Η νέα πλατφόρμα του Υπουργείου Υγείας επιστρατεύει την Τεχνητή Νοημοσύνη για τον έλεγχο των ιδιωτικών ιατρείων και δίνει στον ασθενή πρόσβαση σε μια κρίσιμη πληροφορία: αν ο χώρος που επισκέπτεται είναι νόμιμος και ποιες ιατρικές πράξεις επιτρέπεται να πραγματοποιούνται σε αυτόν.
Μέχρι σήμερα, πόσοι ασθενείς γνώριζαν πραγματικά τι ακριβώς πρέπει να ελέγξουν πριν εμπιστευθούν ένα ιδιωτικό ιατρείο.
Μια πινακίδα στην είσοδο, ένας εντυπωσιακός ιστότοπος, χιλιάδες ακόλουθοι στα social media ή μια διαφήμιση που υπόσχεται μια «πρωτοποριακή» θεραπεία δεν αποτελούν από μόνα τους εγγύηση ότι ο συγκεκριμένος χώρος διαθέτει την απαιτούμενη άδεια για τις ιατρικές πράξεις που προσφέρει.
Αυτό ακριβώς το κενό επιχειρεί να καλύψει το νέο σύστημα Med Watch, που παρουσιάστηκε σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου από τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, με τη συμμετοχή της προέδρου της Διοικούσας Επιτροπής του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου Ματίνας Παγώνη και του προέδρου του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργου Πατούλη.
Ο ασθενής αποκτά πρόσβαση στην πληροφορία
Η βασική φιλοσοφία του νέου συστήματος είναι απλή: πριν κάποιος υποβληθεί σε μια ιατρική πράξη, θα μπορεί να ελέγχει εάν το συγκεκριμένο ιατρείο έχει τη νόμιμη δυνατότητα να την πραγματοποιήσει.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, ο πολίτης θα μπορεί να αναζητά τον γιατρό και το ιατρείο και να πληροφορείται για την άδεια λειτουργίας και τις πράξεις που επιτρέπεται να διενεργούνται στον συγκεκριμένο χώρο. Παράλληλα προβλέπεται δυνατότητα καταγγελίας όταν διαπιστώνεται κάτι που δεν συμφωνεί με τα επίσημα στοιχεία.
Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή φιλοσοφίας: η πληροφορία που μέχρι σήμερα ήταν δύσκολο να αναζητηθεί από τον μέσο πολίτη επιχειρείται να μεταφερθεί στην οθόνη του κινητού του.
Και QR code στα ιατρεία
Στο νέο μοντέλο προβλέπεται και η αξιοποίηση QR code, ώστε ο πολίτης να μπορεί μέσω του κινητού του να έχει πρόσβαση στα στοιχεία που αφορούν τη νόμιμη λειτουργία ενός ιατρείου και τις πράξεις για τις οποίες είναι αδειοδοτημένο.
Το σημαντικό εδώ δεν είναι η τεχνολογία αυτή καθαυτή.
Είναι ότι ο ασθενής αποκτά τη δυνατότητα να θέσει μια πολύ συγκεκριμένη ερώτηση:
«Η θεραπεία ή η ιατρική πράξη που μου προτείνουν επιτρέπεται να πραγματοποιηθεί εδώ;»
Και να αναζητήσει απάντηση όχι από τη διαφήμιση του παρόχου, αλλά από επίσημα δεδομένα.
Η AI θα ελέγχει και το διαδίκτυο
Ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της σημερινής παρουσίασης αφορά τη δεύτερη λειτουργία του συστήματος.
AI agents θα χρησιμοποιούνται για την αναζήτηση στο διαδίκτυο διαφημίσεων και αναρτήσεων σχετικών με ιατρικές υπηρεσίες, ώστε να εντοπίζονται περιπτώσεις που ενδέχεται να μην δικαιολογούνται από τις άδειες ή το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και να μπορούν να ακολουθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία οι υπηρεσίες Υγείας δεν προβάλλονται μόνο μέσα από τις παραδοσιακές ιστοσελίδες.
Instagram, TikTok, Facebook και άλλες ψηφιακές πλατφόρμες έχουν μετατραπεί σε ένα τεράστιο πεδίο προβολής θεραπειών, παρεμβάσεων και υπηρεσιών που πολλές φορές παρουσιάζονται με εντυπωσιακές υποσχέσεις.
Και εδώ βρίσκεται ίσως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις εποπτικές αρχές: η ταχύτητα του διαδικτύου είναι πολύ μεγαλύτερη από την ταχύτητα ενός συμβατικού μηχανισμού ελέγχου.
Γιατί η υπόθεση αφορά πολύ περισσότερα από ένα ιατρείο
Η δημόσια συζήτηση των τελευταίων ημερών έφερε ξανά στην επιφάνεια ένα παλαιότερο και βαθύτερο ερώτημα: ποιος ελέγχει στην πράξη τι συμβαίνει πίσω από την πόρτα ενός ιδιωτικού ιατρείου;
Το Υπουργείο Υγείας υποστηρίζει ότι ο φυσικός έλεγχος του τεράστιου αριθμού των ιδιωτικών ιατρείων δεν μπορεί από μόνος του να αποτελέσει επαρκή μηχανισμό εποπτείας. Γι’ αυτό το νέο σύστημα επιχειρεί να συνδυάσει τις επίσημες βάσεις δεδομένων, την τεχνολογία και τη συμμετοχή του ίδιου του ασθενούς.
Η πλατφόρμα ξεκινά με στοιχεία που αφορούν τα ιατρεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, προβλέπεται να επεκταθεί σε ολόκληρη τη χώρα.
Η εφαρμογή για κινητά έχει ήδη αναπτυχθεί, αλλά η λειτουργία της προϋποθέτει σχετική νομοθετική εξουσιοδότηση και αναμένεται, σύμφωνα με τη σημερινή παρουσίαση, να ακολουθήσει το επόμενο διάστημα.
Το Med Watch δεν αντικαθιστά τον έλεγχο
Υπάρχει ωστόσο μία κρίσιμη διάκριση.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να εντοπίσει αναντιστοιχίες, να διασταυρώσει δεδομένα και να αναζητήσει ύποπτες ή δυνητικά παραπλανητικές διαδικτυακές αναφορές. Δεν αντικαθιστά όμως τον θεσμικό έλεγχο, την επιστημονική αξιολόγηση ούτε τις αρμόδιες αρχές.
Το Med Watch επομένως θα κριθεί στην πράξη από την ποιότητα και την επικαιροποίηση των δεδομένων του, από το πόσο γρήγορα θα εξετάζονται οι ενδείξεις που εντοπίζει το σύστημα και οι καταγγελίες των πολιτών και, κυρίως, από το εάν ένας ψηφιακός συναγερμός θα οδηγεί εγκαίρως σε πραγματικό έλεγχο.
Η τεχνολογία μπορεί να δείξει που πρέπει να στραφεί η προσοχή. Κάποιος όμως πρέπει να ελέγξει.
Από τον «ασθενή που εμπιστεύεται» στον ενημερωμένο ασθενή
Υπάρχει τέλος και μια άλλη διάσταση που ίσως είναι εξίσου σημαντική.
Για δεκαετίες η σχέση του πολίτη με τον χώρο της Υγείας στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στην εμπιστοσύνη. Και η εμπιστοσύνη παραμένει θεμελιώδες στοιχείο της σχέσης γιατρού και ασθενούς. Δεν πρέπει όμως να συγχέεται με την απουσία ελέγχου.
Ο ασθενής έχει δικαίωμα να γνωρίζει ποιος τον θεραπεύει, ποια είναι η ειδικότητά του, εάν ο χώρος λειτουργεί νόμιμα και εάν η πράξη που πρόκειται να πραγματοποιηθεί εκεί επιτρέπεται από την άδεια που διαθέτει.
Το Med Watch επιχειρεί να κάνει αυτή την πληροφορία περισσότερο προσβάσιμη.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα της σημερινής ανακοίνωσης: πριν εμπιστευτούμε την υγεία μας σε οποιονδήποτε, έχουμε δικαίωμα να γνωρίζουμε. Η ενημέρωση δεν υποκαθιστά την ιατρική επιστήμη ούτε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Μπορεί όμως να αποτελέσει την πρώτη γραμμή προστασίας του ασθενούς.
