Τρεις γυναίκες ένορκοι αποκαλύπτουν τι συνέβη πίσω από τις κλειστές πόρτες της επιτροπής που έκρινε τη Lindsay Clancy. Η δίκη κατέληξε σε αδιέξοδο 11–1 και τώρα γεννά ένα ακόμη δυσκολότερο ερώτημα: όταν ένα έγκλημα είναι αδιανόητο, πόσο εύκολο είναι να δεχθούμε ότι ο άνθρωπος που το διέπραξε μπορεί να μην είχε ποινική ευθύνη;
Η δίκη τελείωσε χωρίς ετυμηγορία. Η υπόθεση όμως μόλις έγινε ακόμη πιο περίπλοκη.
Στις 4 Σεπτεμβρίου, έπειτα από επτά ημέρες και περισσότερες από 38 ώρες διαβουλεύσεων, ο δικαστής William Sullivan κήρυξε mistrial , ακύρωσε την δίκη λόγω αδυναμίας των ενόρκων να καταλήξουν σε ομόφωνη απόφαση,. στην υπόθεση της Lindsay Clancy.
Η 36χρονη πρώην νοσηλεύτρια δεν αρνείται ότι τον Ιανουάριο του 2023 σκότωσε τα τρία παιδιά της, την πεντάχρονη Cora, τον τρίχρονο Dawson και τον οκτώ μηνών Callan.
Το ερώτημα που έπρεπε να απαντήσουν οι ένορκοι δεν ήταν ποιος τα σκότωσε.
Ήταν εάν η μητέρα τους μπορούσε, εξαιτίας της ψυχικής της κατάστασης, να θεωρηθεί ποινικά υπεύθυνη για αυτό που έκανε.
Και τώρα μαθαίνουμε πόσο κοντά βρέθηκε η υπόθεση σε μια απόφαση που πιθανότατα θα προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη συζήτηση στις ΗΠΑ.
Η αναλογία ήταν 11 προς 1
Η επιτροπή αποτελούνταν από εννέα γυναίκες και τρεις άνδρες.
Τρεις από τις γυναίκες ενόρκους μίλησαν μετά το τέλος της δίκης στο NBC10 Boston και περιέγραψαν τι συνέβη πίσω από τις κλειστές πόρτες.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, έντεκα από τους δώδεκα ενόρκους είχαν καταλήξει ότι η Clancy έπρεπε να κριθεί μη ένοχη λόγω ψυχικής νόσου.
Ένας άνδρας ένορκος διαφωνούσε.
Το Associated Press μεταδίδει ότι η πρόεδρος της επιτροπής Ronni Carlson περιέγραψε μάλιστα μια στιγμή κατά την οποία πίστεψε ότι η υπόθεση είχε τελειώσει.
Σύμφωνα με την Carlson, ο συγκεκριμένος ένορκος παραδέχθηκε κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων ότι είχε εύλογη αμφιβολία. Εκείνη άρχισε ήδη να συμπληρώνει τα σχετικά έντυπα.
Όμως εκείνος αρνήθηκε τελικά να ψηφίσει υπέρ της αθώωσης λόγω ψυχικής νόσου.
Πρόκειται για τον ισχυρισμό των τριών ενόρκων. Ο ίδιος ο άνδρας που αποτέλεσε τη μοναδική διαφωνούσα ψήφο δεν έχει μέχρι στιγμής μιλήσει δημόσια, επομένως δεν γνωρίζουμε τη δική του εκδοχή για όσα συνέβησαν μέσα στην αίθουσα των διαβουλεύσεων.
«Την αγαπούσε. Άρα κάτι συνέβη»
Οι αποκαλύψεις των ενόρκων έχουν όμως ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον για έναν άλλο λόγο.
Δείχνουν ποια στοιχεία τελικά επηρέασαν τους ανθρώπους που επί εβδομάδες άκουγαν τις καταθέσεις.
Η Carlson είπε ότι τα ημερολόγια της Clancy και οι μαρτυρίες ανθρώπων του οικογενειακού της περιβάλλοντος την έπεισαν πως ήταν μια στοργική μητέρα που αγαπούσε τα παιδιά της.
Για εκείνη αυτό αποτέλεσε κρίσιμο στοιχείο: πώς συμβιβάζεται η εικόνα μιας γυναίκας που αγαπούσε και φρόντιζε τα παιδιά της με αυτό που συνέβη στις 24 Ιανουαρίου 2023;
Η απάντηση στην οποία κατέληξε ήταν ότι κάτι είχε συμβεί στην ψυχική της κατάσταση.
Η υπεράσπιση είχε υποστηρίξει σε όλη τη διάρκεια της δίκης ότι η Clancy βρισκόταν σε επιλόχεια ψύχωση. Η εισαγγελία αντιθέτως επέμενε ότι ήξερε τι έκανε, ότι απομάκρυνε σκόπιμα τον σύζυγό της από το σπίτι και ότι οι πράξεις της παρουσίαζαν στοιχεία σχεδιασμού.
Μία ένορκος μίλησε για «έλλειψη συμπόνιας»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και μια άλλη παρατήρηση.
Η ένορκος Kellie Farina δήλωσε ότι αισθάνθηκε πως η εισαγγελική πλευρά παρουσίασε την υπόθεση χωρίς αρκετή συμπόνια.
Η φράση μπορεί να φαίνεται δευτερεύουσα. Δεν είναι.
Γιατί αποκαλύπτει ότι σε μια δίκη όπου η επιστήμη της ψυχιατρικής συναντά το ποινικό δίκαιο, οι ένορκοι δεν επεξεργάζονται μόνο εργαστηριακά ευρήματα, πραγματογνωμοσύνες και νομικούς ορισμούς. Είναι άνθρωποι.
Άκουσαν ξανά μέσα στην αίθουσα των διαβουλεύσεων την κλήση του πατέρα των παιδιών στο 911 όταν τα βρήκε. Η Farina περιέγραψε ότι οι ένορκοι έκλαιγαν ακούγοντάς τον.
Και όμως, έντεκα από αυτούς κατέληξαν ότι η μητέρα που είχε προκαλέσει αυτή την ανείπωτη τραγωδία δεν έπρεπε να θεωρηθεί ποινικά υπεύθυνη.
Εδώ βρίσκεται ίσως το πραγματικό θέμα της υπόθεσης Clancy
Η υπόθεση δημιουργεί έναν πειρασμό: να πιστέψουμε ότι πρέπει να επιλέξουμε πλευρά.
Ή με τα παιδιά ή με τη μητέρα.
Ή αποτρόπαιο έγκλημα ή ψυχική νόσος.
Ή δικαιοσύνη ή συμπόνια.
Όμως το ποινικό δίκαιο καλείται να αντιμετωπίσει μια πολύ πιο δύσκολη πραγματικότητα.
Η πράξη και η ποινική ευθύνη για την πράξη δεν είναι πάντοτε το ίδιο πράγμα.
Το ότι κάποιος προκάλεσε έναν θάνατο είναι ένα πραγματικό γεγονός.
Το εάν είχε τη νοητική ικανότητα που απαιτεί ο νόμος ώστε να θεωρηθεί ποινικά υπεύθυνος είναι ένα δεύτερο, διαφορετικό ερώτημα.
Και ίσως αυτό ακριβώς αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολο για τον δωδέκατο ένορκο.
Όταν το συναίσθημα συγκρούεται με τον νόμο
Εάν όσα περιγράφουν οι τρεις ένορκοι αποτυπώνουν με ακρίβεια τις διαβουλεύσεις, ανακύπτει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ερώτημα.
Τι σημαίνει όταν κάποιος λέει ότι έχει «εύλογη αμφιβολία», αλλά εξακολουθεί να μην μπορεί να ψηφίσει υπέρ της μη ποινικής ευθύνης;
Δεν γνωρίζουμε ακόμη το κίνητρο του συγκεκριμένου ενόρκου και θα ήταν άδικο να του το αποδώσουμε χωρίς να τον ακούσουμε.
Υπάρχει όμως ένα ευρύτερο κοινωνικό ζήτημα που υπερβαίνει τον συγκεκριμένο άνθρωπο.
Μπορούμε πραγματικά να δεχθούμε την ψυχική νόσο ως εξήγηση όταν το αποτέλεσμα μιας πράξης είναι τόσο φρικτό ώστε συναισθηματικά απαιτούμε έναν ένοχο;
Είναι σχετικά εύκολο να μιλάμε για ψυχική υγεία, αποστιγματισμό και κατανόηση.
Είναι πολύ δυσκολότερο όταν η ψυχική ασθένεια βρίσκεται απέναντί μας όχι ως κατάθλιψη, άγχος ή προσωπικός πόνος αλλά ως πιθανή αιτία μιας πράξης που η κοινωνία δυσκολεύεται ακόμη και να περιγράψει.
Η υπόθεση δεν τελείωσε αλλά τώρα ανοίγει και ο δρόμος μιας συμφωνίας
Η Lindsay Clancy δεν αθωώθηκε.
Η ακυρωθείσα δίκη δεν αποτελεί ούτε αθώωση ούτε καταδίκη. Οι κατηγορίες παραμένουν και η Clancy εξακολουθεί να βρίσκεται υπό ψυχιατρική φροντίδα όσο η ποινική υπόθεση παραμένει ανοικτή.
Όμως, μετά το αποτέλεσμα 11–1 στους ενόρκους, η στρατηγική της υπεράσπισης φαίνεται να αλλάζει.
Ο συνήγορός της Kevin Reddington δήλωσε ότι είναι πλέον διατεθειμένος να ακούσει τι έχει να προτείνει ο εισαγγελέας της κομητείας Plymouth, Timothy Cruz, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να καταλήξουν σε μια λύση αποδεκτή και για τις δύο.
Η μετατόπιση έχει ιδιαίτερη σημασία. Πριν ολοκληρωθεί η πρώτη δίκη, ο Reddington υποστήριζε ότι δεν υπήρχε ουσιαστικά περιθώριο διαπραγμάτευσης. Μετά το mistrial και την αποκάλυψη ότι έντεκα από τους δώδεκα ενόρκους τάχθηκαν υπέρ της μη ενοχής λόγω ψυχικής νόσου, η πιθανότητα μιας συμφωνίας βρίσκεται πλέον ανοιχτά στο τραπέζι.
Υπάρχει, ωστόσο, μια καθοριστική προϋπόθεση από την πλευρά της υπεράσπισης: ο Reddington έχει δηλώσει ότι δεν προτίθεται να αποδεχθεί συμφωνία που θα προβλέπει φυλάκιση της Clancy, υποστηρίζοντας ότι η θέση της πρέπει να είναι σε δομή ψυχικής υγείας και όχι στη φυλακή.
Η εισαγγελία, από την πλευρά της, δεν έχει ακόμη ανακοινώσει πώς θα κινηθεί.
Μπορεί να ζητήσει δεύτερη δίκη για τις ίδιες κατηγορίες, να εξετάσει μικρότερες κατηγορίες ή να προχωρήσει σε διαπραγμάτευση με την υπεράσπιση.
Και έτσι το 11–1 αποκτά πλέον σημασία πολύ μεγαλύτερη από έναν αριθμό που αποκαλύπτει τι συνέβη πίσω από την κλειστή πόρτα των ενόρκων.
Μπορεί να επηρεάσει το ίδιο το μέλλον της υπόθεσης.
Και τα τρία παιδιά;
Μέσα στις αποκαλύψεις για τους ενόρκους, τις ψυχιατρικές γνωματεύσεις, τις διαδηλώσεις συμπαράστασης και την πιθανότητα νέας δίκης υπάρχει ένας κίνδυνος που είχαμε επισημάνει από την αρχή αυτής της υπόθεσης.
Να εξαφανιστούν από τη συζήτηση εκείνοι που δεν μπορούν να μιλήσουν.
Η Cora. Ο Dawson. Ο Callan.
Η αναγνώριση της πιθανότητας μιας βαριάς ψυχικής νόσου δεν μειώνει τη δική τους τραγωδία.
Όπως και η τραγωδία των παιδιών δεν μπορεί από μόνη της να απαντήσει στο ιατρικό και νομικό ερώτημα για την ψυχική κατάσταση της μητέρας τους.
Ίσως γι’ αυτό η υπόθεση Lindsay Clancy είναι τόσο δύσκολη.
Μας υποχρεώνει να κρατήσουμε στο μυαλό μας ταυτόχρονα δύο αλήθειες που μοιάζουν ασύμβατες:
Τρία παιδιά έχασαν τη ζωή τους από τα χέρια της μητέρας τους.
Και έντεκα άνθρωποι που άκουσαν επί εβδομάδες τα στοιχεία της υπόθεσης κατέληξαν ότι μπορεί εκείνη τη στιγμή να μην ήταν νομικά υπεύθυνη για τις πράξεις της.
Το δικαστήριο δεν κατάφερε ακόμη να ενώσει αυτές τις δύο πραγματικότητες σε μια ετυμηγορία. Και ίσως η κοινωνία δυσκολεύεται ακόμη περισσότερο.
Πηγές: Associated Press, NBC10 Boston, The Guardian, δημοσιευμένα στοιχεία της δίκης Lindsay Clancy στο Plymouth Superior Court.
Juror says 1 holdout refused to acquit Lindsay Clancy | AP News
