Της Δανάης Πατρικίου
Υπάρχουν σπίτια που, μόλις ανοίξει η πόρτα τους, νιώθεις μια ανεξήγητη γαλήνη. Δεν είναι απαραίτητα μεγάλα. Δεν έχουν ακριβά έπιπλα ούτε εντυπωσιακή διακόσμηση. Και υπάρχουν άλλα, εξίσου όμορφα, στα οποία κάτι μοιάζει να σε πιέζει. Σαν ο χώρος να μην σου επιτρέπει να χαλαρώσεις. Μήπως τελικά το σπίτι δεν είναι απλώς ο χώρος όπου ζούμε, αλλά ένας σιωπηλός συνομιλητής της ψυχής μας;
Οι επιστήμονες της περιβαλλοντικής ψυχολογίας υποστηρίζουν ότι ο τρόπος με τον οποίο είναι διαμορφωμένο το σπίτι μας επηρεάζει άμεσα τη διάθεση, το άγχος, την ποιότητα του ύπνου, ακόμη και τη συγκέντρωσή μας. Με άλλα λόγια, ο χώρος όπου επιστρέφουμε κάθε μέρα μπορεί να λειτουργήσει είτε σαν καταφύγιο είτε σαν ακόμη μία πηγή έντασης.
Το φως που αλλάζει τη διάθεσή μας
Το φυσικό φως αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ρυθμιστές του βιολογικού μας ρολογιού. Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που ζουν ή εργάζονται σε χώρους με άπλετο φυσικό φως κοιμούνται καλύτερα, έχουν υψηλότερα επίπεδα ενέργειας και εμφανίζουν μικρότερα επίπεδα άγχους. Ανοίξτε τις κουρτίνες. Αφήστε τον ήλιο να μπει στο σπίτι. Μερικές φορές η πιο αποτελεσματική αλλαγή δεν κοστίζει τίποτα.
Ηρεμία δεν σημαίνει άδειο σπίτι
Υπάρχει η τάση στην διακόσμηση για τον μινιμαλισμό, μια τάση που υιοθετήθηκε αρκετά από άντρες εργένηδες, γιατί σ’ ένα σπίτι που ζούνε γονείς με παιδιά, είναι, έως αδύνατον, να μην γεμίσουν οι καναπέδες με μαξιλάρια, τα ράφια με φωτογραφίες και οι ελεύθεροι χώροι με παιχνίδια. Η ηρεμία όμως δεν έχει να κάνει με «άδεια» σπίτια και ηρεμία δεν σημαίνει απουσία αναμνήσεων. Σημαίνει ότι κάθε αντικείμενο έχει έναν λόγο να βρίσκεται εκεί. Μια αγαπημένη φωτογραφία, ένα βιβλίο που αγάπησες πολύ ή ένα παλιό οικογενειακό βάζο μπορούν να λειτουργήσουν σαν μικρές άγκυρες συναισθηματικής ασφάλειας.
Το πρόβλημα δεν είναι τα αντικείμενα. Είναι η ακατάπαυστη οπτική πληροφορία που κουράζει τον εγκέφαλο. Αν υπάρχουν αλλόκοτα αντικείμενα στοιβαγμένα παντού ή κρεμασμένα παντού, ο εγκέφαλος καλείται να διαχειριστεί το «χάος» με αποτέλεσμα ο άνθρωπος να βρίσκεται σε μια μόνιμη υπερένταση. Υπάρχουν άνθρωποι που αρνούνται να πετάξουν ή ν’ ανακυκλώσουν, υπάρχουν άνθρωποι που συλλέγουν το οτιδήποτε και το κρατάνε μέσα στο σπίτι τους, αυτό όμως αφορά μια ειδική κατάσταση που την έχουμε παρουσιάσει η αξία της απομάκρυνσης του περιττού αλλάζει την ζωή μας
Η δύναμη της φύσης
Ένα φυτό δίπλα στο παράθυρο. Ένα μικρό βάζο με φρέσκα λουλούδια. Το άρωμα του βασιλικού ή του δυόσμου στο μπαλκόνι. Η επαφή με στοιχεία της φύσης έχει συνδεθεί με μείωση του στρες και βελτίωση της ψυχικής ευεξίας. Δεν χρειάζεται να μένουμε στην εξοχή για να ωφεληθούμε. Ακόμη και μικρές «πινελιές» πρασίνου μέσα στο σπίτι μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Οι ήχοι
Ένα σπίτι δεν έχει μόνο εικόνα. Έχει και ήχο. Η συνεχής τηλεόραση που παίζει στο βάθος, οι δυνατές ειδοποιήσεις των κινητών ή ο αδιάκοπος θόρυβος δημιουργούν ένα υπόστρωμα έντασης που συχνά δεν αντιλαμβανόμαστε. Αντίθετα, λίγα λεπτά σιωπής ή μια απαλή μουσική μπορούν να λειτουργήσουν σαν «επανεκκίνηση» του νευρικού μας συστήματος.
Οι μυρωδιές που γίνονται αναμνήσεις
Η όσφρηση είναι η μόνη αίσθηση που συνδέεται τόσο άμεσα με τα κέντρα της μνήμης και του συναισθήματος στον εγκέφαλο. Κάθε σπίτι διαθέτει την δική του μυρωδιά και αυτό θα το συνειδητοποιήσουμε με την οικειότητα που μας δημιουργεί ένα σπιτικό περιβάλλον ή ακριβώς το αντίθετο
Δεν είναι τυχαίο που πολλές από τις πιο ζωντανές αναμνήσεις της ζωής μας ξεκινούν από μια μυρωδιά. Δεν είναι τυχαίο που έχουμε μπει σε χώρους που η πρώτη ευχάριστη αίσθηση ήταν η κυρίαρχη μυρωδιά του χώρου. Θυμηθείτε πόσο ασφάλεια και χαρά σας δημιουργεί μια μυρωδιά φαγητού που ψήνεται στον φούρνο, ή η μυρωδιά από τσουρέκι που ζύμωνε η γιαγιά σας ή τα λουλούδια στις γλάστρες, οι λεβάντες ή τα γιασεμιά
Μια γωνιά μόνο για εμάς
Δεν χρειάζεται ξεχωριστό δωμάτιο. Αρκεί μια πολυθρόνα δίπλα σε ένα παράθυρο. Ένα μικρό τραπεζάκι. Ένα φωτιστικό. Ένα βιβλίο. Ένα φλιτζάνι τσάι.Η ύπαρξη ενός σταθερού σημείου όπου μπορούμε να αποσυρθούμε έστω για λίγα λεπτά κάθε ημέρα λειτουργεί σαν ένα ήρεμο μήνυμα προς τον εγκέφαλο: «Εδώ μπορείς να ξεκουραστείς.»
Το σπίτι που αφηγείται τη δική μας ιστορία
Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο ενός σπιτιού δεν είναι η αισθητική του, αλλά η αίσθηση ότι αντικατοπτρίζει αυτόν που ζει μέσα του. Ένα σπίτι που έχει μόνο αντικείμενα «της μόδας» μπορεί να είναι εντυπωσιακό, αλλά να μην συγκινεί.
Ένα σπίτι που φιλοξενεί φωτογραφίες αγαπημένων ανθρώπων, ένα παλιό ρολόι του παππού, έναν πίνακα που αγοράσαμε σε ένα ταξίδι ή το αγαπημένο μας βιβλίο πάνω στο κομοδίνο αποκτά ψυχή.Γιατί τελικά, ηρεμία δεν σημαίνει τελειότητα. Σημαίνει να επιστρέφουμε στο τέλος της ημέρας σε έναν χώρο που μας θυμίζει ποιοι είμαστε.
Ένα μικρό δοκιμαστικό
Πριν αλλάξετε έπιπλα ή ξεκινήσετε μια ανακαίνιση, δοκιμάστε κάτι πολύ απλό.
Σταθείτε για λίγα λεπτά στη μέση του σαλονιού σας και αναρωτηθείτε:
- Ποιο σημείο του σπιτιού με κάνει να χαμογελώ;
- Ποιο αντικείμενο δεν μου προσφέρει πια τίποτα;
- Από πού μπαίνει το πιο όμορφο φως της ημέρας;
- Πότε ήταν η τελευταία φορά που κάθισα ήρεμα στο σπίτι μου χωρίς να κάνω απολύτως τίποτα;
Ίσως οι απαντήσεις να σας δείξουν ότι το σπίτι που αναζητάτε δεν βρίσκεται κάπου αλλού. Βρίσκεται ήδη εκεί. Χρειάζεται μόνο λίγες μικρές αλλαγές για να γίνει πραγματικά το δικό σας καταφύγιο.
