Της Δανάης Πατρικίου
Οι γιορτές τελειώνουν, τα φώτα σβήνουν, η καθημερινότητα επιστρέφει — και για πολλούς ανθρώπους, μαζί της επιστρέφει και ένα αίσθημα βάρους. Ο Ιανουάριος δεν είναι απλώς ο πρώτος μήνας του χρόνου· είναι συχνά και ο πιο δύσκολος ψυχικά. Το φαινόμενο είναι τόσο συχνό, που οι ειδικοί μιλούν πλέον ανοιχτά για January Anxiety ή Post-Holiday Blues.
Τι είναι το January Anxiety;
Δεν πρόκειται για κλινική διάγνωση, αλλά για μια φυσιολογική ψυχολογική αντίδραση μετά από μια περίοδο έντονης συναισθηματικής, κοινωνικής και οικονομικής φόρτισης. Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Αυξημένο άγχος
- Χαμηλή διάθεση ή αίσθηση κενού
- Μειωμένο κίνητρο
- Δυσκολία συγκέντρωσης
- Συναισθηματική κόπωση Για πολλούς, δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος. Απλώς κάτι «δεν πάει καλά».
Γιατί ο Ιανουάριος μας επηρεάζει τόσο;
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο Ιανουάριος συνδυάζει πολλούς επιβαρυντικούς παράγοντες ταυτόχρονα:
- απότομη επιστροφή στη ρουτίνα μετά από μια περίοδο χαλάρωσης
- οικονομική πίεση μετά τις γιορτές
- λιγότερο φυσικό φως και κρύο
- κοινωνική “αποσυμπίεση” μετά από έντονες επαφές
- πίεση για «νέα ξεκινήματα» και στόχους
Ο εγκέφαλος περνά από μια κατάσταση διέγερσης σε μια απότομη επιβράδυνση — και αυτό συχνά βιώνεται ως άγχος ή θλίψη.
Τι λένε οι ειδικοί ψυχικής υγείας;
Ψυχολόγοι και θεραπευτές τονίζουν ότι το Post-Holiday Blues δεν σημαίνει αδυναμία ή αποτυχία. Αντίθετα, αποτελεί ένδειξη ότι το νευρικό σύστημα προσπαθεί να επαναρρυθμιστεί.
Σύμφωνα με τους ειδικούς :
- Το σώμα και ο νους χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν μετά από έντονες περιόδους.
- Η πίεση για άμεση παραγωγικότητα τον Ιανουάριο συχνά επιδεινώνει το άγχος.
- Η αυτοκριτική («πρέπει να νιώθω καλύτερα») επιβαρύνει περισσότερο από το ίδιο το συναίσθημα.
Το κλειδί δεν είναι να «ξεπεράσουμε» γρήγορα αυτή την περίοδο, αλλά να τη διαχειριστούμε με κατανόηση.
Μικρά βήματα που βοηθούν
Οι ειδικοί προτείνουν απλές πρακτικές:
- ήπια επαναφορά στη ρουτίνα
- ρεαλιστικούς στόχους (όχι δραστικές αλλαγές)
- επαφή με φως και κίνηση
- περιορισμό της σύγκρισης με άλλους
- αποδοχή του συναισθήματος χωρίς ενοχές Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, η αναζήτηση επαγγελματικής υποστήριξης είναι σημαντική.
Ένα φυσιολογικό πέρασμα, όχι αποτυχία
Ο Ιανουάριος δεν χρειάζεται να είναι μήνας «restart». Μπορεί να είναι μήνας μετάβασης. Το January Anxiety δεν είναι σημάδι ότι κάτι πάει στραβά — είναι συχνά σημάδι ότι ο οργανισμός ζητά πιο ήπιους ρυθμούς. Και αυτό, από μόνο του, είναι μια πολύτιμη πληροφορία.
Πηγή: American Psychological Association
