Για πολλά χρόνια, ο διαβήτης κύησης θεωρούνταν μια σχετικά συνηθισμένη, αν και ανεπιθύμητη, επιπλοκή της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η συχνότητά του αυξάνεται με ανησυχητικό ρυθμό. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που ανέλυσε περισσότερες από 12 εκατομμύρια γεννήσεις, τα περιστατικά διαβήτη κύησης αυξήθηκαν κατά 36% την τελευταία εννέα χρόνια, ενώ η ανοδική τάση παρατηρείται εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια.
Η αύξηση αυτή ξεπέρασε τις αρχικές προσδοκίες των επιστημόνων. Αν και η άνοδος των ποσοστών παχυσαρκίας –ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου– μπορούσε να εξηγήσει εν μέρει την τάση, το μέγεθος της αύξησης ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακό, όπως επισημαίνει η Emily Lam, κύρια συγγραφέας της μελέτης. Ο διαβήτης κύησης εμφανίζεται όταν οι ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης επηρεάζουν την παραγωγή ή τη δράση της ινσουλίνης, οδηγώντας σε αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Σήμερα, υπολογίζεται ότι επηρεάζει περίπου το 9% των κυήσεων.
Η σημασία του διαβήτη κύησης δεν περιορίζεται μόνο στην περίοδο της εγκυμοσύνης. Παρότι συχνά υποχωρεί μετά τον τοκετό, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, όπως η προεκλαμψία, και αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα τόσο η μητέρα όσο και το παιδί να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 αργότερα στη ζωή τους. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα.
Αν και η συγκεκριμένη μελέτη δεν μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια τα αίτια της αύξησης, αρκετοί παράγοντες κινδύνου φαίνεται να εξελίσσονται παράλληλα. Η σωματική αδράνεια και η περιορισμένη πρόσβαση σε τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός ρυθμίζει το σάκχαρο στο αίμα και ενδέχεται να συμβάλλουν στην αυξημένη συχνότητα του διαβήτη κύησης.
Ένας από τους σημαντικότερους προστατευτικούς παράγοντες είναι η τακτική σωματική δραστηριότητα. Αν και η άσκηση στην εγκυμοσύνη θεωρείται εδώ και χρόνια ασφαλής για τις περισσότερες γυναίκες, σπάνια προβαλλόταν ως μέσο πρόληψης του διαβήτη κύησης. Νεότερα δεδομένα, ωστόσο, δείχνουν ότι η τακτική άσκηση, ακόμη και πριν από τη σύλληψη, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της πάθησης και βοηθά στη ρύθμιση της γλυκόζης όταν αυτή εμφανιστεί. Δεν απαιτούνται έντονα προγράμματα άσκησης· ακόμη και λίγα λεπτά μέτριας δραστηριότητας ή καθημερινό γρήγορο περπάτημα μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά οφέλη.
Εξίσου σημαντική είναι και η ποιότητα της διατροφής. Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, που κυριαρχούν στη σύγχρονη διατροφή, έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και ενδέχεται να παίζουν ρόλο και στον διαβήτη κύησης. Συχνά περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα και κορεσμένα λιπαρά, ενώ στερούνται φυτικών ινών και μικροθρεπτικών συστατικών που βοηθούν στη ρύθμιση του σακχάρου. Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν απαιτούνται ακραίες αλλαγές: μικρές, ρεαλιστικές βελτιώσεις στη διατροφή, όπως η προτίμηση ολόκληρων τροφών και η κατανάλωση στερεών αντί υγρών γευμάτων, μπορούν να κάνουν διαφορά.
Καθώς τα περιστατικά διαβήτη κύησης αυξάνονται, γίνεται σαφές ότι πρόκειται για μια κατάσταση με συνέπειες που εκτείνονται πέρα από την εγκυμοσύνη. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η εγκυμοσύνη λειτουργεί ως «δοκιμασία αντοχής» για τον οργανισμό, αποκαλύπτοντας μελλοντικούς κινδύνους για την υγεία. Παρότι δεν μπορούν να ελεγχθούν όλοι οι παράγοντες, οι επιλογές που αφορούν τη διατροφή και την κίνηση παραμένουν ισχυρά εργαλεία πρόληψης και μακροπρόθεσμης φροντίδας της υγείας.
Πηγή: nationalgeographic.com
