Ένα αρσενικό νεογέννητο φωκάκι περιπλανιόταν από παραλία σε παραλία, μέχρι που οι άνθρωποι της MOm κατάλαβαν ότι η μητέρα του δεν θα επέστρεφε. Τώρα δίνει τη δική του μικρή μάχη για να δυναμώσει και να επιστρέψει στο Αιγαίο.
Για τρεις ημέρες ένα μικρό φωκάκι εμφανιζόταν στις δυτικές ακτές των Σπετσών. Μετακινούνταν από παραλία σε παραλία, ανάμεσα σε λουόμενους, σε ένα νησί που τον Αύγουστο σφύζει από ζωή.
Ο μικρός «Αλέξης», όπως ονομάστηκε, δεν εξερευνούσε απλώς τον κόσμο γύρω του. Ήταν ένα νεογέννητο αρσενικό που είχε μείνει χωρίς τη μητέρα του και, όπως όλα έδειχναν, την αναζητούσε.
Η MOm – Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας παρακολουθούσε την κατάσταση επί τρεις ημέρες, περιμένοντας και ελπίζοντας ότι η μητέρα του θα εμφανιζόταν ξανά.
Δεν εμφανίστηκε.
Τρεις ημέρες αναμονής
Η απόφαση να απομακρυνθεί ένα άγριο ζώο από το φυσικό του περιβάλλον δεν μπορεί να λαμβάνεται βιαστικά. Μια φώκια που βρίσκεται έξω από το νερό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κινδυνεύει. Μπορεί απλώς να ξεκουράζεται.
Στην περίπτωση όμως του Αλέξη, ο χρόνος περνούσε και το νεογέννητο εξακολουθούσε να είναι μόνο.
Η κατάσταση ήταν ακόμη πιο δύσκολη λόγω της εποχής. Οι Σπέτσες είναι γεμάτες επισκέπτες και σκάφη το καλοκαίρι και το μικρό ζώο μετακινούνταν σε παραλίες όπου υπήρχαν άνθρωποι.
Όταν πλέον έγινε σαφές ότι η μητέρα του δεν επέστρεφε, η MOm αποφάσισε να επέμβει.
Στην επιχείρηση διάσωσης συμμετείχαν το Λιμεναρχείο Σπετσών, η τοπική κτηνίατρος, εθελοντές και άνθρωποι που κινητοποιήθηκαν για να προστατεύσουν το μικρό ζώο. Ο Αλέξης μεταφέρθηκε στη συνέχεια στον Πειραιά και βρίσκεται πλέον στο Κέντρο Περίθαλψης της MOm, οι εγκαταστάσεις του οποίου φιλοξενούνται στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο.
Αφυδατωμένος και ελλιποβαρής, αλλά σε σχετικά καλή κατάσταση
Οι πρώτες εξετάσεις έδειξαν αυτό που ίσως ήταν αναμενόμενο ύστερα από την περιπέτειά του.
Ο Αλέξης ήταν αφυδατωμένος και ελλιποβαρής.
Το ενθαρρυντικό είναι ότι η συνολική κατάσταση της υγείας του δεν χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Έχει ήδη ξεκινήσει εντατική φροντίδα, ώστε να πάρει βάρος, να δυναμώσει και να αποκτήσει όλα όσα χρειάζεται για να μπορέσει κάποια στιγμή να ζήσει μόνος του.
Ο τελικός στόχος δεν είναι φυσικά να συνηθίσει τους ανθρώπους.
Είναι ακριβώς ο αντίθετος: να επιστρέψει στη θάλασσα.
Να μπορέσει, όταν θα είναι έτοιμος, να αφεθεί και πάλι στο φυσικό του περιβάλλον και να συνεχίσει τη ζωή του στο Αιγαίο.
Ο Αλέξης ανήκει σε ένα ξεχωριστό είδος
Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα θαλάσσια θηλαστικά της Μεσογείου και η παρουσία της στις ελληνικές θάλασσες έχει ιδιαίτερη σημασία.
Μάλιστα, το 2023 η Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης (IUCN) άλλαξε την παγκόσμια κατάταξή της από «Κινδυνεύον» (Endangered) σε «Τρωτό» (Vulnerable), καταγράφοντας μια πραγματική βελτίωση της κατάστασης του είδους. Αυτό είναι μια σημαντική εξέλιξη, χωρίς βεβαίως να σημαίνει ότι η ανάγκη προστασίας του έχει τελειώσει.
Η προστασία των κατάλληλων παράκτιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων παραμένει κρίσιμη. Η κλιματική αλλαγή, για παράδειγμα, μπορεί να επηρεάσει τις ακτές, τη διαθεσιμότητα τροφής και τις περιοχές που χρησιμοποιούν τα θαλάσσια είδη για την αναπαραγωγή και την επιβίωσή τους.
Τι κάνουμε αν βρούμε μια φώκια στην παραλία;
Η ιστορία του Αλέξη έχει και μια ιδιαίτερα χρήσιμη πλευρά.
Τι πρέπει να κάνουμε εάν βρεθούμε κάποτε μπροστά σε μια φώκια που έχει βγει στην ακτή;
Το πρώτο και σημαντικότερο είναι να μην την πλησιάσουμε.
Σύμφωνα με τις οδηγίες της MOm, πρέπει να παραμένουμε τουλάχιστον 30 μέτρα μακριά από το ζώο. Δεν φωνάζουμε, δεν προσπαθούμε να τραβήξουμε την προσοχή του και φυσικά δεν επιχειρούμε να το αγγίξουμε.
Και κάτι που ίσως δεν γνωρίζουν πολλοί: δεν βρέχουμε τη φώκια επειδή θεωρούμε ότι, ως θαλάσσιο ζώο, «θα στεγνώσει». Αν έχει βγει από τη θάλασσα, μπορεί να θέλει ακριβώς να παραμείνει στεγνή και να ξεκουραστεί.
Δεν την ταΐζουμε, δεν εμποδίζουμε την πρόσβασή της προς τη θάλασσα, κρατάμε παιδιά και κατοικίδια μακριά και ειδοποιούμε τους ειδικούς.
Η MOm διαθέτει γραμμή επικοινωνίας για αναφορές περιστατικών με μεσογειακές φώκιες.
Μια ιστορία που τώρα αρχίζει
Ο Αλέξης είναι το πρώτο «ορφανό» νεογέννητο φωκάκι της φετινής χρονιάς που χρειάστηκε να τεθεί υπό την προστασία της MOm.
Η δική του ιστορία όμως δεν έχει ακόμη τελειώσει.
Αυτή τη στιγμή βρίσκεται στα χέρια ανθρώπων που γνωρίζουν πώς να τον φροντίσουν. Πρέπει να ξεπεράσει την αφυδάτωση, να πάρει βάρος και, κυρίως, να αποκτήσει τις δυνάμεις που χρειάζεται ένα άγριο ζώο για να επιβιώσει μόνο του.
Και ίσως η πιο όμορφη εικόνα αυτής της ιστορίας να μην είναι εκείνη της διάσωσής του.
Θα είναι εκείνη που όλοι περιμένουμε να δούμε στο τέλος: τον μικρό Αλέξη να αφήνει πίσω του την ανθρώπινη φροντίδα, να μπαίνει ξανά στη θάλασσα και να χάνεται στα νερά του Αιγαίου.
Πηγές
- MOm – Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας
- IUCN Red List of Threatened Species
- Πρώτο Θέμα, 26 Αυγούστου 2026
