Ο χωρισμός ή το διαζύγιο δεν επηρεάζει μόνο το ζευγάρι — επηρεάζει βαθιά και τα παιδιά.
Όταν μια μητέρα ξεκινά μια νέα σχέση, συχνά παρατηρείται ότι τα αγόρια αντιδρούν πιο έντονα σε σχέση με τα κορίτσια ή ότι δυσκολεύονται περισσότερο να αποδεχτούν τον νέο σύντροφο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αντίδραση είναι τόσο ισχυρή που το παιδί δηλώνει πως «δεν θέλει ποτέ να δει τη μαμά του με άλλον άντρα».
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η ισχυρή συναισθηματική σύνδεση με τη μητέρα
Σε πολλές οικογένειες, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες, η μητέρα αποτελεί το βασικό πρόσωπο φροντίδας.
Το αγόρι μπορεί να βιώνει τη σχέση με τη μητέρα του ως τον πιο σταθερό και ασφαλή δεσμό στη ζωή του. Η εμφάνιση ενός νέου άνδρα μπορεί να εκληφθεί ασυνείδητα ως:
- Απειλή για αυτή τη μοναδική σχέση
- Φόβος απώλειας προσοχής
- Αντικατάσταση του ίδιου στη συναισθηματική «προτεραιότητα»
Δεν πρόκειται για λογική σκέψη — αλλά για βαθιά συναισθηματική αντίδραση.
Θέματα ταύτισης και ρόλων
Τα αγόρια συχνά διαμορφώνουν την ανδρική τους ταυτότητα μέσα από τη σχέση με τον πατέρα τους — ακόμη κι αν η σχέση αυτή είναι περίπλοκη.
Η παρουσία ενός «νέου άνδρα» στο σπίτι μπορεί να δημιουργήσει:
- Σύγκριση με τον πατέρα
- Εσωτερική σύγκρουση πίστης
- Αίσθηση ότι «προδίδουν» τον πατέρα αν τον αποδεχτούν
Αυτό το λεγόμενο loyalty conflict (σύγκρουση πίστης) είναι συχνό στα παιδιά χωρισμένων γονέων.
Προστατευτικότητα προς τη μητέρα
Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου ο χωρισμός ήταν δύσκολος, κάποια αγόρια αναλαμβάνουν έναν «προστατευτικό ρόλο» απέναντι στη μητέρα.
Μπορεί να νιώθουν ότι:
- Πρέπει να τη φροντίσουν
- Πρέπει να την προστατεύσουν από πιθανή νέα απογοήτευση
- Δεν θέλουν να τη «μοιραστούν»
Αυτός ο ρόλος όμως είναι συναισθηματικά βαρύς για ένα παιδί.
Η αντίληψη της οικογένειας ως “ενιαίας εικόνας”
Για ορισμένα παιδιά, η ιδέα της οικογένειας παραμένει «παγωμένη» στο σχήμα μητέρα–πατέρας.
Η εμφάνιση νέου συντρόφου μπορεί να βιωθεί ως:
- Οριστική επιβεβαίωση ότι οι γονείς δεν θα επανενωθούν
- Διάλυση μιας ελπίδας
- Οριστικό κλείσιμο ενός κεφαλαίου
Η αντίδραση μπορεί να είναι θλίψη μεταμφιεσμένη σε θυμό.
Γιατί συχνά δεν αντιδρούν το ίδιο με τη νέα σύντροφο του πατέρα;
Κάθε οικογένεια είναι διαφορετική, αλλά συχνά:
- Τα παιδιά ζουν περισσότερο με τη μητέρα μετά τον χωρισμό
- Η μητέρα αποτελεί τον κύριο συναισθηματικό άξονα
- Η νέα σύντροφος του πατέρα δεν εισέρχεται άμεσα στον «πυρήνα» της καθημερινότητάς τους
Η αντίδραση σχετίζεται λιγότερο με το φύλο του γονέα και περισσότερο με τη θέση που κατέχει στη ζωή του παιδιού.
Υπάρχουν αγόρια που δεν αποδέχονται ποτέ;
Ναι, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η αντίσταση παραμένει για χρόνια.
Συνήθως όμως αυτό συνδέεται με:
- Άλυτο θυμό από τον χωρισμό
- Ελλιπή επικοινωνία
- Αίσθημα παραμέλησης
- Έλλειψη σταδιακής προσαρμογής
Με σωστό χειρισμό, οι περισσότερες αντιστάσεις μειώνονται με τον χρόνο.
Τι μπορεί να βοηθήσει;
✔ Χρόνος — η προσαρμογή δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη.
✔ Σαφής διαβεβαίωση ότι η σχέση μητέρας–παιδιού δεν απειλείται.
✔ Σταδιακή εισαγωγή του νέου συντρόφου.
✔ Αποφυγή πίεσης για «υποχρεωτική αποδοχή».
✔ Ενθάρρυνση ανοιχτής συζήτησης για συναισθήματα.
Σε δύσκολες περιπτώσεις, η συμβουλευτική οικογένειας μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά.
Τι είναι σημαντικό να θυμόμαστε
Η αντίδραση ενός παιδιού δεν είναι επίθεση προς τη μητέρα.
Είναι τρόπος διαχείρισης φόβου, απώλειας και αλλαγής.
Η νέα σχέση ενός γονέα δεν ακυρώνει τον δεσμό με το παιδί — αλλά χρειάζεται ευαισθησία, υπομονή και σταθερότητα για να το κατανοήσει.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
- Ganong, L., & Coleman, M.
Patterns of Stepparent–Stepchild Relationship Development — Ανάλυση των τρόπων με τους οποίους αναπτύσσονται οι σχέσεις μεταξύ παιδιών και στερφόρων μέσα στον χρόνο, καθώς και των παραγόντων που τις επηρεάζουν. - Effects of Stepfamily Living on Children (Springer)
Κεφάλαια που εξετάζουν τις επιπτώσεις της ζωής σε οικογένειες με στερφούς σε διάφορες πτυχές της ανάπτυξης των παιδιών. - Stepparents’ Attachment Orientation, Parental Gatekeeping, and Stepparents’ Affinity-Seeking with Stepchildren
Διερευνά πώς οι στάσεις των γονιών και η προσκόλληση επηρεάζουν την ανάπτυξη σχέσεων ανάμεσα σε στερφό και παιδί. - Parent-partner and parent-child attachment: Links to children’s emotion regulation
Μελέτη που συνδέει την ποιότητα των σχέσεων προσκόλλησης με την ικανότητα των παιδιών να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους, σημαντικό για κατανόηση αντιδράσεων όταν αλλάζουν οι οικογενειακές δομές. - Ακαδημαϊκή Ανάλυση της Θεωρίας του Δεσμού (Attachment Theory) —
Κεντρικό θεωρητικό πλαίσιο που εξηγεί πώς οι πρώιμες σχέσεις με γονείς επηρεάζουν όλες τις μεταγενέστερες διαπροσωπικές σχέσεις, συμπεριλαμβανομένων των αντιδράσεων σε νέους συντρόφους γονέων.
