Το καλοκαίρι είναι συνώνυμο του ήλιου, της θάλασσας και των υπαίθριων δραστηριοτήτων. Για ορισμένους ανθρώπους όμως, η έκθεση στον ήλιο συνοδεύεται από έντονο κνησμό, κοκκινίλες ή εξανθήματα που εμφανίζονται λίγες ώρες ή ημέρες μετά. Οι καταστάσεις αυτές ονομάζονται φωτοδερματίτιδες και, παρότι συνήθως δεν είναι επικίνδυνες, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Τι είναι οι φωτοδερματίτιδες;
Οι φωτοδερματίτιδες είναι δερματικές αντιδράσεις που προκαλούνται όταν η υπεριώδης ακτινοβολία του ήλιου ενεργοποιεί έναν μηχανισμό φλεγμονής στο δέρμα. Δεν πρόκειται για απλό ηλιακό έγκαυμα, αλλά για μια ιδιαίτερη αντίδραση του οργανισμού στο φως. Υπάρχουν διάφορες μορφές, με συχνότερη την πολύμορφη εκ φωτός δερματοπάθεια, γνωστή και ως «αλλεργία στον ήλιο».
Πότε εμφανίζονται;
Οι φωτοδερματίτιδες εμφανίζονται συνήθως:
- Την άνοιξη ή στις αρχές του καλοκαιριού, μετά τις πρώτες έντονες εκθέσεις στον ήλιο.
- Μέσα σε λίγες ώρες έως 1-2 ημέρες μετά την έκθεση στον ήλιο .
- Σε περιοχές που εκτίθενται στον ήλιο, όπως το ντεκολτέ, οι ώμοι, τα χέρια και μερικές φορές τα πόδια.
Αντίθετα, το πρόσωπο επηρεάζεται συχνά λιγότερο, καθώς είναι εκτεθειμένο στον ήλιο όλο τον χρόνο και παρουσιάζει μεγαλύτερη «προσαρμογή».
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Έντονο κνησμό.
- Ερυθρότητα.
- Μικρές φυσαλίδες.
- Αίσθημα καύσου.
- Σπανιότερα, μεγαλύτερες πλάκες φλεγμονής.
Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες, εφόσον αποφευχθεί η περαιτέρω έκθεση στον ήλιο.
Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;
Οι φωτοδερματίτιδες εμφανίζονται συχνότερα:
- Σε νεαρές γυναίκες, χωρίς όμως να αποκλείονται άνδρες και παιδιά.
- Σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα.
- Σε όσους λαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν φωτοευαισθησία.
- Μετά από χρήση αρωμάτων ή καλλυντικών που περιέχουν κάποια συστατικά που μπορεί να δημιουργήσουν ανάλογα συμπτώματα
Είναι απαγορευτικός ο ήλιος;
Η απάντηση είναι όχι. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζεται πλήρης αποφυγή του ήλιου. Αντίθετα, συστήνεται σταδιακή και ελεγχόμενη έκθεση, ώστε το δέρμα να αναπτύξει φυσική ανοχή.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να:
- Αποφεύγουμε την έκθεση μεταξύ 11:00 και 16:00.
- Χρησιμοποιούμε αντηλιακό ευρέος φάσματος (SPF 50+) με προστασία από UVA και UVB.
- Ανανεώνουμε το αντηλιακό κάθε δύο ώρες ή μετά το κολύμπι.
- Φοράμε καπέλο, γυαλιά ηλίου και ελαφριά ρούχα με πυκνή ύφανση.
- Αναζητούμε σκιά τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας.
Τι πρέπει να κάνουμε όταν εμφανιστεί εξάνθημα;
Εάν παρουσιαστούν συμπτώματα:
- Διακόπτουμε την έκθεση στον ήλιο.
- Χρησιμοποιούμε ενυδατικές ή καταπραϋντικές κρέμες.
- Σε πιο έντονα περιστατικά, ο δερματολόγος μπορεί να συστήσει τοπικά κορτικοστεροειδή ή αντιισταμινικά για την ανακούφιση του κνησμού.
- Αν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται κάθε καλοκαίρι, απαιτείται δερματολογική εκτίμηση ώστε να αποκλειστούν άλλες φωτοευαίσθητες παθήσεις ή φαρμακευτικές αντιδράσεις.
Μπορούν να προληφθούν;
Ναι. Σε άτομα που εμφανίζουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια, ο δερματολόγος μπορεί να προτείνει:
- Προληπτική φωτοθεραπεία πριν από την έναρξη του καλοκαιριού.
- Ειδική φωτοπροστασία.
- Προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής, όταν κάποιο φάρμακο ευθύνεται για τη φωτοευαισθησία.
Το μήνυμα
Οι φωτοδερματίτιδες είναι συχνές τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά δεν σημαίνουν ότι πρέπει να στερηθούμε τον ήλιο. Με σωστή διάγνωση, κατάλληλη φωτοπροστασία και σταδιακή έκθεση, οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να απολαμβάνουν το καλοκαίρι με ασφάλεια.
Η επιμονή ή η συχνή υποτροπή των συμπτωμάτων είναι λόγος επίσκεψης στον δερματολόγο, ώστε να τεθεί η σωστή διάγνωση και να σχεδιαστεί η κατάλληλη πρόληψη και θεραπεία.
