Η πρόωρη εκσπερμάτιση είναι η συχνότερη ανδρική σεξουαλική δυσλειτουργία και, παρά το γεγονός ότι αφορά εκατομμύρια άνδρες παγκοσμίως, εξακολουθεί να περιβάλλεται από μύθους, ντροπή και παραπληροφόρηση. Ως ψυχίατρος–σεξολόγος, συναντώ καθημερινά άνδρες –αλλά και ζευγάρια– που πιστεύουν λανθασμένα ότι «δεν υπάρχει λύση» ή ότι το πρόβλημα είναι αποκλειστικά σωματικό. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, αλλά και σαφώς πιο αισιόδοξη.
Τι είναι τελικά η πρόωρη εκσπερμάτιση;
Με απλά λόγια, μιλάμε για πρόωρη εκσπερμάτιση όταν η εκσπερμάτιση συμβαίνει σχεδόν πάντα πολύ γρήγορα, συνήθως μέσα σε 1–2 λεπτά από τη διείσδυση ή ακόμη και πριν από αυτήν, χωρίς ο άνδρας να μπορεί να την ελέγξει, και όταν αυτό προκαλεί δυσφορία στον ίδιο ή/και στη σύντροφό του. Δεν πρόκειται απλώς για θέμα «χρόνου», αλλά κυρίως για ζήτημα ελέγχου και ικανοποίησης.
Αίτια: πέρα από το «είναι στο μυαλό σου»
Για χρόνια η πρόωρη εκσπερμάτιση θεωρούνταν κυρίως ψυχολογικό ζήτημα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι εμπλέκονται πολλοί και διαφορετικοί παράγοντες:
- Νευροβιολογικοί μηχανισμοί, με κεντρικό ρόλο της σεροτονίνης στον εγκέφαλο. Η χαμηλή δραστηριότητα συγκεκριμένων σεροτονινεργικών υποδοχέων σχετίζεται με ταχύτερη εκσπερμάτιση.
- Άγχος επίδοσης, φόβος αποτυχίας και αρνητικές σεξουαλικές εμπειρίες.
- Παράγοντες σχέσης, όπως δυσκολίες στην επικοινωνία με τη σύντροφο.
- Σωματικά αίτια, όπως προστατίτιδα, θυρεοειδικές διαταραχές ή υπερευαισθησία της βαλάνου.
Νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι και ο τρόπος σεξουαλικής εκπαίδευσης –για παράδειγμα η βιαστική αυνανιστική πρακτική στην εφηβεία– μπορεί να «εκπαιδεύσει» το σώμα σε γρήγορη εκσπερμάτιση.
Τι νέο γνωρίζουμε το 2025;
Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί έμφαση σε πιο ολιστικές και σύγχρονες προσεγγίσεις:
1. Mindfulness και νευροπλαστικότητα
Σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι τεχνικές ενσυνειδητότητας (mindfulness) μπορούν να βελτιώσουν τον έλεγχο της εκσπερμάτισης, μειώνοντας την αυτόματη αγχώδη αντίδραση του σώματος. Δεν πρόκειται απλώς για «χαλάρωση», αλλά για επανεκπαίδευση της προσοχής στα σωματικά σήματα.
2. Ψηφιακά θεραπευτικά εργαλεία
Το 2025 χρησιμοποιούνται ήδη εφαρμογές υγείας που συνδυάζουν ασκήσεις ελέγχου, αναπνοής και γνωσιακές παρεμβάσεις, πάντα ως συμπλήρωμα και όχι ως υποκατάστατο της ιατρικής καθοδήγησης.
3. Νέα δεδομένα για τη χρήση πορνογραφίας
Η υπερβολική και συγκεκριμένου τύπου κατανάλωση πορνογραφίας φαίνεται να σχετίζεται, σε ορισμένους άνδρες, με δυσκολίες ρύθμισης της σεξουαλικής διέγερσης. Δεν αφορά όλους, αλλά αποτελεί πλέον έναν παράγοντα που αξιολογείται κλινικά.
Θεραπεία: υπάρχουν λύσεις, και είναι εξατομικευμένες
Η αντιμετώπιση της πρόωρης εκσπερμάτισης δεν είναι «μία για όλους». Στην κλινική πράξη συνήθως συνδυάζονται:
- Σεξουαλική εκπαίδευση και τεχνικές ελέγχου, όπως stop–start και squeeze, προσαρμοσμένες στις ανάγκες του κάθε άνδρα.
- Ψυχοθεραπευτική παρέμβαση, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση ή δυσκολίες στη σχέση.
- Φαρμακευτική αγωγή, όταν χρειάζεται. Η δαποξετίνη (on-demand SSRI), καθώς και χαμηλές δόσεις άλλων αντικαταθλιπτικών, έχουν τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα, πάντα με ιατρική παρακολούθηση.
- Ασκήσεις πυελικού εδάφους, που πλέον γνωρίζουμε ότι μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά τον έλεγχο της εκσπερμάτισης σε αρκετούς άνδρες.
Αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε όσα περιγράφονται ή αν η πρόωρη εκσπερμάτιση επηρεάζει τη σχέση, την αυτοπεποίθηση ή την ποιότητα ζωής σας, αξίζει να γνωρίζετε ότι η εξατομικευμένη βοήθεια μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά. Η αξιολόγηση από ειδικό ψυχίατρο–σεξολόγο δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά φροντίδας του εαυτού και της σχέσης. Συχνά, ένα και μόνο ραντεβού αρκεί για να μπουν τα πράγματα σε μια πιο καθαρή και αισιόδοξη βάση.
Βιογραφικό Σημείωμα
Ο Βασίλης Κωνσταντινίδης είναι Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής και Σεξολόγος. Γεννήθηκε το 1981 στην Κοζάνη και αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ξεκίνησε την εκπαίδευσή του στην Ψυχιατρική Ειδικότητα στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής το 2009, τη συνέχισε στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας το 2012 και την ολοκλήρωσε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αιγινήτειο», όπου έλαβε τον τίτλο της ειδικότητας το 2017.
Διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι (Σόλωνος 41). Παράλληλα με την Ψυχιατρική, έχει εξειδικευθεί στον τομέα της Σεξολογίας, αποκτώντας τον τίτλο του Σεξολόγου μετά από τετραετή θεωρητική εκπαίδευση και κλινική άσκηση με εποπτεία στις Σεξουαλικές και Ψυχοσεξουαλικές Διαταραχές στο ΕΠΙΨΥ (Ερευνητικό και Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας) κατά τα έτη 2013–2017. Επιπλέον, έχει ολοκληρώσει τετραετή εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία, θεωρητικά και κλινικά, με λήψη περιστατικών υπό εποπτεία, κατά την περίοδο 2014–2018.
