Ένα ταξίδι στις γεύσεις που μεγάλωσαν μια ολόκληρη γενιά
Υπήρχε μια εποχή που δεν χρειαζόταν μεγάλο πορτοφόλι για να γεμίσει ένα τραπέζι.
Η Ελλάδα της δεκαετίας του ’70 μπορεί να μην είχε αφθονία σε όλα, είχε όμως κάτι που σήμερα μοιάζει σχεδόν πολυτέλεια: απλά υλικά, εποχικά προϊόντα και μαγειρική που βασιζόταν περισσότερο στη φαντασία παρά στα χρήματα.
Τα περισσότερα σπίτια είχαν έναν μικρό κήπο, μια λεμονιά, λίγες ντομάτες, μυρωδικά, ίσως και λίγες κότες. Οι γειτονιές μύριζαν φαγητό από νωρίς το πρωί και οι φούρνοι έψηναν όχι μόνο ψωμί αλλά και τα ταψιά των νοικοκυρών.
Ακολουθούν δέκα γεύσεις που μεγάλωσαν εκατομμύρια Έλληνες και τότε κόστιζαν ελάχιστα.
1. Ζυμωτό ψωμί από τον ξυλόφουρνο
Η μυρωδιά του ήταν αρκετή για να σε κάνει να βγεις στον δρόμο.
Το ζεστό καρβέλι κοβόταν με το χέρι και πολλές φορές το πρώτο κομμάτι τρωγόταν μόνο με λίγο ελαιόλαδο, ρίγανη ή ζάχαρη.
Δεν υπήρχε μεγαλύτερη λιχουδιά.
2. Βλήτα με λάδι, ξύδι και κολοκυθοανθούς
Ένα πιάτο που σήμερα θεωρείται σχεδόν γκουρμέ.
Τότε όμως ήταν το πιο απλό καλοκαιρινό γεύμα.
Βλήτα από τον κήπο, κολοκυθοανθοί, άφθονο ελαιόλαδο και λίγο ξύδι.
Τίποτε άλλο.
3. Φακές
Το απόλυτο ελληνικό comfort food.
Μαγειρεύονταν σχεδόν κάθε εβδομάδα και συνόδευαν ολόκληρες οικογένειες.
Δίπλα τους υπήρχε πάντα λίγο ψωμί, ελιές και φέτα.
4. Χωριάτικη σαλάτα
Με μια μεγάλη φέτα στο κέντρο.
Ντομάτα που μύριζε καλοκαίρι.
Αγγούρι.
Πιπεριά.
Κρεμμύδι.
Ελιές.
Ρίγανη.
Και το λάδι να γεμίζει το πιάτο για να βουτούν όλοι το ψωμί.
5. Χοντρά μακαρόνια με φέτα
Τα μακαρόνια του παστίτσιου βρασμένα απλά.
Λίγο βούτυρο ή λάδι.
Τριμμένη φέτα.
Μερικές φορές και μαύρο πιπέρι.
Ένα από τα πιο αγαπημένα γεύματα των παιδιών.
6. Χτυπητό αυγό με κακάο
Πριν εμφανιστούν οι έτοιμες σοκολατένιες κρέμες, υπήρχε αυτό το “γλυκό” των παιδιών.
Η μητέρα χτυπούσε ένα αυγό με ζάχαρη και κακάο μέχρι να αφρατέψει.
Για πολλούς ήταν η πιο μεγάλη λιχουδιά της εβδομάδας.
7. Πατάτες και κοτόπουλο στον φούρνο της γειτονιάς
Πολλά σπίτια δεν είχαν ακόμη μεγάλους ηλεκτρικούς φούρνους.
Οι νοικοκυρές ετοίμαζαν το ταψί από το σπίτι και το πήγαιναν στον φούρνο της γειτονιάς.
Το μεσημέρι όλη η γειτονιά μύριζε πατάτα, λεμόνι και ρίγανη.
8. Φασολάκια λαδερά
Ένα πιάτο που έβγαινε σχεδόν αποκλειστικά από τον κήπο.
Φρέσκα φασολάκια.
Ντομάτα.
Κρεμμύδι.
Μπόλικο λάδι.
Και φυσικά… ψωμί για τη σάλτσα.
9. Χειροποίητη πίτα
Με φύλλο ανοιγμένο πάνω στον ξύλινο σοφρά.
Άλλοτε με χόρτα.
Άλλοτε με τυρί.
Άλλοτε με πατάτα.
Καμία δεν ήταν ίδια με την προηγούμενη.
10. Ψωμί με λάδι και ρίγανη (ή ζάχαρη)
Ίσως το πιο χαρακτηριστικό “σνακ” της εποχής.
Δεν υπήρχαν μπάρες δημητριακών.
Ούτε συσκευασμένα μπισκότα σε κάθε σπίτι.
Ένα κομμάτι ψωμί με λάδι και ρίγανη ή ψωμί με βούτυρο και ζάχαρη έκανε τα παιδιά ευτυχισμένα.
Αυτό που πραγματικά μας λείπει
Δεν είναι οι φακές. Ούτε τα βλήτα. Ούτε το ψωμί του ξυλόφουρνου.
Είναι η αίσθηση ότι γύρω από το τραπέζι υπήρχε πάντα χρόνος. Ότι οι άνθρωποι έτρωγαν μαζί, συζητούσαν, γελούσαν και περίμεναν ο ένας τον άλλον πριν αρχίσουν το φαγητό.
Σήμερα πολλά από αυτά τα πιάτα θεωρούνται υγιεινά, παραδοσιακά ή ακόμη και «premium». Κάποια κοστίζουν πολύ περισσότερο από όσο θα φανταζόταν κανείς πριν από πενήντα χρόνια.
Ίσως τελικά αυτό που νοσταλγούμε δεν είναι οι συνταγές. Είναι οι άνθρωποι που τις έφτιαχναν, οι μυρωδιές που γέμιζαν το σπίτι και εκείνο το τραπέζι όπου, ακόμη και με τα πιο απλά υλικά, κανείς δεν ένιωθε ότι του έλειπε κάτι.
