Τα συμπεράσματα της διημερίδας της ΕΛΛΟΚ στα Ιωάννινα ανέδειξαν την ανάγκη για ισότιμη πρόσβαση στις νέες θεραπείες, οργανωμένη υποστήριξη και συνέχεια στη φροντίδα μετά το τέλος της θεραπείας
Μια νέα θεραπεία μπορεί να αλλάξει την πορεία μιας αιματολογικής κακοήθειας. Για να αλλάξει όμως και τη ζωή του ανθρώπου που τη χρειάζεται, πρέπει να συνοδεύεται από έγκαιρη διάγνωση, πρόσβαση στις κατάλληλες εξετάσεις και ένα σύστημα που τον καθοδηγεί σε κάθε στάδιο. Αυτή η σύνδεση της επιστημονικής προόδου με την πραγματική εμπειρία του ασθενούς βρέθηκε στο επίκεντρο της διημερίδας της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ, που πραγματοποιήθηκε στις 2 και 3 Οκτωβρίου 2026 στα Ιωάννινα.
Με θέμα «Αιματολογικές Κακοήθειες: Καινοτομία, Πρόσβαση, Ποιότητα Ζωής», η συνάντηση έφερε σε διάλογο επιστήμονες, επαγγελματίες υγείας, εκπροσώπους της Πολιτείας και της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και οργανώσεις ασθενών από όλη τη χώρα. Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου της ΕΛΛΟΚ, 62 ομιλητές συμμετείχαν σε 11 στρογγυλά τραπέζια, με σημαντική παρουσία της επιστημονικής κοινότητας των Ιωαννίνων.
Οι νέες δυνατότητες και τα εμπόδια που παραμένουν
Στις εργασίες παρουσιάστηκαν οι αλλαγές που έχουν φέρει οι σύγχρονες θεραπείες σε διαφορετικές αιματολογικές κακοήθειες. Στη χρόνια μυελογενή λευχαιμία αναδείχθηκε η δυνατότητα μακροχρόνιου ελέγχου της νόσου. Στα λεμφώματα, οι στοχευμένες θεραπείες και οι κυτταρικές θεραπείες CAR-T, οι οποίες εφαρμόζονται και στην Ελλάδα σε εξειδικευμένα κέντρα, διευρύνουν τις θεραπευτικές επιλογές. Στο πολλαπλό μυέλωμα, νέα φάρμακα και θεραπευτικοί συνδυασμοί έχουν προσφέρει περισσότερες επιλογές και σημαντική παράταση της επιβίωσης, όπως επισημαίνεται στην αποτίμηση της διοργάνωσης.
Η συζήτηση, ωστόσο, ανέδειξε και τα σημεία στα οποία η πρόοδος συναντά εμπόδια. Στο δελτίο Τύπου διατυπώνεται η εκτίμηση ότι η Ελλάδα δεν υστερεί σημαντικά στην πρόσβαση στα καινοτόμα φάρμακα, αλλά παραμένουν ελλείψεις στις διαθέσιμες και αποζημιούμενες εξετάσεις βιοδεικτών. Παράλληλα, η απόσταση από τα εξειδικευμένα κέντρα εξακολουθεί να δημιουργεί δυσκολίες για τους ασθενείς της περιφέρειας. Η πρόσβαση, επομένως, κρίνεται σε ολόκληρη τη διαδρομή από τη διάγνωση μέχρι τη θεραπεία και την παρακολούθηση.
Ο ασθενής χρειάζεται να γνωρίζει ποιος τον καθοδηγεί
Ένα από τα ουσιαστικότερα συμπεράσματα της διημερίδας αφορά την ανάγκη για σαφές και οργανωμένο μονοπάτι φροντίδας. Ο άνθρωπος που λαμβάνει μια διάγνωση χρειάζεται να γνωρίζει τι ακολουθεί, ποιος συντονίζει τη φροντίδα του και πού μπορεί να απευθυνθεί όταν προκύπτουν δυσκολίες. Αυτό προϋποθέτει σταθερή συνεργασία γιατρών, νοσηλευτών και άλλων επαγγελματιών υγείας.
Στη συζήτηση εντάχθηκαν ζητήματα που συχνά μένουν στη σκιά της θεραπείας: η ψυχική υγεία, η διατροφή και η άσκηση, η εργασία, οι σχέσεις, η σεξουαλική υγεία και η οικονομική επιβάρυνση της οικογένειας. Η ποιότητα ζωής αναδείχθηκε ως αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας, με την υποστήριξη να χρειάζεται οργάνωση και συνέχεια, ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες κάθε ασθενούς.
Η ζωή των νεότερων ασθενών μετά τη θεραπεία
Ξεχωριστή θέση είχαν τα παιδιά, οι έφηβοι και οι νέοι ενήλικες. Η Ομάδα Εργασίας CAYAS της ΕΛΛΟΚ παρουσίασε Κείμενο Θέσεων για τις ανεκπλήρωτες ανάγκες αυτών των ηλικιών, ανοίγοντας τη συζήτηση για τη συνέχεια της φροντίδας και την ομαλή μετάβαση από τις παιδιατρικές στις υπηρεσίες ενηλίκων.
Η επιστροφή στο σχολείο και στις σπουδές, η επαγγελματική αποκατάσταση, η γονιμότητα και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη αναδείχθηκαν ως κρίσιμες προτεραιότητες. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μακροχρόνια παρακολούθηση και στην ενημέρωση για πιθανές όψιμες επιπτώσεις της θεραπείας, με αξιοποίηση εργαλείων όπως το Survivorship Passport. Το τέλος της θεραπείας σηματοδοτεί μια νέα περίοδο ζωής, η οποία χρειάζεται τη δική της υποστήριξη.
Κλινικές μελέτες με πρόσβαση στην πράξη
Σημαντικό μέρος των συμπερασμάτων αφορά τις κλινικές μελέτες. Ο ασθενής χρειάζεται κατανοητή ενημέρωση για το αν υπάρχει μελέτη σχετική με την περίπτωσή του, πού πραγματοποιείται και ποια είναι τα πιθανά οφέλη και οι κίνδυνοι της συμμετοχής. Η ενημέρωση αυτή, όμως, χρειάζεται να συνοδεύεται από πρακτικές δυνατότητες συμμετοχής.
Οι δυσκολίες μετακίνησης και διαμονής, το κόστος και τα οργανωτικά εμπόδια μπορούν να περιορίσουν την πρόσβαση. Στη διημερίδα αναδείχθηκε η ανάγκη για μηχανισμούς που θα αντιμετωπίζουν αυτά τα εμπόδια, καθώς και για ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών και των οργανώσεών τους στον σχεδιασμό της έρευνας. Έτσι, τα ερευνητικά ερωτήματα και τα αποτελέσματα που αξιολογούνται μπορούν να συνδέονται περισσότερο με όσα έχουν σημασία στην καθημερινή ζωή των ασθενών.
Ένας φάκελος που ακολουθεί τον άνθρωπο
Η καλύτερη διασύνδεση των υπηρεσιών υγείας αποτέλεσε ακόμη μία προτεραιότητα. Στα συμπεράσματα περιλαμβάνεται η ανάγκη ο ασθενής να έχει άμεση και δωρεάν πρόσβαση στα δεδομένα της υγείας του, μέσα από έναν ηλεκτρονικό φάκελο που θα τον συνοδεύει σε όλη τη διαδρομή της φροντίδας. Η διαλειτουργικότητα των συστημάτων και οι εγγυήσεις ασφάλειας αναδείχθηκαν ως απαραίτητες προϋποθέσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη και η τηλεϊατρική συζητήθηκαν ως εργαλεία υποστήριξης των επαγγελματιών υγείας και ενίσχυσης της πρόσβασης. Η αξιοποίησή τους συνδέθηκε με τη διατήρηση της ιατρικής κρίσης και της προσωπικής σχέσης γιατρού και ασθενούς στο κέντρο της φροντίδας.
Οι προτεραιότητες για το 2030
Το όραμα που περιγράφεται στην αποτίμηση της ΕΛΛΟΚ για το 2030 είναι ένα διασυνδεδεμένο δίκτυο αιματολογικής φροντίδας, με ενισχυμένη Πρωτοβάθμια Φροντίδα, σαφείς ρόλους, κοινά πρωτόκολλα και συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων. Στις προτάσεις περιλαμβάνεται η θεσμοθέτηση πλοηγών ασθενών, ώστε να διευκολύνεται η καθοδήγηση μέσα στο σύστημα, ιδιαίτερα για τους ανθρώπους που ζουν στην περιφέρεια.
Η διημερίδα κατέγραψε ανάγκες και κατευθύνσεις για τα επόμενα βήματα. Το ουσιαστικό κριτήριο για την υλοποίησή τους θα είναι η εμπειρία του ίδιου του ασθενούς: αν βρίσκει εγκαίρως την κατάλληλη φροντίδα, αν μπορεί να την προσεγγίσει και αν συνεχίζει να υποστηρίζεται όταν επιστρέφει στην καθημερινότητά του.
Πηγή: Δελτίο Τύπου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ, 8 Οκτωβρίου 2026, για τα συμπεράσματα της διημερίδας «Αιματολογικές Κακοήθειες: Καινοτομία, Πρόσβαση, Ποιότητα Ζωής».
