Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε την κήρυξη της επιδημίας Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα ως «Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης για τη Δημόσια Υγεία Διεθνούς Ενδιαφέροντος» (Public Health Emergency of International Concern – PHEIC), ενεργοποιώντας το υψηλότερο επίπεδο διεθνούς συναγερμού για θέματα δημόσιας υγείας.
Η απόφαση ελήφθη έπειτα από την ταχεία εξάπλωση του ιού Bundibugyo, ενός σπάνιου στελέχους του ιού Έμπολα, το οποίο έχει ήδη προκαλέσει δεκάδες θανάτους και εκατοντάδες ύποπτα κρούσματα στις δύο αφρικανικές χώρες. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, περισσότεροι από 300 άνθρωποι θεωρούνται πιθανά κρούσματα, ενώ οι νεκροί ξεπερνούν τους 80.
Ένα σπάνιο και επικίνδυνο στέλεχος
Το ξέσπασμα αποδίδεται στο στέλεχος Bundibugyo ebolavirus (BDBV), μία από τις λιγότερο συχνές αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνες μορφές του ιού Έμπολα. Το συγκεκριμένο στέλεχος είχε εμφανιστεί μόνο δύο φορές στο παρελθόν: στην Ουγκάντα το 2007–2008 και στη ΛΔ Κονγκό το 2012.
Ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι δεν υπάρχει σήμερα εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία για τη συγκεκριμένη παραλλαγή. Οι υγειονομικές αρχές βασίζονται κυρίως στην απομόνωση ασθενών, στην ιχνηλάτηση επαφών και στην ενίσχυση των νοσοκομειακών μονάδων για τον περιορισμό της εξάπλωσης.
Η εξάπλωση της νόσου
Το επίκεντρο της επιδημίας βρίσκεται στην επαρχία Ιτούρι της ανατολικής ΛΔ Κονγκό, κοντά στα σύνορα με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν επιβεβαιώθηκαν κρούσματα στην πρωτεύουσα της Ουγκάντας, Καμπάλα, αλλά και στην Κινσάσα, την πρωτεύουσα του Κονγκό.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η διασυνοριακή μετάδοση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ευρύτερης εξάπλωσης, ιδιαίτερα σε περιοχές με περιορισμένες υγειονομικές υποδομές και έντονες μετακινήσεις πληθυσμών. Παράλληλα, η συνεχιζόμενη βία στην ανατολική ΛΔ Κονγκό δυσκολεύει την πρόσβαση των ανθρωπιστικών οργανώσεων και την αποτελεσματική ιχνηλάτηση επαφών.
Τι σημαίνει η κήρυξη PHEIC
Η ανακήρυξη μιας κατάστασης ως PHEIC αποτελεί το ανώτατο επίπεδο συναγερμού που μπορεί να εκδώσει ο ΠΟΥ βάσει του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού. Η απόφαση αυτή δεν σημαίνει ότι η επιδημία έχει εξελιχθεί σε πανδημία, αλλά ότι απαιτείται άμεση και συντονισμένη διεθνής δράση.
Ο ΠΟΥ επιδιώκει μέσω της κήρυξης:
- την ταχύτερη κινητοποίηση οικονομικών πόρων,
- την αποστολή ιατρικού εξοπλισμού και ειδικών ομάδων,
- την ενίσχυση των τοπικών συστημάτων υγείας,
- και τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ κρατών και διεθνών οργανισμών.
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, ο οργανισμός δεν συνέστησε το κλείσιμο των διεθνών συνόρων ή περιορισμούς στα ταξίδια, επισημαίνοντας ότι τέτοια μέτρα συχνά δυσχεραίνουν την παροχή βοήθειας.
Ο φόβος στις τοπικές κοινότητες
Κάτοικοι των πληγεισών περιοχών περιγράφουν σκηνές καθημερινού τρόμου, με συνεχείς κηδείες και αυξανόμενο φόβο για νέα κρούσματα. Η Έμπολα μεταδίδεται μέσω επαφής με σωματικά υγρά μολυσμένων ατόμων και χαρακτηρίζεται από υψηλά ποσοστά θνητότητας.
Οι υγειονομικές αρχές προειδοποιούν ότι η πραγματική έκταση της επιδημίας μπορεί να είναι μεγαλύτερη από αυτή που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής, καθώς σε αρκετές περιοχές η πρόσβαση σε διαγνωστικούς ελέγχους παραμένει περιορισμένη.
Διεθνής ανησυχία
Η νέα κρίση επαναφέρει μνήμες από τις μεγάλες επιδημίες Έμπολα της προηγούμενης δεκαετίας στη Δυτική Αφρική, οι οποίες είχαν προκαλέσει περισσότερους από 11.000 θανάτους. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η έγκαιρη διεθνής αντίδραση θα είναι καθοριστική για την αποφυγή περαιτέρω εξάπλωσης της νόσου.
Πηγή: WHO
