναζητούν ανθρώπους με τους οποίους τους συνδέει βαθιά φιλία, αμοιβαία φροντίδα, εμπιστοσύνη και κοινές αξίες.
Έτσι, εμφανίζονται νέες μορφές συμβίωσης. Δύο φίλοι, τρεις άνθρωποι που μοιράζονται κοινές ανάγκες και τρόπο ζωής, ή πρόσωπα που έχουν αναπτύξει έναν βαθύ συναισθηματικό δεσμό χωρίς να αποτελούν ερωτικό ζευγάρι, επιλέγουν να μοιραστούν την καθημερινότητά τους, τις χαρές, τις δυσκολίες και τις ευθύνες της ζωής.
Τι είναι τελικά οικογένεια;
Ίσως ήρθε η στιγμή να αναρωτηθούμε αν οικογένεια είναι μόνο ένας συγκεκριμένος κοινωνικός θεσμός ή αν είναι πρωτίστως ένας χώρος συναισθηματικής ασφάλειας.
Για πολλούς ανθρώπους, οικογένεια είναι εκείνοι που βρίσκονται δίπλα τους στις δύσκολες στιγμές, που τους φροντίζουν όταν αρρωσταίνουν, που μοιράζονται τις ανησυχίες και τα όνειρά τους. Και αυτές οι σχέσεις δεν είναι απαραίτητο να βασίζονται σε ερωτική ή συζυγική σύνδεση.
Η μοναξιά της εποχής μας
Ζούμε σε μια εποχή όπου η μοναξιά αναγνωρίζεται πλέον ως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα ψυχικής υγείας. Πολλοί άνθρωποι παραμένουν σε δυσλειτουργικές ή τοξικές σχέσεις μόνο και μόνο επειδή φοβούνται τη μοναξιά.
Ωστόσο, η παρουσία ενός συντρόφου δεν εγγυάται συναισθηματική εγγύτητα. Κάποιος μπορεί να νιώθει βαθιά μόνος μέσα σε έναν γάμο και ταυτόχρονα να αισθάνεται πλήρης και ασφαλής μέσα σε μια σχέση ουσιαστικής φιλίας.
Ίσως λοιπόν μια ζωή που βασίζεται στην αμοιβαία κατανόηση, τον σεβασμό και την ειλικρινή συντροφικότητα να είναι πιο υγιής από τη διατήρηση μιας σχέσης που έχει πάψει να προσφέρει αγάπη και ουσιαστική σύνδεση.
Οι ανθρώπινες ανάγκες δεν αλλάζουν
Οι άνθρωποι εξακολουθούν να έχουν ανάγκη από αγάπη, αποδοχή, φροντίδα και αίσθηση του «ανήκειν». Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουν να καλύψουν αυτές τις ανάγκες.
Ίσως οι οικογένειες του μέλλοντος να μην ορίζονται τόσο από τη συγγένεια ή τη συζυγική σχέση, όσο από την ελεύθερη επιλογή ανθρώπων να μοιραστούν τη ζωή τους με πρόσωπα που αγαπούν, εμπιστεύονται και σέβονται.
Και ίσως τελικά το ουσιαστικό ερώτημα να μην είναι αν μια σχέση ταιριάζει στα παραδοσιακά πρότυπα, αλλά αν προσφέρει στα μέλη της ψυχική ασφάλεια, αμοιβαία φροντίδα και ποιότητα ζωής.
Για όσους ενδιαφέρονται να εμβαθύνουν
Η σύγχρονη ψυχολογική και κοινωνιολογική έρευνα δείχνει ότι η ψυχική ευημερία συνδέεται περισσότερο με την ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων παρά με τη συγκεκριμένη μορφή τους. Οι σταθεροί δεσμοί εμπιστοσύνης, αμοιβαίας φροντίδας και συναισθηματικής εγγύτητας αποτελούν βασικούς παράγοντες ψυχικής υγείας, είτε αυτοί αναπτύσσονται μέσα σε έναν γάμο, είτε σε μια βαθιά φιλία, είτε σε άλλες μορφές συντροφικότητας.
