Υπάρχει μια στιγμή στο γιορτινό τραπέζι που η σούπα είναι ακόμη ζεστή, τα ποτήρια γεμίζουν, όλοι προσπαθούν να είναι “μια χαρά”… και κάπου ανάμεσα στο “πώς πάει η δουλειά;” και στο “θυμάσαι τότε;” ανοίγει το πρώτο επικίνδυνο θέμα.
Και ξαφνικά νιώθεις το στομάχι σου να σφίγγεται.
Αν είσαι από αυτούς που σκέφτονται “μην χαλάσω το κλίμα”, αυτό το κείμενο είναι για σένα. Γιατί δεν χρειάζεται να γίνεις ούτε μαχητής, ούτε χαλί να σε πατάνε. Υπάρχουν και ενδιάμεσες επιλογές.
Πρώτα απ’ όλα: να θυμάσαι αυτό
Το κλίμα δεν το χαλάει εκείνος που βάζει όριο. Το χαλάει εκείνος που το παραβιάζει.
Εσύ δεν “χαλάς τη γιορτή” επειδή προστατεύεις την αξιοπρέπειά σου.
Κάνε σωστή εκτίμηση της κατάστασης: Είναι συζήτηση ή πρόκληση;
Υπάρχουν δύο είδη “επικίνδυνων θεμάτων”:
- Θέματα που ανοίγουν για κουβέντα (υπάρχει διάθεση να ακούσουν)
- Θέματα που ανοίγουν για να γίνει μάχη (θέλουν να “κερδίσουν” ή να τσιγκλήσουν)
Αν νιώσεις ότι πάει προς μάχη, μην μπεις στην παγίδα. Η ηρεμία σου είναι πιο σημαντική από το “να δικαιωθείς”.
Η “τεχνική της μετατόπισης” (ο πιο ήπιος τρόπος)
Όταν θες να αλλάξεις ρότα χωρίς να κάνεις σκηνή, χρησιμοποίησε κάτι από τα παρακάτω:
Φράσεις-σωσίβια:
- «Παιδιά, πάμε σε κάτι πιο ελαφρύ; Γιορτές είναι.»
- «Δεν θέλω να το ανοίξω αυτό σήμερα.»
- «Ας το αφήσουμε για άλλη στιγμή.»
- «Εγώ θα προτιμούσα να μη μιλήσουμε γι’ αυτό τώρα.»
Μετά ρίχνεις μια ερώτηση-γέφυρα:
- «Πες μου, τι ωραίο σου συνέβη φέτος;»
- «Τι σχέδια έχετε για τον Γενάρη;»
- «Ποιος έφτιαξε αυτό το φοβερό…;»
Αν το κάνεις ήρεμα, συχνά το τραπέζι ακολουθεί.
Όταν σε σχολιάζουν προσωπικά (σώμα, ηλικία, σχέσεις, παιδιά)
Εδώ δεν είναι “κουβέντα”, είναι παραβίαση.
Κι έχεις δικαίωμα να απαντήσεις.
Επιλογή Α: Ευγενικά και καθαρά
- «Δεν μου αρέσει να σχολιάζεται αυτό.»
- «Θα προτιμούσα να μην κάνουμε σχόλια για το σώμα/τη ζωή μου.»
- «Σ’ ευχαριστώ, αλλά δεν θα το συζητήσω.»
Επιλογή Β: Με χιούμορ, χωρίς να γίνεις αιχμηρός/ή
- «Ας μιλήσουμε για κάτι πιο νόστιμο, π.χ. τα γλυκά!»
- «Αυτή η ερώτηση μπαίνει στην κατηγορία “επικίνδυνα”!»
- «Είναι δύσκολη ερώτηση για μελομακάρονα…»
Επιλογή Γ: Όριο + συνέπεια
- «Αν συνεχίσουμε έτσι, θα σηκωθώ λίγο να πάρω αέρα.»
Και αν συνεχίσουν… σηκώνεσαι. Όχι ως τιμωρία. Ως φροντίδα.
Όταν πολιτική/ιδεολογία παίρνει φωτιά
Δεν χρειάζεται να πείσεις κανέναν. Δοκίμασε:
- «Εγώ δεν θέλω να τσακωθούμε. Ας το αφήσουμε.»
- «Μπορούμε να διαφωνούμε χωρίς να ανεβαίνει η ένταση.»
- «Δεν είναι αυτό το πεδίο που θέλω να παλέψω σήμερα.»
Και αν ο άλλος επιμένει:
“broken record”: επαναλαμβάνεις την ίδια φράση ήρεμα.
- «Όχι, δεν θα το συζητήσω.» (ξανά και ξανά)
Αν αρχίσει “θυμάσαι τότε που…”
(δηλαδή παλιές πληγές, παλιές ιστορίες,)
Κάποιοι το κάνουν από αδεξιότητα, κάποιοι για να σε βάλουν στη θέση σου.
Εδώ ταιριάζει:
- «Αυτό είναι προσωπικό. Ας μην το ανοίγουμε.»
- «Δεν θέλω να λέγονται αυτά στο τραπέζι.»
- «Δεν αισθάνομαι άνετα.»
Και αν χρειαστεί:
- «Θα πάω λίγο μέσα. Επιστρέφω.»
Μερικές φορές, η καλύτερη απάντηση είναι η έξοδος.
Το “σχέδιο διαφυγής” (ναι, επιτρέπεται)
Πριν πας:
- Φτιάξε ένα “σήμα” με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι (ένα βλέμμα, μια λέξη)
- Συμφώνησε ότι μπορείς να κάνεις ένα διάλειμμα
- Οργάνωσε πρακτικά μια έξοδο: “πάω μέχρι το αμάξι/πάω να πάρω νερό/πάω λίγο στο μπαλκόνι”
Δεν είναι δραματικό. Είναι φροντίδα.
Μια μικρή υπενθύμιση για κλείσιμο
Οι γιορτές είναι όμορφες, αλλά δεν είναι θεραπευτικό retreat. Είναι ένα οικογενειακό/κοινωνικό πεδίο με ιστορία, ρόλους, κουμπιά.
Αν φέτος καταφέρεις απλώς:
- να πεις ένα “όχι” χωρίς να απολογηθείς,
- να προστατεύσεις την ηρεμία σου,
- να μην πάρεις πάνω σου ευθύνες που δεν σου ανήκουν,
τότε έχεις κάνει κάτι πολύ σημαντικό.
Μικρό “σκονάκι φράσεων” (για screenshot)
- «Δεν θέλω να μιλήσουμε γι’ αυτό σήμερα.»
- «Ας μην σχολιάζουμε προσωπικά πράγματα στο τραπέζι.»
- «Ας το αφήσουμε, θέλω να περάσουμε όμορφα.»
- «Εγώ θα κάνω ένα διάλειμμα και επιστρέφω.»
- «Σέβομαι ότι έχεις άποψη. Εγώ δεν θα μπω σε αυτή τη συζήτηση.
