Γιατί κάποιοι άνθρωποι στα 80 και τα 90 τους χρόνια θυμούνται ονόματα, γεγονότα και πρόσωπα με την ευκολία ενός ανθρώπου 50 ή 60 ετών; Η απάντηση φαίνεται πως δεν βρίσκεται μόνο στα γονίδια.
Οι περισσότεροι θεωρούμε φυσιολογικό η μνήμη να εξασθενεί με το πέρασμα των χρόνων. Ωστόσο, υπάρχει μια μικρή ομάδα ανθρώπων που φαίνεται να αψηφά αυτή την πραγματικότητα.
Οι επιστήμονες τους αποκαλούν SuperAgers.
Πρόκειται για άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών, των οποίων οι επιδόσεις στη μνήμη είναι αντίστοιχες με εκείνες ανθρώπων κατά πολλές δεκαετίες νεότερων.
Δεν είναι μόνο θέμα γονιδίων
Νέα έρευνα δείχνει ότι τα γονίδια εξηγούν μόνο ένα μέρος αυτού του φαινομένου.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι σημαντικό ρόλο παίζουν και άλλοι παράγοντες, όπως:
- η διατήρηση ισχυρών κοινωνικών σχέσεων,
- η συστηματική πνευματική δραστηριότητα,
- η τακτική σωματική άσκηση,
- η καλή καρδιαγγειακή υγεία,
- η διατήρηση ενός ενεργού τρόπου ζωής.
Παράλληλα, στον εγκέφαλο των SuperAgers παρατηρούνται μεγαλύτερη διατήρηση του εγκεφαλικού φλοιού και λιγότερες αλλοιώσεις σε σύγκριση με συνομηλίκους τους.
Η γήρανση δεν είναι ίδια για όλους
Η νέα μελέτη υπενθυμίζει ότι η ηλικία από μόνη της δεν καθορίζει τις γνωστικές μας δυνατότητες.
Υπάρχουν άνθρωποι στα 60 που εμφανίζουν σημαντική έκπτωση της μνήμης και άλλοι στα 90 που παραμένουν πνευματικά δραστήριοι, κοινωνικοί και δημιουργικοί.
Αυτό ενισχύει την άποψη ότι η υγεία του εγκεφάλου διαμορφώνεται από έναν συνδυασμό βιολογικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων.
Μπορούμε να γίνουμε όλοι SuperAgers;
Οι επιστήμονες είναι προσεκτικοί στις διατυπώσεις τους.
Δεν υπάρχει κάποια «συνταγή» που να εγγυάται ότι κάποιος θα γίνει SuperAger.
Ωστόσο, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι ορισμένες καθημερινές συνήθειες συμβάλλουν στη διατήρηση της γνωστικής υγείας:
- τακτική άσκηση,
- ισορροπημένη μεσογειακή διατροφή,
- καλός ύπνος,
- έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου,
- αποφυγή καπνίσματος,
- διατήρηση κοινωνικών σχέσεων,
- συνεχής πνευματική δραστηριότητα και μάθηση.
Ένα αισιόδοξο μήνυμα
Η μεγαλύτερη αξία αυτής της έρευνας ίσως δεν βρίσκεται μόνο στην ανακάλυψη των χαρακτηριστικών των SuperAgers.
Βρίσκεται στο μήνυμα που στέλνει:
Η γήρανση του εγκεφάλου δεν είναι μια πορεία που ακολουθεί ακριβώς τον ίδιο δρόμο για όλους. Όσο περισσότερο κατανοούμε γιατί κάποιοι άνθρωποι διατηρούν ακμαίες τις γνωστικές τους λειτουργίες σε προχωρημένη ηλικία, τόσο πιο κοντά βρισκόμαστε στην ανάπτυξη νέων στρατηγικών για την πρόληψη της άνοιας και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής.
Πηγές
- ScienceDaily – Why some people become SuperAgers.
- Northwestern University – SuperAging Research Program.
