Επιμέλεια : Νανά Παλαιτσάκη
Σε μια περίοδο κατά την οποία τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα μεγαλύτερες ανάγκες, υπό την πίεση της γήρανσης του πληθυσμού, της αύξησης των χρόνιων νοσημάτων και της εισόδου νέων καινοτόμων θεραπειών, η συζήτηση για τη χρηματοδότηση της υγείας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι κλινικές μελέτες δεν αποτελούν μόνο ένα απαραίτητο στάδιο για την ανάπτυξη νέων θεραπειών. Αποτελούν ταυτόχρονα πεδίο επιστημονικής γνώσης, πρόσβασης των ασθενών στην καινοτομία και προσέλκυσης επενδύσεων που μπορούν να ενισχύσουν τα συστήματα υγείας.
Η Κυρία Ευαγγελία Κοράκη, Πρόεδρος του HACRO, μέλος του Executive Board της EUCROF και Πρόεδρος & Διευθύνουσα Σύμβουλος της CORONIS Research SA, αναλύει την οικονομική και κοινωνική διάσταση της κλινικής έρευνας και εξηγεί γιατί η ανάπτυξή της μπορεί να αποτελέσει στρατηγική επιλογή για την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στη Real News / Real Money και στο Real.gr και αναδημοσιεύεται στο Nanascent με αναφορά στην αρχική πηγή.
Της Ευαγγελίας Κοράκη
Η χρηματοδότηση της δημόσιας υγείας αποτελεί διαχρονικά μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για κάθε ευρωπαϊκό σύστημα υγείας. Ωστόσο, η διασφάλιση επαρκών δημόσιων πόρων για την υγεία είναι θεμελιώδης ευθύνη κάθε πολιτείας, αφού αποτελεί προϋπόθεση για την παροχή ποιοτικών και ισότιμων υπηρεσιών στους πολίτες, για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και, τελικά, για την ευημερία και την παραγωγικότητα της κοινωνίας.
Οι πρόσφατες αλλαγές στο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη-μέλη καλούνται να χρηματοδοτήσουν τα συστήματα υγείας τους. Το αναθεωρημένο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης προβλέπει πολυετή όρια στην αύξηση των καθαρών δημόσιων δαπανών, με στόχο τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Εν ολίγοις, προβλέπεται ένα ανώτατο όριο στον ρυθμό με τον οποίο μπορούν να αυξάνονται οι δημόσιες δαπάνες κάθε κράτους σε βάθος χρόνου, ανάλογα με τη δημοσιονομική του κατάσταση και την πορεία του δημόσιου χρέους. Την ίδια στιγμή, η γήρανση του πληθυσμού, η αύξηση των χρόνιων νοσημάτων και η είσοδος νέων καινοτόμων θεραπειών εντείνουν διαρκώς τις ανάγκες χρηματοδότησης της υγείας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αποκτούν ιδιαίτερη αξία οι μηχανισμοί προσέλκυσης πρόσθετων ιδιωτικών πόρων που ενισχύουν το σύστημα υγείας χωρίς να επιβαρύνουν αντίστοιχα τους δημόσιους προϋπολογισμούς.
Οι κλινικές μελέτες αποτελούν έναν από τους αποτελεσματικότερους μηχανισμούς επίτευξης αυτών των στόχων. Συνδυάζουν την εισροή διεθνών κεφαλαίων με την παραγωγή επιστημονικής γνώσης και την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες, ενώ παράλληλα χρηματοδοτούν υπηρεσίες υγείας που διαφορετικά θα επιβάρυναν τους δημόσιους προϋπολογισμούς. Για τον λόγο αυτό, πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν εντάξει την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας στις εθνικές στρατηγικές τους για την υγεία, την καινοτομία και την οικονομική ανάπτυξη.
Τα οικονομικά στοιχεία επιβεβαιώνουν τη σημασία της. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι εμπορικές κλινικές μελέτες δημιουργούν κάθε χρόνο περίπου 35,7 δισεκατομμύρια ευρώ ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, υποστηρίζουν περισσότερες από 165.000 θέσεις εργασίας και παράγουν από 1,6 έως 2,5 ευρώ πρόσθετης οικονομικής αξίας για κάθε ευρώ που επενδύεται. Η κλινική έρευνα αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της ευρωπαϊκής οικονομίας της γνώσης.
Η δυναμική αυτή αποτυπώνεται και σε εθνικό επίπεδο σε διάφορες χώρες. Στην Ισπανία, σύμφωνα με την Farmaindustria, τον σύνδεσμο της φαρμακευτικής βιομηχανίας της χώρας, οι επενδύσεις των φαρμακευτικών εταιρειών σε κλινικές μελέτες ξεπέρασαν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ το 2024, αποτελώντας τη μεγαλύτερη κατηγορία επενδύσεων σε Έρευνα και Ανάπτυξη. Στην Ιταλία, μελέτη που αξιοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την εκτίμηση επιπτώσεων του νέου Κανονισμού για τις Κλινικές Μελέτες κατέδειξε ότι κάθε ευρώ που επενδύεται από τους χορηγούς οδηγεί σε εξοικονόμηση 2,2 έως 3,5 ευρώ για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, χάρη στην κάλυψη του κόστους θεραπειών και υπηρεσιών από τους ίδιους τους χορηγούς.
Πίσω από αυτούς τους δείκτες βρίσκεται ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός μηχανισμός χρηματοδότησης. Οι χορηγοί των κλινικών μελετών καλύπτουν το κόστος της υπό μελέτη θεραπείας, των διαγνωστικών εξετάσεων, της ιατρικής παρακολούθησης και όλων των διαδικασιών που προβλέπει το ερευνητικό πρωτόκολλο. Ανάλογα με τον σχεδιασμό της μελέτης, καλύπτεται και μέρος της συνολικής φαρμακευτικής αγωγής που σχετίζεται με τη νόσο. Οι αντίστοιχες δαπάνες μεταφέρονται από τον δημόσιο προϋπολογισμό στην ιδιωτική επένδυση, δημιουργώντας δημοσιονομικό χώρο που μπορεί να αξιοποιηθεί για άλλες ανάγκες του συστήματος υγείας.
Η συμβολή αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στο σημερινό ευρωπαϊκό δημοσιονομικό περιβάλλον. Όσο μεγαλύτερο μέρος της περίθαλψης χρηματοδοτείται μέσω κλινικών μελετών, τόσο μεγαλύτερη ευελιξία αποκτούν τα κράτη στη διαχείριση των περιορισμένων δημόσιων πόρων. Η δυνατότητα αυτή ενισχύει την ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας και διευκολύνει τη χρηματοδότηση νέων θεραπευτικών παρεμβάσεων, σύγχρονων υποδομών και πρόσθετων υπηρεσιών προς τους ασθενείς.
Η οικονομική αξία της κλινικής έρευνας εκτείνεται και πέρα από τους προϋπολογισμούς υγείας. Η πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες συμβάλλει στη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής των ασθενών, στη διατήρηση της εργασιακής τους δραστηριότητας και στη μείωση του ευρύτερου κοινωνικού και οικονομικού κόστους που συνεπάγονται οι χρόνιες και σοβαρές παθήσεις. Η ενίσχυση της ερευνητικής δραστηριότητας δημιουργεί παράλληλα θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, προσελκύει επιστημονικό δυναμικό και ενδυναμώνει το οικοσύστημα της βιοϊατρικής καινοτομίας.
Καθώς η χώρα μας, όπως και η υπόλοιπη Ευρώπη, προσαρμόζεται σε ένα νέο πλαίσιο δημοσιονομικής πειθαρχίας, η κλινική έρευνα μπορεί να αποτελέσει έναν σταθερό μοχλό ανάπτυξης, ενίσχυσης του συστήματος υγείας και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Οι μεταρρυθμίσεις και βελτιώσεις των τελευταίων ετών διαμορφώνουν ένα σαφώς πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η συνέπεια στην εφαρμογή αυτών των αλλαγών και η διατήρηση σταθερών και προβλέψιμων διαδικασιών μπορούν να αυξήσουν το μερίδιο της χώρας στις ευρωπαϊκές επενδύσεις και να ενισχύσουν διαχρονικά τη χρηματοδότηση του συστήματος υγείας.
Η Ευαγγελία Κοράκη
Η Ευαγγελία Κοράκη είναι Πρόεδρος του HACRO (Σύλλογος Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας), μέλος του Executive Board της EUCROF (European CRO Federation) και Πρόεδρος & Διευθύνουσα Σύμβουλος της CORONIS Research SA. Είναι πτυχιούχος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών και διαθέτει πολυετή εμπειρία στη φαρμακευτική βιομηχανία και την κλινική έρευνα. Για περισσότερα από 15 χρόνια κατείχε θέσεις ευθύνης στους τομείς Ιατρικών και Κανονιστικών Υποθέσεων σε διεθνείς φαρμακευτικές εταιρείες.
Αρχική δημοσίευση: Real News / Real Money – Real.gr
Αναδημοσίευση: Nanascent.gr
