Τις τελευταίες μέρες έχει κυριολεκτικά ξεσπάσει ένας πόλεμος σχετικά με το αν πρέπει να ξεριζωθούν ή όχι οι πικροδάφνες. Ένα φυτό πανέμορφο που το βρίσκουμε σχεδόν παντού στην Ελλάδα, που ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχαμε προβληματιστεί για την ύπαρξή του, απλώς θαυμάζαμε τα άνθη του.
Από την μία ο ΕΟΔΥ που συνιστά να ξεριζωθούν τα φυτά και από την άλλη οι επιστημονικές οργανώσεις που χαρακτηρίζουν την ενέργεια αυτή ως έγκλημα εναντίον του περιβάλλοντος .
Ας δούμε λίγο πιο ψύχραιμα το θέμα λοιπόν :
Η πικροδάφνη αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φυτά του ελληνικού τοπίου. Ανθεκτική, καλαίσθητη και ευρέως διαδεδομένη, έχει βρεθεί στο επίκεντρο έντονης συζήτησης λόγω της τοξικότητάς της. Περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν την απομάκρυνσή της από δημόσιους χώρους, ενώ επιστημονικοί φορείς αντιδρούν, μιλώντας για υπερβολές. Ποια είναι όμως η αλήθεια;
Μύθος: Η πικροδάφνη είναι επικίνδυνη απλώς και μόνο επειδή υπάρχει γύρω μας
Η πικροδάφνη είναι πράγματι τοξικό φυτό, όμως ο κίνδυνος δεν προκύπτει από την απλή παρουσία της. Η δηλητηρίαση σχετίζεται κυρίως με την κατάποση μέρους του φυτού ή, σπανιότερα, με τη χρήση του σε ακατάλληλες συνθήκες (π.χ. καύση και εισπνοή καπνού).
Ποιες ουσίες την καθιστούν τοξική;
Η επικινδυνότητα της πικροδάφνης οφείλεται κυρίως σε μια ομάδα χημικών ενώσεων που ονομάζονται **καρδιοτοξικές γλυκοσίδες**. Οι σημαντικότερες από αυτές είναι:
* **Ολεανδρίνη (oleandrin)**
* **Νεριοσίνη (nerioside ή neriine)**
* **Ολεανδριγενίνη (oleandrigenin)**
Οι ουσίες αυτές δρουν στο καρδιαγγειακό σύστημα, επηρεάζοντας τη λειτουργία της καρδιάς. Μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές στον καρδιακό ρυθμό, γαστρεντερικά συμπτώματα (ναυτία, εμετό) και, σε σοβαρές περιπτώσεις, επικίνδυνες επιπλοκές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτές οι ενώσεις υπάρχουν σε **όλα τα μέρη του φυτού**: φύλλα, άνθη, βλαστούς και ακόμα και στο γάλα (χυμό) που εκκρίνει.
Αλήθεια: Τα περιστατικά δηλητηρίασης είναι σπάνια
Παρά την τοξικότητά της, τα στοιχεία από το Κέντρο Δηλητηριάσεων δείχνουν ότι τα περιστατικά είναι λίγα και συνήθως ήπια. Οι περισσότερες περιπτώσεις σχετίζονται με τυχαία κατάποση, κυρίως από παιδιά, ή με εσφαλμένη χρήση του φυτού.
Η περιβαλλοντική της αξία
Η πικροδάφνη είναι εξαιρετικά ανθεκτική:
* αντέχει στην ξηρασία
* επιβιώνει σε συνθήκες έντονης ρύπανσης
* απαιτεί ελάχιστη φροντίδα
Για τον λόγο αυτό θεωρείται πολύτιμη για τις πόλεις, ειδικά σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής.
Πρόληψη αντί για πανικό
Η σύσταση του ΕΟΔΥ για απομάκρυνση από σχολεία βασίζεται στην πρόληψη, κάτι που θεωρείται λογικό για ευαίσθητους χώρους. Ωστόσο, η γενικευμένη εκρίζωση από κάθε δημόσιο σημείο αμφισβητείται από πολλούς επιστήμονες ως υπερβολική.
Συμπέρασμα
Η πικροδάφνη είναι ένα φυτό με διπλή φύση: όμορφο και ανθεκτικό, αλλά και δυνητικά επικίνδυνο αν χρησιμοποιηθεί λανθασμένα. Η γνώση των ουσιών που περιέχει και των πραγματικών κινδύνων βοηθά να αντιμετωπίζουμε το ζήτημα με νηφαλιότητα.
Η λύση δεν βρίσκεται στον φόβο, αλλά στην ενημέρωση και τη σωστή διαχείριση.
