Για δεκαετίες η κλιματική αλλαγή αντιμετωπιζόταν κυρίως ως περιβαλλοντικό πρόβλημα. Σήμερα όμως ολοένα και περισσότεροι επιστήμονες, γιατροί και διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι πρόκειται πλέον για μια άμεση και σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία. Μάλιστα, ομάδα ειδικών που συνεργάζεται με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ζητά να εξεταστεί η αναγνώριση της κλιματικής κρίσης ως παγκόσμιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία.
Όταν η ζέστη σκοτώνει
Οι παρατεταμένοι καύσωνες δεν αποτελούν απλώς μια δυσάρεστη εμπειρία. Συνδέονται με αυξημένα περιστατικά θερμοπληξίας, αφυδάτωσης, καρδιαγγειακών επεισοδίων και αναπνευστικών προβλημάτων.
Οι ηλικιωμένοι, τα βρέφη, οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα και οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες. Η Ευρώπη έχει ήδη βιώσει τα τελευταία χρόνια ορισμένα από τα θερμότερα καλοκαίρια στην ιστορία των μετρήσεων, με χιλιάδες πρόωρους θανάτους να αποδίδονται στις ακραίες θερμοκρασίες.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου οι καύσωνες γίνονται συχνότεροι και πιο έντονοι, η προσαρμογή των συστημάτων υγείας μετατρέπεται σε ζήτημα άμεσης προτεραιότητας.
Νέα νοσήματα χτυπούν την πόρτα της Ευρώπης
Η αύξηση της θερμοκρασίας δημιουργεί επίσης ευνοϊκές συνθήκες για την εξάπλωση εντόμων που μεταφέρουν ασθένειες.
Κουνούπια που μεταδίδουν τον δάγκειο πυρετό, τον ιό του Δυτικού Νείλου ή τον ιό Chikungunya εντοπίζονται πλέον σε περιοχές όπου πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν αδύνατη η εγκατάστασή τους.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει νοσήματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αποκλειστικά τροπικά.
Ο αέρας που αναπνέουμε γίνεται πιο επικίνδυνος
Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει επίσης την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Οι πυρκαγιές μεγάλης έκτασης, η αύξηση των επιπέδων όζοντος και η παρατεταμένη ξηρασία συνδέονται με περισσότερα αναπνευστικά προβλήματα, κρίσεις άσθματος και επιδείνωση χρόνιων πνευμονοπαθειών.
Παράλληλα, οι πυρκαγιές που παρατηρούνται όλο και συχνότερα στη Μεσόγειο επηρεάζουν όχι μόνο τις τοπικές κοινωνίες αλλά και εκατομμύρια ανθρώπους σε μεγάλες αποστάσεις μέσω της μεταφοράς καπνού και μικροσωματιδίων.
Η ψυχική υγεία στο επίκεντρο
Ένα λιγότερο ορατό αλλά εξίσου σημαντικό πρόβλημα αφορά την ψυχική υγεία.
Οι φυσικές καταστροφές, οι εκτοπισμοί πληθυσμών, η απώλεια περιουσιών και η αβεβαιότητα για το μέλλον συνδέονται με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και μετατραυματικού στρες.
Ο όρος «κλιματικό άγχος» (climate anxiety) χρησιμοποιείται πλέον από ψυχολόγους και ερευνητές για να περιγράψει την ανησυχία που βιώνουν ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Γιατί η υγεία πρέπει να μπει στο επίκεντρο της συζήτησης
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν αφορά μόνο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αφορά την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Η ενίσχυση των συστημάτων υγείας, η δημιουργία σχεδίων αντιμετώπισης καυσώνων, η προστασία των ευάλωτων πληθυσμών και η επένδυση στην πρόληψη αποτελούν πλέον κρίσιμες πολιτικές δημόσιας υγείας.
Η κλιματική αλλαγή δεν είναι ένα πρόβλημα του μέλλοντος. Είναι μια υγειονομική πρόκληση που βρίσκεται ήδη εδώ και επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.
Πληροφορίες από The Guardian
