Η πρόσβαση στην καινοτομία, η χρηματοδότηση της υγείας και η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη της κλινικής έρευνας βρέθηκαν στο επίκεντρο του 6ου συνεδρίου «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026», που πραγματοποιήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2026, στο Athens Marriott Hotel. Με θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο», η διοργάνωση της Next is Now και της Dome Consulting ανέδειξε τις προϋποθέσεις για ένα σύστημα που θα μπορεί να ανταποκρίνεται στις νέες θεραπευτικές και κοινωνικές ανάγκες.
Η καινοτομία και η πρόκληση της χρηματοδότησης
Στον χαιρετισμό του, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης αναφέρθηκε στις δυνατότητες που δημιουργούν οι νέες θεραπείες και η τεχνητή νοημοσύνη, επισημαίνοντας παράλληλα το αυξανόμενο κόστος τους. Αναγνώρισε ότι το ΕΣΥ αντιμετωπίζει ελλείψεις προσωπικού και χρηματοδοτικές πιέσεις, ενώ στάθηκε στη συμβολή των ψηφιακών εργαλείων, των διαγνωστικών και θεραπευτικών πρωτοκόλλων και του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας στην καλύτερη διαχείριση των πόρων. Αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική αυξημένης φορολόγησης προϊόντων που επιβαρύνουν την υγεία, όπως τα τσιγάρα και το αλκοόλ, στην Ευρώπη, με στόχο τα έσοδα να κατευθύνονται στα συστήματα υγείας.
Ψηφιακές υπηρεσίες και περισσότερα ραντεβού
Στη συνέντευξη που παραχώρησε στον εκδότη και διευθυντή της Realnews, Νίκο Χατζηνικολάου, ο υπουργός εξειδίκευσε τις παρεμβάσεις για την εξυπηρέτηση των ασθενών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μέσω των νέων υπηρεσιών προγραμματίζονται περισσότερα από ένα εκατομμύριο ραντεβού τον μήνα, ενώ τα ραντεβού που παρέχουν οι συμβεβλημένοι γιατροί του ΕΟΠΥΥ αυξήθηκαν σε 350.000 μηνιαίως, από λιγότερα από 200.000.
Στις παρεμβάσεις για τον περιορισμό της ταλαιπωρίας των ασθενών ενέταξε τη διάθεση φαρμάκων υψηλού κόστους μέσω φαρμακείων της γειτονιάς και τη δυνατότητα κατ’ οίκον παραλαβής. Για τον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, αναφέρθηκε στην πρόσβαση σε εξετάσεις, φαρμακευτική αγωγή και ιατρικό ιστορικό. Όπως είπε, από την 1η Νοεμβρίου είχε ξεκινήσει η προσθήκη απεικονιστικών εξετάσεων, με επόμενο βήμα την ενσωμάτωση γονιδιακών δεδομένων.
Παρουσίασε επίσης τις δυνατότητες της εφαρμογής MyEOPYY, που επιτρέπει την ηλεκτρονική υποβολή αιτημάτων αποζημίωσης με φωτογράφιση των απαραίτητων δικαιολογητικών και παρέχει πρόσβαση στον προσωπικό Φάκελο Ασφάλισης Υγείας.
Διαφάνεια και πρόληψη
Απαντώντας σε ερώτημα για ένα δικαιότερο ΕΣΥ, συνέδεσε τη διαφάνεια με την ενιαία λίστα χειρουργείων και τον εντοπισμό αποκλίσεων στη σειρά προτεραιότητας. «Το φακελάκι δεν το πολεμάς μόνο κυνηγώντας το, το πολεμάς όταν αίρεις την ανάγκη για να το δώσει κάποιος», ανέφερε, δίνοντας έμφαση στη μείωση της αναμονής.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στα επόμενα βήματα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των νοσοκομείων και στη συνέχιση του «Προλαμβάνω» με εθνικούς πόρους. Έθεσε ακόμη ως στόχο τη διαμόρφωση νομοθετικού πλαισίου για τη δευτερογενή χρήση δεδομένων υγείας, συνδέοντάς την με την προσέλκυση κλινικής έρευνας και επενδύσεων, με κανόνες προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Ευαγγελία Κοράκη και εθνικό σχέδιο για ισχυρότερη κλινική έρευνα
Συγκεκριμένη κατεύθυνση για την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας έδωσε η Ευαγγελία Κοράκη, πρόεδρος του Συλλόγου Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας (HACRO), μέλος του Executive Board της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας CROs (EUCROF) και πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της CORONIS Research SA. Στην ομιλία της, «Η Ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στην Κλινική Έρευνα και η Θέση της Ελλάδας», ανέδειξε την ανάγκη ενός συνεκτικού εθνικού σχεδίου, με σαφείς στόχους, αρμοδιότητες και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Η ευρωπαϊκή αφετηρία είναι απαιτητική. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το μερίδιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου στις παγκόσμιες εμπορικές κλινικές μελέτες υποχώρησε από 22% το 2013 σε 12% το 2023, ενώ της Κίνας αυξήθηκε από 5% σε 18%. Η επιστημονική ποιότητα χρειάζεται πλέον να συνοδεύεται από ταχύτητα, προβλεψιμότητα και δυνατότητα πολυεθνικής διεξαγωγής.
Παράλληλα, η ιατρική ακριβείας, οι προηγμένες θεραπείες, η τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα της καθημερινής κλινικής πράξης μεταβάλλουν τις απαιτήσεις της έρευνας. Για την επιλογή μιας χώρας, καθοριστικό είναι πόσο γρήγορα μπορούν να εντοπιστούν οι κατάλληλοι ασθενείς, η απαραίτητη εξειδίκευση και τα κέντρα που είναι έτοιμα να ενεργοποιηθούν.
Ταχύτερες διαδικασίες και ευρωπαϊκή διασύνδεση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο European Biotech Act και στις προτεινόμενες αλλαγές του ευρωπαϊκού πλαισίου. Σύμφωνα με την παρουσίασή της, προτείνεται μείωση του χρόνου αρχικής έγκρισης από 75 σε 47 ημέρες και του χρόνου έγκρισης σημαντικών τροποποιήσεων από 64 σε 33 ημέρες, όταν δεν απαιτούνται πρόσθετες πληροφορίες. Πρόκειται για προτάσεις υπό νομοθετική επεξεργασία.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας, η πρωτοβουλία ACT EU και τα ευρωπαϊκά δίκτυα αναφοράς. Κοινός προσανατολισμός είναι η καλύτερη σύνδεση δεδομένων, ερευνητών, κέντρων και ασθενών, με την ποιότητα να ενσωματώνεται στον σχεδιασμό της έρευνας.
Οι τρεις προτεραιότητες για την Ελλάδα
Πρώτη προτεραιότητα, σύμφωνα με την κυρία Κοράκη, είναι η δικτύωση των ερευνητικών κέντρων. Η συνεργασία μπορεί να συγκεντρώσει την εξειδίκευση που βρίσκεται κατανεμημένη σε διαφορετικά νοσοκομεία και περιοχές. Αποκτά ιδιαίτερη αξία όταν οι κατάλληλοι ασθενείς είναι λίγοι ή γεωγραφικά διάσπαρτοι, επιτρέποντας την κινητοποίηση ενός οργανωμένου δικτύου και διευρύνοντας τις δυνατότητες συμμετοχής.
Δεύτερη είναι η στοχευμένη εξειδίκευση σε πεδία που μπορούν να προσδώσουν διακριτό ρόλο στη χώρα. Οι μελέτες πρώιμων φάσεων, συμπεριλαμβανομένης της Φάσης Ι, αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα. Απαιτούν κατάλληλες υποδομές και υψηλή τεχνογνωσία, αλλά ενισχύουν τη συμμετοχή στην ανάπτυξη νέων θεραπειών από τα πρώτα στάδια και δημιουργούν προϋποθέσεις για συμμετοχή στις επόμενες φάσεις.
Τρίτη προτεραιότητα είναι η διάχυση της γνώσης στην ευρύτερη ιατρική κοινότητα. Ο θεράπων ιατρός αποτελεί το πρώτο σημείο ενημέρωσης για πολλούς ασθενείς. Η εκπαίδευσή του γύρω από τις κλινικές μελέτες μπορεί να ενισχύσει την ενημέρωση, την έγκαιρη παραπομπή και τη δυνατότητα των ασθενών να εξετάσουν τις διαθέσιμες ερευνητικές επιλογές.
Η Ελλάδα, όπως ανέδειξε η πρόεδρος του HACRO, διαθέτει ήδη επιστημονικό δυναμικό με διεθνή εμπειρία και σημαντικές θεσμικές και ψηφιακές πρωτοβουλίες. Το ζητούμενο είναι η σύνδεσή τους: δεδομένα με κέντρα, κέντρα με ασθενείς και επιστημονική εξειδίκευση με ευρωπαϊκά δίκτυα. Εκεί θα κριθεί η δυνατότητα της χώρας να διεκδικήσει ισχυρότερη θέση στη νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα.
Οι χορηγοί του συνεδρίου
Χρυσοί χορηγοί: ELPEN, DEMO.
Ασημένιοι χορηγοί: Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett, Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ.
Χορηγοί: Εθνική Τράπεζα, Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, ΒΙΑΝΕΞ, Hellenic Healthcare Group (HHG), Diaverum, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, Siemens Healthineers, EIZO, UNI-PHARMA, RAFARM, Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης».
Χορηγοί επικοινωνίας: oloygeia.gr, enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews, real.gr.
