Της Δανάης Πατρικίου
«Έπιασα την δουλειά που πάντα ήθελα», « Είμαι ερωτευμένη ..», «ξεκινήσαμε την ανακαίνιση του σπιτιού και βρήκαμε κάτι συγκλονιστικά πλακάκια …», « Περιμένουμε παιδί». Τις περισσότερες φορές οι άνθρωποι θέλουν για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, ν’ ανακοινώσουν τις χαρές τους, ιδιαίτερα σήμερα που η απόσταση από το γεγονός μέχρι την κοινοποίησή του από τα social media απέχει ελάχιστα δευτερόλεπτα. Περισσότερα όμως από δυόμισι χιλιάδες χρόνια πριν, οι μεγαλύτεροι φιλόσοφοι υποστήριζαν ακριβώς το αντίθετο. Ξέρετε γιατί; Γνώριζαν τη δύναμη της σιωπής.
Ο Πυθαγόρας: Η σιωπή ως άσκηση σοφίας
Η Πυθαγόρεια Σχολή δεν δίδασκε μόνο μαθηματικά και φιλοσοφία. Δίδασκε έναν τρόπο ζωής. Οι μαθητές περνούσαν δύο χρόνια σε περίοδο αυστηρής σιωπής. Δεν επρόκειτο για τιμωρία, αλλά για μια άσκηση εγκράτειας, αυτοκυριαρχίας και αφοσίωσης στην τέχνη του ν’ ασκούνται ν ακούνε. Είναι γνωστή η φράση του Πυθαγόρα «Χρὴ σιγᾶν ἢ κρείσσονα σιγῆς λέγειν.» Η σιωπή δεν ήταν αδυναμία ν’ αρθρώσεις λόγο, ήταν επιλογή καλύτερης κατανόησης
Η Αλτάνη και η εσωτερική ωρίμανση των γεγονότων
Η Αλτάνη, μέσα από τις αναφορές της στην πυθαγόρεια φιλοσοφία, υπενθυμίζει ότι ορισμένα γεγονότα έχουν ανάγκη από χρόνο μέχρι να αποκτήσουν ρίζες. Μια νέα εργασία. Ένας μεγάλος έρωτας. Ένα επαγγελματικό σχέδιο. Ένα προσωπικό όνειρο. Όσο βρίσκονται ακόμη στην αρχή τους, είναι εύθραυστα. Η σιωπή λειτουργεί σαν ένα προστατευτικό περίβλημα που επιτρέπει στην πραγματικότητα να ωριμάσει χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις. Δεν πρόκειται για μυστικοπάθεια. Πρόκειται για εσωτερική πειθαρχία.
Ο Σενέκας: Δεν χρειάζεται κάθε σκέψη να γίνεται δημόσια
Ο Σενέκας έγραφε ότι ο σοφός άνθρωπος επιλέγει προσεκτικά σε ποιον ανοίγει την ψυχή του. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι έτοιμοι να δεχθούν τις χαρές, τους φόβους ή τα σχέδιά μας με τον ίδιο τρόπο. Ο άκρατος αυθορμητισμός δεν είναι συστατικό της ειλικρίνειας, είναι χαρακτηριστικό επιπολαιότητας
Ο Επίκτητος: Δεν ελέγχουμε τις αντιδράσεις των άλλων
Ο Επίκτητος μας υπενθυμίζει μια από τις πιο σημαντικές αρχές της Στωικής φιλοσοφίας: Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσουν οι άλλοι. Μπορούμε όμως να ελέγξουμε αυτό που θα μοιραστούμε μαζί τους. Όταν μοιραζόμαστε μια μεγάλη επιτυχία, εκθέτουμε τον εαυτό μας όχι μόνο στη χαρά, αλλά και στη σύγκριση, στη ζήλια, στην αμφισβήτηση ή στην απογοήτευση των άλλων. Η εσωτερική γαλήνη δεν πρέπει να εξαρτάται από την εξωτερική επιβεβαίωση.
Δυστυχώς σήμερα όλο και περισσότεροι πιστεύουν ότι η ζωή τους αποκτά αξία μόνο αν την παρακολουθήσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι. Ίσως αξίζει να τους απευθύνουμε μια ερώτηση «αν κανένας δεν πατούσε like θα ήταν λιγότερη η χαρά σου» Ο Πυθαγόρας δεν μας δίδαξε να φοβόμαστε τη ζωή. Μας δίδαξε να μην τη σκορπίζουμε άσκοπα. Η σιωπή δεν είναι απόκρυψη. Είναι η τέχνη να προστατεύεις ό,τι είναι ακόμη τρυφερό. Ίσως τελικά η μεγαλύτερη χαρά δεν είναι να ανακοινώνουμε αμέσως τα όμορφα γεγονότα της ζωής μας. Ίσως είναι να τα αφήνουμε πρώτα να ανθίσουν.
«Η σιωπή δεν είναι φόβος. Είναι εμπιστοσύνη.»
Η σιωπή δεν σημαίνει ότι πιστεύουμε σε δεισιδαιμονίες, σημαίνει ότι δεν έχουμε ανάγκη το επιφώνημα των άλλων για να πιστέψουμε στη χαρά μας.
