“Κάθε γάμος αφηγείται μια ιστορία. Και κάθε δεκαετία γράφει το δικό της ξεχωριστό κεφάλαιο.”
Μετά τη δεκαετία του 1960, όπου ο γάμος αποτελούσε κυρίως μια οικογενειακή υπόθεση με έντονο το στοιχείο της παράδοσης, η Ελλάδα του 1970 αρχίζει να αλλάζει. Η αστικοποίηση, η οικονομική ανάπτυξη και οι ευρωπαϊκές επιρροές φέρνουν νέες αισθητικές τάσεις, χωρίς όμως να αλλοιώνουν τον πυρήνα του ελληνικού γάμου.
Το προσκλητήριο γίνεται πιο κομψό, οι δεξιώσεις μεταφέρονται σταδιακά σε οργανωμένους χώρους, τα δώρα αποκτούν μεγαλύτερη πρακτική αξία και το νυφικό ακολουθεί τις διεθνείς τάσεις της μόδας. Ωστόσο, πίσω από όλες αυτές τις αλλαγές, η οικογένεια, οι φίλοι και η κοινότητα εξακολουθούν να αποτελούν την καρδιά της γιορτής.
Η Ελλάδα εκείνη τη δεκαετία
Η δεκαετία του 1970 χαρακτηρίζεται από σημαντικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές. Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974, η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο αισιοδοξίας και εκσυγχρονισμού. Οι πόλεις μεγαλώνουν, τα πρώτα διαμερίσματα γίνονται το νέο οικογενειακό σπίτι και οι ηλεκτρικές συσκευές αρχίζουν να διευκολύνουν την καθημερινότητα.
Το ελληνικό νοικοκυριό εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από την οικογένεια. Οι Κυριακές είναι αφιερωμένες στα οικογενειακά τραπέζια, οι γειτονιές παραμένουν ζωντανές και ο γάμος εξακολουθεί να αποτελεί κορυφαίο κοινωνικό γεγονός.
Το προσκλητήριο
Το προσκλητήριο της δεκαετίας του 1970 παραμένει επίσημο, αλλά γίνεται αισθητά πιο εκλεπτυσμένο.
Τα χαρτιά αποκτούν καλύτερη ποιότητα, οι κρεμ και ιβουάρ αποχρώσεις κυριαρχούν, ενώ εμφανίζονται ανάγλυφα λουλουδάτα σχέδια και διακριτικές κορνίζες. Η χρυσοτυπία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται, όμως με μεγαλύτερη φινέτσα.
Η διατύπωση παραμένει επίσημη και οι γονείς εξακολουθούν να προσκαλούν εκ μέρους του ζευγαριού, διατηρώντας τον οικογενειακό χαρακτήρα της τελετής.
Οι βέρες
Οι βέρες εξακολουθούν να είναι σχεδόν αποκλειστικά από κίτρινο χρυσό.
Η απλότητά τους συμβολίζει τη διαχρονικότητα του γάμου, ενώ αρκετά ζευγάρια αρχίζουν να χαράζουν στο εσωτερικό τους τα αρχικά ή την ημερομηνία του μυστηρίου, προσθέτοντας μια προσωπική πινελιά.
Το νυφικό
Η μόδα αλλάζει και μαζί της αλλάζει και η εικόνα της νύφης.
Οι γραμμές γίνονται πιο ανάλαφρες, οι δαντέλες πιο φίνα δουλεμένες και οι φούστες αποκτούν περισσότερο όγκο. Τα μακριά πέπλα συνεχίζουν να συμβολίζουν τη ρομαντική πλευρά του γάμου, ενώ οι ανθοδέσμες με λευκά τριαντάφυλλα, γαρύφαλλα και γυψοφίλη γίνονται ιδιαίτερα δημοφιλείς.
Οι πρώτες επιρροές από τη γαλλική και την ιταλική υψηλή ραπτική κάνουν την εμφάνισή τους και στην Ελλάδα.
Η ανθοδέσμη
Η ανθοδέσμη αποκτά μεγαλύτερη αισθητική σημασία.
Τα λευκά άνθη συμβολίζουν την αγνότητα, ενώ οι ανθοπώλες αρχίζουν να δημιουργούν πιο σύνθετες συνθέσεις, συνδυάζοντας τριαντάφυλλα, γαρύφαλλα, φρέζιες και γυψοφίλη.
Ο στολισμός της εκκλησίας
Ο στολισμός παραμένει λιτός.
Λευκές λαμπάδες, γλάστρες με λουλούδια και φυσικές ανθοσυνθέσεις διακοσμούν την είσοδο του ναού. Η υπερβολή δεν χαρακτηρίζει ακόμη τους ελληνικούς γάμους. Η ομορφιά βρίσκεται στην απλότητα.
Οι μπομπονιέρες
Οι μπομπονιέρες γίνονται πιο προσεγμένες.
Το λευκό τούλι δένεται με σατέν κορδέλες, ενώ τα πέντε κουφέτα εξακολουθούν να συμβολίζουν υγεία, ευτυχία, γονιμότητα, αφθονία και μακροζωία.
Σε αρκετούς γάμους προστίθενται μικρά διακοσμητικά στοιχεία, όπως σταυρουδάκια ή μεταλλικά μονογράμματα.
Το γλέντι
Η μουσική ξεκινά αμέσως μετά το μυστήριο.
Στις πόλεις οι δεξιώσεις πραγματοποιούνται πλέον σε οργανωμένες αίθουσες και κέντρα διασκέδασης, ενώ στην επαρχία το γλέντι συνεχίζεται στις αυλές και στις πλατείες.
Παραδοσιακοί χοροί, λαϊκά τραγούδια και οι μεγάλες επιτυχίες της εποχής συνυπάρχουν σε μια βραδιά που διαρκεί μέχρι το ξημέρωμα.
Τα δώρα
Η δεκαετία του 1970 εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από τα δώρα για το νέο σπίτι.
Οι καλεσμένοι προσφέρουν:
- πορσελάνινα σερβίτσια,
- κρυστάλλινα ποτήρια,
- ασημένιους δίσκους,
- σετ μαχαιροπίρουνων,
- λευκά είδη,
- τραπεζομάντιλα,
- ηλεκτρικά μίξερ,
- σίδερα ατμού,
- καφετιέρες,
- ηλεκτρικές κουζίνες.
Τα χρηματικά δώρα γίνονται ολοένα και πιο συνηθισμένα, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις, αν και οι οργανωμένες λίστες γάμου δεν έχουν ακόμη καθιερωθεί.
Η μουσική του γάμου
Στις αίθουσες ακούγονται οι φωνές του Στέλιου Καζαντζίδη, της Μαρινέλλας, του Στράτου Διονυσίου, του Γιάννη Πάριου και άλλων μεγάλων ερμηνευτών της εποχής, ενώ στις τοπικές κοινωνίες η παραδοσιακή μουσική συνεχίζει να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ο πρώτος χορός του ζευγαριού γίνεται πλέον ένα από τα πιο συγκινητικά στιγμιότυπα της βραδιάς.
Τα έθιμα της δεκαετίας
Η προίκα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της προετοιμασίας του γάμου.
Λίγες ημέρες πριν από το μυστήριο, συγγενείς και φίλοι συγκεντρώνονται στο σπίτι της νύφης για να θαυμάσουν τα κεντήματα, τα λευκά είδη και τα υφαντά που ετοιμάστηκαν με υπομονή για το νέο νοικοκυριό.
Παράλληλα, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας διατηρούνται τα παραδοσιακά τραγούδια του γάμου και τα τοπικά έθιμα που συνοδεύουν την πορεία του ζευγαριού προς την εκκλησία.
Το ήξερες;
Τη δεκαετία του 1970, οι επαγγελματίες φωτογράφοι άρχισαν να συνοδεύουν το ζευγάρι σε όλη τη διάρκεια της ημέρας και όχι μόνο κατά τη διάρκεια του μυστηρίου. Τα γαμήλια άλμπουμ έγιναν πιο πλούσια και αφηγηματικά, διατηρώντας ζωντανές τις αναμνήσεις μιας ολόκληρης εποχής.
Το αντικείμενο της δεκαετίας
Τα κρυστάλλινα ποτήρια
Σχεδόν κάθε ζευγάρι ονειρευόταν να αποκτήσει ένα καλό κρυστάλλινο σετ ποτηριών.
Φυλαγμένα στη βιτρίνα του σαλονιού, χρησιμοποιούνταν μόνο στις γιορτές και στις ιδιαίτερες περιστάσεις. Για πολλές οικογένειες παραμένουν ακόμη και σήμερα πολύτιμα οικογενειακά κειμήλια.
Το βλέμμα του Nanascent
Η δεκαετία του 1970 μας θυμίζει ότι η κομψότητα δεν χρειάζεται υπερβολές. Ένα καλοσχεδιασμένο προσκλητήριο, ένα ποιοτικό χαρτί, μια λευκή ανθοδέσμη και ένα τραπέζι στρωμένο με φροντίδα αρκούσαν για να δημιουργήσουν μια ατμόσφαιρα που έμενε αξέχαστη.
Σήμερα, αυτή η ισορροπία ανάμεσα στην παράδοση και τον σύγχρονο σχεδιασμό εξακολουθεί να εμπνέει. Οι μικρές λεπτομέρειες, όταν επιλέγονται με αγάπη και συνέπεια, είναι εκείνες που μετατρέπουν έναν γάμο σε μια διαχρονική ανάμνηση.
Μια ανάμνηση από εκείνη την εποχή
Η νύφη ακουμπά προσεκτικά τη μπομπονιέρα πάνω στο τραπέζι, δίπλα στο κρυστάλλινο σετ ποτηριών που μόλις έφεραν οι νονοί ως δώρο. Στο σαλόνι ακούγονται γέλια και ευχές, ενώ από την αυλή φτάνουν οι πρώτες νότες της ορχήστρας. Το προσκλητήριο, ακόμη ανοιχτό πάνω στο τραπεζάκι, μοιάζει να έχει ήδη εκπληρώσει τον σκοπό του: έφερε κοντά οικογένειες, φίλους και αναμνήσεις που θα μείνουν ζωντανές για μια ζωή
