Προ ημερών εγκρίθηκε από τον FDA η θεραπεία με τον CDK4/6 αναστολέα palbociclib σε συνδυασμό με trastuzumab, με ή χωρίς pertuzumab ως θεραπεία συντήρησης στον ορμονοευαίσθητο/HER2-θετικό τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Περίπου το 10% των καρκίνων του μαστού χαρακτηρίζονται από ταυτόχρονη έκφραση ορμονικών υποδοχέων και υπερέκφραση του HER2 υποδοχέα. Ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) και η Δρ. Αγγελική Ανδρικοπούλου αναφέρουν ότι παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί με τη χρήση αντι-HER2 φαρμάκων, όπως το trastuzumab και το pertuzumab, η ανάπτυξη θεραπευτικής αντοχής παραμένει αναπόφευκτη για πολλούς ασθενείς.
Μέχρι σήμερα, μετά την ολοκλήρωση της αρχικής χημειοθεραπείας με trastuzumab και pertuzumab, η καθιερωμένη πρακτική ήταν η συνέχιση της αντι-HER2 θεραπείας σε συνδυασμό με ενδοκρινική αγωγή. Το φάρμακο palbociclib αποτελεί ήδη εγκεκριμένη θεραπεία από το 2015 για τον ορμονοευαίσθητο (HR+)/HER2-αρνητικό μεταστατικό καρκίνο μαστού. Η επιτυχία των αναστολέων CDK4/6 στην ορμονοευαίσθητη μεταστατική νόσο οδήγησε στο ερώτημα του κατά πόσο η αντι-HER2 θεραπεία θα μπορούσε να ενισχυθεί από την προσθήκη τους και στους ασθενείς με ορμονοευαίσθητο/HER2-θετικό καρκίνο μαστού. Αυτό το ερώτημα θέλησε να απαντήσει η μελέτη PATINA που συμπεριέλαβε ασθενείς με ορμονοευαίσθητο (HR+)/HER2-θετικό μεταστατικό καρκίνο μαστού που δεν παρουσίασαν πρόοδο νόσου μετά από 4–8 κύκλους επαγωγικής θεραπείας βασισμένης σε trastuzumab. Οι ασθενείς έλαβαν ως θεραπεία συντήρησης είτε trastuzumab (με ή χωρίς pertuzumab) και ενδοκρινική θεραπεία ή το ίδιο θεραπευτικό σχήμα με την προσθήκη palbociclib. Το palbociclib μείωσε τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου κατά 25% αυξάνοντας το διάστημα χωρίς υποτροπή από 29,1 μήνες σε 44,3 μήνες.
Τα αποτελέσματα αυτά είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά καθώς πρόκειται για την πρώτη μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη που αποδεικνύει ότι η αναστολή των CDK4/6 μπορεί να υπερνικήσει, τουλάχιστον εν μέρει, τους μηχανισμούς αντίστασης που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας με αντι-HER2 αγωγή και ορμονοθεραπεία. Το προφίλ ασφάλειας ήταν προβλέψιμο και διαχειρίσιμο με συχνότερη ανεπιθύμητη ενέργεια την ουδετεροπενία. Η μελέτη PATINA σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στη θεραπευτική αντιμετώπιση του HR+/HER2+ μεταστατικού καρκίνου του μαστού καθιερώνοντας το palbociclib ως μία νέα θεραπευτική επιλογή στη θεραπεία συντήρησης.
