Κάποια στιγμή αποφασίσαμε ότι για να είναι ένα τρόφιμο “καλό”, πρέπει να έρχεται από μακριά.
Να έχει όνομα που δεν προφέρεται εύκολα.
Να συνοδεύεται από claims.
Να κοστίζει λίγο παραπάνω.
Και κάπως έτσι, ξεχάσαμε τρόφιμα που ήταν πάντα εδώ.
Χωρίς ετικέτα.
Χωρίς marketing.
Χωρίς ανάγκη να αποδείξουν κάτι.
Όταν το “super” έγινε απαραίτητο
Ο όρος superfood δεν είναι επιστημονικός.
Είναι εμπορικός.
Δεν σημαίνει:
- ότι κάτι είναι μαγικό
- ότι λειτουργεί μόνο του
- ότι σώζει από κακή διατροφή
Σημαίνει: “έχει κάποια θρεπτικά στοιχεία και πουλάει καλά”.
Αλλά η υγεία δεν χτίζεται με εξαιρέσεις.
Χτίζεται με επανάληψη.
Και εκεί τα ταπεινά τρόφιμα έχουν πλεονέκτημα.
Όσπρια: η πρωτεΐνη που δεν φωνάζει
Φακές, ρεβίθια, φασόλια.
Δεν είναι μόδα. Είναι η βάση.
Προσφέρουν:
- φυτική πρωτεΐνη
- φυτικές ίνες
- σταθερό σάκχαρο
- κορεσμό
Και όμως, τα προσπερνάμε για κάτι “πιο νέο”.
Τα όσπρια δεν υπόσχονται.
Στηρίζουν.
Αυγό: το πιο παρεξηγημένο τρόφιμο
Για χρόνια το φοβηθήκαμε.
Μετά το αποθεώσαμε.
Τώρα το ξαναβρίσκουμε.
Το αυγό είναι:
- πλήρης πρωτεΐνη
- πλούσιο σε βιταμίνες Β
- πηγή χολίνης (σημαντική για τον εγκέφαλο)
Δεν χρειάζεται να γίνει “functional food”.
Ήταν πάντα λειτουργικό.
Γιαούρτι: πριν γίνει trend
Πριν το “protein yogurt”, υπήρχε:
το γιαούρτι.
Με:
- προβιοτικά
- ασβέστιο
- εύπεπτη πρωτεΐνη
Χωρίς αρώματα.
Χωρίς προσθήκες.
Πατάτα: η αδικημένη
Η πατάτα έγινε σύμβολο “κακής διατροφής”
επειδή τηγανίζεται.
Αλλά η πατάτα:
- είναι πλούσια σε κάλιο
- δίνει ενέργεια
- χορταίνει
Το πρόβλημα δεν είναι η πατάτα.
Είναι πώς τη χρησιμοποιούμε.
Ελαιόλαδο: το superfood πριν τον όρο
Αν κάτι άξιζε τον όρο super,
θα ήταν το ελαιόλαδο.
Και όμως, δεν το λέμε έτσι.
Το λέμε απλώς λάδι.
Περιέχει:
- μονοακόρεστα λιπαρά
- αντιοξειδωτικά
- αντιφλεγμονώδη δράση
Και λειτουργεί καλύτερα όταν:
το βάζουμε καθημερινά, με μέτρο
Ψωμί (ναι, ψωμί)
Όχι κάθε ψωμί.
Αλλά ψωμί:
- καλής ποιότητας
- ζυμωμένο
- ολικής άλεσης
Το ψωμί δεν είναι εχθρός.
Η υπερκατανάλωση και η κακή ποιότητα είναι.
Μια επιστημονική αλήθεια
Η διατροφή που συνδέεται με υγεία και μακροζωία
δεν βασίζεται σε “υπερτροφές”.
Βασίζεται σε:
- απλότητα
- ποικιλία
- επανάληψη
- μέτρο
Η Μεσογειακή Διατροφή δεν έγινε πρότυπο
επειδή είχε trend.
Έγινε επειδή λειτουργούσε.
Γιατί αγαπάμε τόσο τα superfoods;
Ίσως γιατί:
- ψάχνουμε γρήγορες λύσεις
- θέλουμε να “διορθώσουμε” λάθη
- ελπίζουμε σε κάτι που θα μας σώσει
Αλλά η υγεία δεν σώζεται.
Χτίζεται αργά.
Και εκεί τα ταπεινά τρόφιμα
είναι ανίκητα.
Κλείσιμο
Τα τρόφιμα που δεν χρειάζονται superfood ετικέτα
δεν είναι λιγότερο σημαντικά.
Είναι:
- αξιόπιστα
- ανθεκτικά
- ανθρώπινα
Και ίσως το πιο υγιεινό πράγμα που μπορούμε να κάνουμε σήμερα
είναι να σταματήσουμε να ψάχνουμε το επόμενο “θαύμα”
και να ξανακοιτάξουμε
τι υπήρχε πάντα στο τραπέζι μας.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Katz, D. L., & Meller, S. (2014). Can we say what diet is best for health?
(Γιατί η ποιότητα της συνολικής διατροφής μετρά περισσότερο από μεμονωμένα τρόφιμα.)
- Martínez-González, M. A. et al. (2019). Benefits of the Mediterranean Diet.
(Τεκμηρίωση της μεσογειακής διατροφής ως πρότυπο υγείας.) - Nestle, M. (2013). Food Politics.
(Ο ρόλος του marketing στη διαμόρφωση διατροφικών τάσεων.) - EFSA (European Food Safety Authority).
Scientific opinions on nutrition and health claims.
(Τι πραγματικά επιτρέπεται να θεωρείται “health claim”.) - Willett, W. et al. (2019). Food in the Anthropocene: the EAT–Lancet Commission.
(Διατροφή βασισμένη σε απλά, φυτικά τρόφιμα.) - Trichopoulou, A. et al. (2003). Adherence to a Mediterranean diet and survival in a Greek population.
(Ιστορική μελέτη για την ελληνική διατροφή.) - Pollan, M. (2008). In Defense of Food.
(«Φάε φαγητό. Όχι πολύ. Κυρίως φυτικό.») - WHO – Healthy Diet Factsheet.
(Διεθνείς συστάσεις για ισορροπημένη διατροφή.)
Η βιβλιογραφία παρατίθεται ενδεικτικά και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη διατροφική ή ιατρική συμβουλή.
