Μια μεγάλη αναδρομική μελέτη που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) φέρνει στο προσκήνιο μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πιθανή δράση των φαρμάκων GLP-1 πέρα από την απώλεια βάρους και τη ρύθμιση του σακχάρου: τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, γυναίκες που λάμβαναν φάρμακα της κατηγορίας των GLP-1 εμφάνισαν περίπου 30% χαμηλότερο κίνδυνο διάγνωσης καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με γυναίκες που δεν ακολουθούσαν αντίστοιχη θεραπεία.
Τι έδειξε η μελέτη
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια με επικεφαλής τη δρα Elizabeth McDonald, καθηγήτρια Ακτινολογίας και ακτινολόγο μαστού στο Abramson Cancer Center. Οι ερευνητές ανέλυσαν ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία 111.646 γυναικών ηλικίας 45 έως 80 ετών, οι οποίες είχαν υποβληθεί σε απεικονιστικό έλεγχο μαστού μεταξύ Ιανουαρίου 2022 και Ιουνίου 2025.
Όλες οι συμμετέχουσες είχαν δείκτη μάζας σώματος (BMI) ίσο ή μεγαλύτερο του 25, δηλαδή ήταν υπέρβαρες ή παχύσαρκες. Από το σύνολο των γυναικών, οι 15.264 είχαν λάβει θεραπεία με φάρμακα GLP-1, ενώ οι υπόλοιπες 96.382 δεν είχαν λάβει αντίστοιχη αγωγή.
Η ανάλυση έδειξε ότι οι γυναίκες που χρησιμοποιούσαν GLP-1 είχαν κατά 30%-35% μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με καρκίνο του μαστού. Το εύρημα παρέμεινε σταθερό ανεξάρτητα από παράγοντες όπως η ηλικία, η φυλή, η εθνικότητα, ο δείκτης μάζας σώματος, η πυκνότητα του μαστού ή η παρουσία σακχαρώδους διαβήτη.
Τι είναι τα φάρμακα GLP-1
Τα GLP-1 receptor agonists (αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1) αποτελούν μια κατηγορία φαρμάκων που μιμούνται τη δράση της φυσικής ορμόνης GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1), η οποία συμβάλλει στη ρύθμιση του σακχάρου και του αισθήματος κορεσμού. Αρχικά αναπτύχθηκαν για τη θεραπεία του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, αλλά τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται ευρέως και για τη διαχείριση της παχυσαρκίας.
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν γνωστά φάρμακα όπως η σεμαγλουτίδη (Ozempic, Wegovy) και η τιρζεπατίδη (Mounjaro, Zepbound).
Πώς μπορεί να εξηγηθεί η προστατευτική δράση
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η επίδραση των GLP-1 στον κίνδυνο καρκίνου πιθανώς δεν οφείλεται μόνο στην απώλεια βάρους. Η παχυσαρκία αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για τον καρκίνο του μαστού, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, ενώ σχετίζεται και με χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή, η οποία έχει ενοχοποιηθεί για την ανάπτυξη και εξέλιξη κακοηθειών.
Τα φάρμακα GLP-1 φαίνεται να μειώνουν τη συστηματική φλεγμονή και να επηρεάζουν μεταβολικά και κυτταρικά μονοπάτια που σχετίζονται με την καρκινογένεση. Αυτές οι ιδιότητες έχουν κινήσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για περαιτέρω διερεύνηση του ρόλου τους στην πρόληψη και θεραπεία διαφόρων μορφών καρκίνου.
Απαιτείται προσοχή στην ερμηνεία
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για παρατηρησιακή, αναδρομική μελέτη και όχι για τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή. Συνεπώς, τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση μεταξύ της λήψης GLP-1 και της μείωσης του κινδύνου καρκίνου του μαστού.
Η δρα McDonald τόνισε ότι τα αποτελέσματα αποτελούν ισχυρή ένδειξη πως τα συγκεκριμένα φάρμακα αξίζει να μελετηθούν περαιτέρω ως πιθανά εργαλεία πρόληψης του καρκίνου του μαστού. Ήδη σχεδιάζονται πολυκεντρικές προοπτικές κλινικές μελέτες που θα εξετάσουν κατά πόσο η προστατευτική αυτή επίδραση είναι πραγματική και σε ποιες ομάδες γυναικών μπορεί να έχει μεγαλύτερο όφελος.
Το μέλλον της έρευνας
Τα ευρήματα εντάσσονται σε ένα συνεχώς αυξανόμενο σώμα ερευνών που συνδέουν τα GLP-1 με μειωμένο κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου και καλύτερη πρόγνωση σε ογκολογικούς ασθενείς. Ωστόσο, οι ειδικοί συμφωνούν ότι απαιτούνται μεγάλες κλινικές δοκιμές προτού τα φάρμακα αυτά αποκτήσουν οποιαδήποτε θέση στην πρόληψη του καρκίνου.
Μέχρι τότε, τα GLP-1 παραμένουν εγκεκριμένα για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας, ενώ η πιθανή αντικαρκινική τους δράση αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα νέα πεδία έρευνας στη σύγχρονη ογκολογία. Πηγή: Elizabeth McDonald et al., ASCO Annual Meeting 2026, Abstract 10506, University of Pennsylvania Perelman School of Medicine.
