Στο βιβλίο «Η Σχολή των Θεών», ο Elio D’Anna παρουσιάζει μια ριζοσπαστική ιδέα: πριν προσπαθήσει ο άνθρωπος να αλλάξει τον κόσμο, χρειάζεται να γνωρίσει εκείνον που ονειρεύεται τον κόσμο του. Τον Dreamer.
Σύμφωνα με τον D’Anna, η πραγματικότητα που βιώνουμε δεν αποτελείται μόνο από εξωτερικά γεγονότα. Διαμορφώνεται και από τον τρόπο με τον οποίο τα αντιλαμβανόμαστε, τα ερμηνεύουμε και τελικά τους δίνουμε νόημα. Ο Dreamer δεν είναι ένας παθητικός παρατηρητής της ζωής του. Είναι ο δημιουργός της εμπειρίας της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα γεγονότα δεν υπάρχουν ή ότι μπορούμε να τα αλλάξουμε με τη σκέψη μας. Σημαίνει ότι δύο άνθρωποι μπορούν να ζήσουν το ίδιο γεγονός και να βιώσουν δύο εντελώς διαφορετικές πραγματικότητες.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο «τι συνέβη;».
Είναι και «ποιος είναι αυτός που το ζει;».
Αυτό το ερώτημα δεν ανήκει μόνο στον Elio D’Anna.
Ο Carl Jung μίλησε για την προβολή, δηλαδή για την τάση του ανθρώπου να βλέπει έξω του στοιχεία που δεν έχει ακόμη αναγνωρίσει μέσα του. Ο Επίκτητος διαχώρισε τα γεγονότα από την κρίση που σχηματίζουμε γι’ αυτά, υποστηρίζοντας ότι δεν μας ταράζουν τα πράγματα αλλά οι απόψεις μας για αυτά. Ο Viktor Frankl έδειξε ότι ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει τη στάση του. Και ο Alfred Korzybski υπενθύμισε ότι «ο χάρτης δεν είναι η περιοχή», ότι δηλαδή η αναπαράσταση της πραγματικότητας δεν είναι ποτέ η ίδια η πραγματικότητα.
Δεν μιλούν όλοι για τον Dreamer.
Όλοι όμως, με τον δικό τους τρόπο, μας καλούν να κοιτάξουμε τον εσωτερικό παρατηρητή πριν βιαστούμε να κρίνουμε τον εξωτερικό κόσμο.
Ο άνθρωπος δεν ζει μόνο μέσα στα γεγονότα. Ζει και μέσα στην ερμηνεία που δίνει στα γεγονότα.
Αυτό γίνεται φανερό στις πιο καθημερινές στιγμές.
Ένα μήνυμα που αργεί να απαντηθεί μπορεί να μεταφραστεί ως απόρριψη. Μια διαφωνία μπορεί να βιωθεί ως απειλή. Μια καθυστέρηση μπορεί να θεωρηθεί αδιαφορία. Ένας άνθρωπος που διαφωνεί μαζί μας μπορεί να μετατραπεί, μέσα στο μυαλό μας, σε αντίπαλο. Μια επαγγελματική δυσκολία μπορεί να γίνει η απόδειξη ότι «όλα πάνε λάθος».
Το γεγονός παραμένει το ίδιο.
Η εμπειρία όμως αλλάζει, επειδή αλλάζει η ιστορία που αφηγούμαστε στον εαυτό μας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δυσκολίες δεν είναι πραγματικές. Ούτε ότι όλα βρίσκονται αποκλειστικά μέσα στο μυαλό μας. Υπάρχουν γεγονότα που πονάνε, αδικίες που υπάρχουν και απώλειες που δεν αλλάζουν με μια διαφορετική σκέψη.
Σημαίνει όμως ότι ανάμεσα σε αυτό που συμβαίνει και σε αυτό που τελικά ζούμε υπάρχει ένας ενδιάμεσος χώρος: η ερμηνεία.
Και εκεί βρίσκεται ένα σημαντικό μέρος της ανθρώπινης ελευθερίας.
Στο Nanascent δεν μας ενδιαφέρει να πείσουμε κάποιον να σκέφτεται «θετικά». Μας ενδιαφέρει να μπορεί να παρατηρεί πότε αντιδρά στο ίδιο το γεγονός και πότε στην προσωπική του ερμηνεία.
Γιατί όσο περισσότερο ταυτίζουμε την ερμηνεία με την πραγματικότητα, τόσο λιγότερες επιλογές βλέπουμε.
Αντίθετα, όταν αναγνωρίσουμε ότι η πρώτη μας σκέψη δεν είναι απαραίτητα η μόνη δυνατή, δημιουργείται χώρος για επίγνωση, για διάλογο και τελικά για διαφορετικές επιλογές.
Ίσως αυτό να είναι και το πιο σημαντικό σημείο συνάντησης όλων αυτών των προσεγγίσεων.
Τα γεγονότα είναι γεγονότα.
Η σχέση μας όμως με τα γεγονότα δεν είναι δεδομένη.
Και πολλές φορές δεν αλλάζει η ζωή όταν αλλάζουν οι συνθήκες.
Αλλά όταν αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο τις βλέπουμε.
