Τρεις εβδομάδες μετά την απόφαση επιτροπής της Γερουσίας να προωθήσει ψήφισμα για contempt of Congress κατά του Anthony Fauci, η υπόθεση συναντά σοβαρά νομικά και διαδικαστικά εμπόδια. Η παραπομπή δεν έχει φτάσει επισήμως στο Department of Justice με τον τρόπο που επιδιώκει ο Rand Paul, ενώ ακόμη και στην κυβέρνηση Trump εκφράζονται αμφιβολίες για το κατά πόσο η συγκεκριμένη διαδικασία θα μπορούσε να στηρίξει μια ποινική δίωξη.
Η υπόθεση του Anthony Fauci, που επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο αυτό το καλοκαίρι, βρίσκεται μπροστά σε μια νέα και διαφορετική εξέλιξη.
Αυτή τη φορά η είδηση δεν είναι μια νέα κατηγορία.
Είναι τα εμπόδια που εμφανίζονται στην προσπάθεια να οδηγηθεί ο πρώην επικεφαλής του National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID) σε ποινική διαδικασία για contempt of Congress, δηλαδή περιφρόνηση του Κογκρέσου.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, η προσπάθεια που έχει αναλάβει ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Rand Paul αντιμετωπίζει πλέον σοβαρά ερωτήματα ως προς τη νομική και διαδικαστική της βάση.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί ακόμη και αν υπάρχει πολιτική βούληση για περαιτέρω διερεύνηση του Fauci, άλλο πράγμα είναι η πολιτική πίεση και άλλο η δυνατότητα μιας υπόθεσης να σταθεί ενώπιον δικαστηρίου.
Τι συνέβη στις 6 Αυγούστου
Η Senate Homeland Security and Governmental Affairs Committee, της οποίας προεδρεύει ο Rand Paul, ψήφισε στις 6 Αυγούστου υπέρ ψηφίσματος για να θεωρηθεί ο Fauci σε contempt of Congress.
Η επιτροπή ενέκρινε το ψήφισμα με 8 ψήφους υπέρ και 5 κατά, με τους Ρεπουμπλικανούς να το υποστηρίζουν και τους Δημοκρατικούς να το καταψηφίζουν
Η εξέλιξη ακολούθησε την εμφάνιση του Fauci ενώπιον της επιτροπής στις 29 Ιουλίου. Κατά την κατάθεσή του, ο πρώην επικεφαλής του NIAID επικαλέστηκε επανειλημμένα την Πέμπτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, αρνούμενος να απαντήσει σε ερωτήσεις που, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν να τον εκθέσουν σε ποινικό κίνδυνο.
Ο Rand Paul υποστηρίζει ότι η στάση αυτή συνιστά περιφρόνηση του Κογκρέσου και επιδιώκει την παραπομπή της υπόθεσης στο Department of Justice.
Όμως εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Το πρόβλημα της ολομέλειας της Γερουσίας
Υπό τη συνήθη διαδικασία, ένα ψήφισμα contempt που εγκρίνεται από επιτροπή προωθείται στην ολομέλεια της Γερουσίας.
Στην περίπτωση Fauci, όμως, ο Rand Paul επιδιώκει έναν διαφορετικό δρόμο.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, επιχειρεί να παρακάμψει την ψηφοφορία της ολομέλειας και να ζητήσει από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ JD Vance, υπό την ιδιότητά του ως προέδρου της Γερουσίας, να πιστοποιήσει το ψήφισμα, ώστε αυτό να διαβιβαστεί επισήμως στο Department of Justice για πιθανή ποινική δίωξη.
Ο λόγος έχει και πολιτική διάσταση: μια σχετική πρόταση στην ολομέλεια θα αντιμετώπιζε πολύ δύσκολα το όριο των 60 ψήφων που απαιτείται για να προχωρήσει.
Η εκπρόσωπος του JD Vance δήλωσε στη Wall Street Journal ότι ο αντιπρόεδρος στηρίζει τις προσπάθειες για τη διερεύνηση ενδεχόμενων ευθυνών του Fauci, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές ακολουθούν τη νόμιμη θεσμική διαδικασία. Απέφυγε, ωστόσο, να διευκρινίσει εάν ο Vance προτίθεται να πιστοποιήσει το ψήφισμα και να ανοίξει τον δρόμο για τη διαβίβασή του στο Department of Justice.
Η επιφύλαξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το βασικό ζήτημα που ανακύπτει πλέον δεν είναι μόνο εάν υπάρχουν λόγοι για περαιτέρω διερεύνηση του Fauci, αλλά εάν η διαδικασία που επέλεξε ο Rand Paul είναι νομικά επαρκής για να οδηγήσει την υπόθεση στο επόμενο στάδιο.
Οι αμφιβολίες υπάρχουν και μέσα στην κυβέρνηση Trump
Το ενδιαφέρον στοιχείο του νέου ρεπορτάζ είναι ότι οι επιφυλάξεις δεν προέρχονται μόνο από τους Δημοκρατικούς ή από τους δικηγόρους του Fauci.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Trump εμφανίζονται προβληματισμένοι για το κατά πόσο η διαδικασία που προτείνει ο Paul είναι αρκετά ισχυρή νομικά ώστε να στηρίξει μια ενδεχόμενη δίωξη.
Υπάρχει φόβος ότι, ακόμη και εάν το Department of Justice αποφάσιζε να απαγγείλει κατηγορία, η υπόθεση θα μπορούσε να προσβληθεί άμεσα στο δικαστήριο ακριβώς επειδή δεν προηγήθηκε ψηφοφορία της ολομέλειας της Γερουσίας.
Ο Stanley Brand, πρώην επικεφαλής νομικός σύμβουλος της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο οποίος εκπροσώπησε τους Steve Bannon και Peter Navarro στις δικές τους υποθέσεις contempt of Congress, εκτίμησε μιλώντας στη Wall Street Journal ότι μια τέτοια παραπομπή θα ήταν ιδιαίτερα ευάλωτη σε αίτημα απόρριψης.
Και η σύγκριση με τις δύο αυτές υποθέσεις έχει ενδιαφέρον.
Στις περιπτώσεις των Bannon και Navarro, η ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων είχε προηγουμένως αποφασίσει την παραπομπή τους για περιφρόνηση του Κογκρέσου και στη συνέχεια οι υποθέσεις τους διαβιβάστηκαν στο αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Στην περίπτωση Fauci, αυτό δεν έχει συμβεί.
Υπάρχει και δεύτερο νομικό εμπόδιο: Η Πέμπτη Τροπολογία
Ακόμη όμως και εάν ξεπεραστεί το διαδικαστικό πρόβλημα, παραμένει ένα δεύτερο, ιδιαίτερα σημαντικό ερώτημα:
Μπορεί ο Fauci να διωχθεί επειδή αρνήθηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις της Γερουσίας, επικαλούμενος το συνταγματικό του δικαίωμα να μη δώσει απαντήσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον του σε μια ποινική διαδικασία;
Οι Ρεπουμπλικανοί της επιτροπής αμφισβητούν εάν ο Fauci μπορούσε να επικαλεστεί την Πέμπτη Τροπολογία για να αρνηθεί να απαντήσει. Ένα από τα επιχειρήματά τους είναι ότι ο Joe Biden, λίγο πριν αποχωρήσει από την προεδρία, του είχε χορηγήσει προληπτική προεδρική χάρη, προστατεύοντάς τον εκ των προτέρων από ενδεχόμενη ομοσπονδιακή ποινική δίωξη για πράξεις που συνδέονταν με την κυβερνητική του υπηρεσία κατά τη χρονική περίοδο που κάλυπτε η απόφαση.
Η λογική τους είναι η εξής: η Πέμπτη Τροπολογία επιτρέπει σε έναν πολίτη να μη δώσει απαντήσεις όταν αυτές θα μπορούσαν να τον εκθέσουν σε ποινική δίωξη. Όμως η προεδρική χάρη του Biden καλύπτει ομοσπονδιακά αδικήματα που ενδεχομένως συνδέονται με την υπηρεσία του Fauci στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 19 Ιανουαρίου 2025. Οι Ρεπουμπλικανοί υποστηρίζουν επομένως ότι, για πράξεις που καλύπτονται από αυτή την προεδρική χάρη, ο Fauci δεν αντιμετωπίζει πλέον τον ίδιο κίνδυνο ποινικής δίωξης και άρα δεν μπορεί να χρησιμοποιεί την Πέμπτη Τροπολογία ως γενικό λόγο για να αρνείται να απαντήσει.
Η πλευρά Fauci αντιτείνει ότι η προεδρική χάρη δεν εξαφανίζει κάθε πιθανό μελλοντικό ποινικό κίνδυνο. Για παράδειγμα, όσα θα έλεγε σήμερα ενώπιον της Γερουσίας θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να δημιουργήσουν μια νέα και διαφορετική νομική έκθεση, η οποία δεν καλύπτεται από τη χάρη του Biden.
Ακριβώς αυτή η διαφωνία αποτελεί ένα από τα βασικά νομικά ζητήματα της υπόθεσης και, εφόσον η διαδικασία προχωρήσει, ενδέχεται τελικά να χρειαστεί να κριθεί από δικαστήριο.
Τι υποστηρίζουν οι Δημοκρατικοί
Οι Δημοκρατικοί της επιτροπής είχαν προειδοποιήσει για το συγκεκριμένο πρόβλημα ήδη πριν από την ψηφοφορία.
Ο Gary Peters, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Homeland Security and Governmental Affairs Committee, υποστήριξε ότι η διαδικασία δεν διαθέτει επαρκή νομική βάση και ότι η τιμωρία ενός μάρτυρα επειδή επικαλείται την Πέμπτη Τροπολογία θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο για τις μελλοντικές έρευνες του Κογκρέσου.
Υποστήριξε επίσης ότι μια επιτροπή δεν μπορεί να αποφασίσει μόνη της την παραπομπή του Fauci για περιφρόνηση του Κογκρέσου, χωρίς να προηγηθεί σχετική απόφαση της ολομέλειας της Γερουσίας.
Πρόκειται, βεβαίως, για τη θέση της Δημοκρατικής πλευράς στη συγκεκριμένη πολιτική και νομική αντιπαράθεση και όχι για δικαστική απόφαση.
Και το Department of Justice;
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Το Department of Justice έχει ενημερωθεί για την υπόθεση και έχει λάβει επιστολή του Rand Paul σχετικά με την απόφαση της επιτροπής. Ωστόσο, σύμφωνα με το νεότερο ρεπορτάζ, δεν είχε λάβει ακόμη την επίσημη πιστοποιημένη παραπομπή που επιδιώκει ο Paul μέσω του JD Vance.
Δεν έχει επίσης ανακοινωθεί οποιαδήποτε ποινική κατηγορία εναντίον του Fauci.
Ακόμη και εάν υπάρξει επίσημη παραπομπή, το DOJ θα πρέπει να αποφασίσει εάν υπάρχει επαρκής νομική βάση για να προχωρήσει. Και μέχρι σήμερα αυτή η απόφαση δεν έχει ληφθεί.
Τι σχέση έχει με την υπόθεση Morens;
Η εξέλιξη έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά την ομολογία ενοχής του David Morens, πρώην senior advisor στο γραφείο του διευθυντή του NIAID.
Στις 18 Αυγούστου ο Morens δήλωσε ένοχος σε ομοσπονδιακό δικαστήριο για συνωμοσία με σκοπό τη διάπραξη αδικημάτων και την εξαπάτηση των Ηνωμένων Πολιτειών, σε υπόθεση που αφορά την προσπάθεια αποφυγής των κανόνων του Freedom of Information Act και του Federal Records Act για επικοινωνίες σχετικές με ερευνητικές επιχορηγήσεις για κορωνοϊούς.
Αντιμετωπίζει έως πέντε χρόνια φυλάκιση και η επιβολή της ποινής του έχει προγραμματιστεί για τις 12 Νοεμβρίου 2026.
Υπάρχει όμως μια διάκριση που εξακολουθεί να είναι απολύτως απαραίτητη:
Ο Anthony Fauci δεν έχει κατηγορηθεί στην ποινική υπόθεση Morens.
Η επαγγελματική σχέση των δύο ανδρών και οι συνεχιζόμενες έρευνες καθιστούν τις δύο ιστορίες πολιτικά συνδεδεμένες. Δεν τις καθιστούν όμως και ποινικά συνδεδεμένες.
Η υπόθεση Fauci δεν έκλεισε, αλλά ούτε έχει φτάσει σε δίωξη
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα της σημερινής εξέλιξης.
Δεν έχουμε απαλλαγή του Anthony Fauci. Δεν έχουμε όμως ούτε ποινική δίωξη.
Έχουμε μια έντονη πολιτική και θεσμική προσπάθεια να οδηγηθεί η υπόθεση στο Department of Justice, η οποία αυτή τη στιγμή συναντά σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και με τη συνταγματική προστασία που επικαλέστηκε ο Fauci.
Το επόμενο πραγματικά σημαντικό γεγονός θα μπορούσε να είναι η απόφαση του JD Vance για την πιστοποίηση, μια επίσημη παραπομπή στο Department of Justice ή πολύ περισσότερο η απόφαση του ίδιου του DOJ για το εάν υπάρχει υπόθεση που μπορεί να οδηγηθεί ενώπιον δικαστηρίου.
Μέχρι τότε, η εικόνα απαιτεί την ίδια προσοχή που απαιτούσε από την αρχή αυτή η ιστορία:να διαχωρίζουμε την πολιτική κατηγορία από την ποινική κατηγορία, την έρευνα από τη δίωξη και την υποψία από το αποδεδειγμένο γεγονός.
Πηγές
The Wall Street Journal, 27 Αυγούστου 2026 — Republican Efforts to Prosecute Fauci for Contempt Are Hitting a Wall
U.S. Senate Committee on Homeland Security & Governmental Affairs, 6 Αυγούστου 2026 — Chairman Paul’s Contempt Resolution Against Anthony Fauci Advances Out of Committee
U.S. Senate Committee on Homeland Security & Governmental Affairs – Minority, 5 Αυγούστου 2026 — Ahead of Pending Contempt Vote, Peters Warns Colleagues Resolution Lacks Legal Basis
U.S. Department of Justice – U.S. Attorney’s Office, District of Maryland, 18 Αυγούστου 2026 — Former Senior NIAID Official Pleads Guilty to Charges Connected to Concealing Federal Records During COVID-19 Pandemic
Associated Press / The Washington Post, 6 Αυγούστου 2026 — Senate committee votes to hold Fauci in contempt for refusing to answer COVID questions
