Γράφει η Δανάη Πατρικίου
Κάθε φορά που κάνουμε για ένα παιδί κάτι που μπορεί να κάνει μόνο του, του στερούμε μια ευκαιρία να πιστέψει στις δυνάμεις του.
Κάθε γονιός θέλει το καλύτερο για το παιδί του. Θέλει να το προστατεύσει, να το βοηθήσει, να του προσφέρει όσα ο ίδιος ίσως στερήθηκε. Μέσα στην καθημερινότητα, όμως, πολλοί γονείς πέφτουν άθελά τους σε μια παγίδα: προσφέρουν τόσα πολλά, ώστε τελικά στερούν από το παιδί την ευκαιρία να μάθει να στέκεται στα δικά του πόδια.
Η σύγχρονη γονεϊκότητα συχνά συνδέεται με την αδιάκοπη φροντίδα. Τρέχουμε να προλάβουμε κάθε ανάγκη, λύνουμε κάθε πρόβλημα πριν καν εμφανιστεί, διευκολύνουμε κάθε δυσκολία. Όμως, αναρωτηθήκαμε ποτέ αν αυτή η στάση βοηθά πραγματικά τα παιδιά μας ή αν, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, τα εκπαιδεύουμε να εξαρτώνται διαρκώς από κάποιον άλλον;
Η αγάπη δεν είναι να τα κάνουμε όλα εμείς
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι η αγάπη εκφράζεται μέσα από τη συνεχή προσφορά. Να μην κουραστεί το παιδί, να μην στεναχωρηθεί, να μη δυσκολευτεί, να μη βιώσει αποτυχία ή απογοήτευση.
Έτσι, συχνά:
- Μαζεύουμε τα πράγματά του ενώ μπορεί να το κάνει μόνο του.
- Αναλαμβάνουμε υποχρεώσεις που αντιστοιχούν στην ηλικία του.
- Δικαιολογούμε κάθε αμέλεια ή ανευθυνότητα.
- Του παρέχουμε τα πάντα χωρίς να ζητάμε καμία συμμετοχή.
- Αποφεύγουμε να βάλουμε όρια από φόβο μήπως δυσαρεστηθεί.
Πίσω από αυτές τις συμπεριφορές δεν κρύβεται αδιαφορία. Αντίθετα, κρύβεται αγάπη, ενοχή, έλλειψη χρόνου ή η επιθυμία να προστατεύσουμε το παιδί από δυσάρεστες εμπειρίες.
Όμως η ζωή δεν λειτουργεί χωρίς όρια, ευθύνες και συνέπειες.
Οι πολλές παροχές δεν δημιουργούν απαραίτητα ευτυχισμένα παιδιά
Ένα παιδί που παίρνει τα πάντα χωρίς να προσπαθεί για τίποτα, κινδυνεύει να θεωρήσει δεδομένο ότι οι ανάγκες του θα ικανοποιούνται πάντα από κάποιον άλλον.
Σταδιακά μπορεί να αναπτύξει την πεποίθηση ότι:
- οι άλλοι οφείλουν να το εξυπηρετούν,
- οι δυσκολίες πρέπει να απομακρύνονται από τον δρόμο του,
- τα λάθη του δεν έχουν συνέπειες,
- οι ευθύνες ανήκουν πάντα σε κάποιον άλλο.
Και τότε, ενώ μεγαλώνει ηλικιακά, δεν ωριμάζει αντίστοιχα συναισθηματικά και κοινωνικά.
Από το εξαρτημένο παιδί στον εξαρτημένο ενήλικα
Δεν είναι λίγοι οι νέοι άνθρωποι που δυσκολεύονται να πάρουν αποφάσεις, να διαχειριστούν υποχρεώσεις ή να αναλάβουν την ευθύνη των επιλογών τους.
Όχι επειδή δεν έχουν ικανότητες.
Αλλά επειδή δεν είχαν αρκετές ευκαιρίες να τις αναπτύξουν.
Όταν ένα παιδί δεν μαθαίνει από μικρό να φροντίζει τον εαυτό του, να συμβάλλει στην οικογένεια, να διαχειρίζεται απογοητεύσεις και να αντιμετωπίζει τις συνέπειες των πράξεών του, είναι πιθανό να δυσκολευτεί αργότερα να λειτουργήσει αυτόνομα.
Η αυτονομία δεν εμφανίζεται ξαφνικά στα 18 ή στα 25 χρόνια. Χτίζεται καθημερινά από τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Οι ευθύνες είναι δώρο, όχι βάρος
Πολλοί γονείς αποφεύγουν να αναθέσουν ευθύνες στα παιδιά τους γιατί φοβούνται ότι τα πιέζουν ή τα επιβαρύνουν.
Στην πραγματικότητα, οι κατάλληλες ευθύνες για κάθε ηλικία αποτελούν πολύτιμο εργαλείο ανάπτυξης.
Ένα παιδί που:
- τακτοποιεί το δωμάτιό του,
- φροντίζει τα προσωπικά του αντικείμενα,
- συμμετέχει σε μικρές δουλειές του σπιτιού,
- οργανώνει μέρος των υποχρεώσεών του,
δεν μαθαίνει μόνο να βοηθά.
Μαθαίνει να νιώθει ικανό, χρήσιμο και υπεύθυνο.
Και αυτή η αίσθηση είναι θεμέλιο της αυτοεκτίμησης.
Τι χρειάζονται πραγματικά τα παιδιά;
Τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς που θα κάνουν τα πάντα για εκείνα.
Χρειάζονται γονείς που θα είναι δίπλα τους καθώς μαθαίνουν να κάνουν πράγματα μόνα τους.
Χρειάζονται αγάπη, αλλά και όρια.
Υποστήριξη, αλλά και ευθύνες.
Κατανόηση, αλλά και συνέπεια.
Χρειάζονται την ευκαιρία να δοκιμάσουν, να αποτύχουν, να προσπαθήσουν ξανά και να ανακαλύψουν τις δικές τους δυνάμεις.
Κλείνοντας
Ο στόχος της γονεϊκότητας δεν είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που θα μας χρειάζονται για πάντα.
Ο στόχος είναι να μεγαλώσουμε ανθρώπους που θα μπορούν να σταθούν με αυτοπεποίθηση στα πόδια τους, να αναλαμβάνουν ευθύνες, να διαχειρίζονται τις δυσκολίες και να δημιουργούν τη δική τους ζωή.
Γιατί η πραγματική αγάπη δεν είναι να ανοίγουμε συνεχώς τον δρόμο μπροστά από τα παιδιά μας.
Είναι να τα εφοδιάζουμε με όλα όσα χρειάζονται για να μπορέσουν κάποτε να περπατήσουν τον δρόμο μόνα τους.
