Ανάμεσα στον καφέ που ετοιμάζεται και σε μια καρέκλα που τραβάμε κοντά, η παρέα βρίσκει συχνά το πιο ζεστό σημείο του σπιτιού.
Το σαλόνι ήταν έτοιμο. Εμείς, φυσικά, καθίσαμε στην κουζίνα.
Τα μαξιλάρια είχαν μπει στη θέση τους, το τραπεζάκι είχε αδειάσει από λογαριασμούς και το «καλό» μπολ περίμενε τους ξηρούς καρπούς. Ύστερα ακούστηκε το «κάτσε να βάλω έναν καφέ» και η επισκέπτρια ακολούθησε. Τράβηξε μια καρέκλα, ακούμπησε την τσάντα της και άρχισε να λέει εκείνο που στο τηλέφωνο είχε αφήσει στη μέση.
Όταν ο καφές ετοιμάστηκε, η μετακόμιση στο σαλόνι δεν συζητήθηκε καν. Υπήρχε ήδη μια κουβέντα σε εξέλιξη και κάποιος είχε ανοίξει το κουτί με τα μπισκότα.
Η καλή κούπα μπορεί να έχει ένα μικρό ράγισμα
Στην κουζίνα συναντάμε το σπίτι με τον καθημερινό ρυθμό του. Την κούπα που προτιμά ο άνθρωπός μας, το ψωμί μέσα στη σακούλα του, ένα σημείωμα στο ψυγείο. Ίσως κι ένα ταψί που έχει μείνει να μουλιάζει από το μεσημέρι. Όλα αυτά υπάρχουν εκεί, χωρίς ιδιαίτερη εξήγηση.
«Μη βλέπεις το χάλι», θα πει η οικοδέσποινα. Η φίλη της θα κοιτάξει γύρω και θα αναγνωρίσει περίπου τη δική της αντίστοιχη κατάσταση. Η συγγνώμη για τα άπλυτα μπορεί να τελειώσει εκεί. Έχει πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον αυτό που συνέβη στη δουλειά ή το μήνυμα που ήρθε χθες βράδυ.
Όταν αισθανόμαστε ευπρόσδεκτοι μέσα σε αυτή την καθημερινότητα, χαλαρώνει και η δική μας προετοιμασία. Καθόμαστε όπως είμαστε, με την κούρασή μας και την ιστορία μας ακόμη ατακτοποίητη. Δεν χρειάζεται να έχουμε βρει το συμπέρασμα πριν αρχίσουμε να μιλάμε.
Μια κουβέντα χωράει ανάμεσα στις μικρές δουλειές
Ένα ποτήρι γεμίζει, ένα φρούτο κόβεται, ο βραστήρας κάνει τον θόρυβό του. «Περίμενε, γιατί δεν σε άκουσα. Τι σου είπε μετά;» Η συζήτηση σταματά για λίγο και ξαναγυρίζει στην αφετηρία της.
Υπάρχουν θέματα που τα πλησιάζουμε πιο εύκολα κάπως έτσι, με τα μάτια για μια στιγμή στα χέρια μας. Κρατάμε το κουταλάκι, γυρίζουμε την κούπα, βρίσκουμε τις λέξεις μας. Ο άλλος μάς αφήνει χρόνο, όσο βάζει το γάλα στη θέση του.
Και οι σιωπές έχουν κάτι να κάνουν. Κάποιος δοκιμάζει τον καφέ του, κάποιος κοιτάζει από το παράθυρο. Αν υπάρχει άνεση ανάμεσά μας, μια παύση μπορεί να περάσει χωρίς το αγχωμένο «για πες τίποτε». Μερικές φορές η επόμενη φράση έρχεται μαζί με ένα δεύτερο μπισκότο.
Το να βοηθήσουμε είναι ένας τρόπος να μείνουμε
«Τι να κάνω;» ρωτά ο επισκέπτης. «Κόψε λίγο ψωμί». Μια απλή δουλειά αρκεί για να αποκτήσει θέση δίπλα στον πάγκο. Σύντομα θα ρωτήσει πού είναι τα πιάτα. Αν ξέρει ήδη, ακόμη καλύτερα.
Υπάρχει μια ιδιαίτερη οικειότητα στο να γνωρίζεις σε ποιο συρτάρι βρίσκονται τα κουταλάκια ενός φίλου. Σημαίνει ότι έχεις ξανάρθει, ότι κάποτε χρειάστηκες ζάχαρη, ότι η παρουσία σου έχει αφήσει μικρές συνήθειες στο σπίτι του.
Βέβαια, το «να βοηθήσω;» χρειάζεται να αντέχει και την απάντηση. Αν αναλάβεις να ανοίξεις το κρασί, καλό είναι να το ανοίξεις προτού ολοκληρώσεις την αφήγηση του τριημέρου..
Οι ερωτήσεις που κάνουμε πριν ρωτήσουμε πώς είσαι
«Έχεις φάει;» «Θες λίγο ακόμη;» «Τον πίνεις ακόμη σκέτο;» Στην κουζίνα, το ενδιαφέρον βρίσκει συχνά αυτές τις μικρές διατυπώσεις. Κάποιος θυμάται πώς πίνουμε τον καφέ μας ή βγάζει από το ντουλάπι εκείνο που μας αρέσει.
Για ορισμένους, τέτοιες στιγμές φέρνουν αναμνήσεις από παλιότερα σπίτια, μια γιαγιά που έκοβε κάτι σε ένα πιατάκι, έναν φίλο που έλεγε «έλα, έχω βάλει φαΐ». Για άλλους, η αγαπημένη κουζίνα είναι εκείνη που απέκτησαν αργότερα, μαζί με ανθρώπους που διάλεξαν οι ίδιοι. Η θαλπωρή μπορεί να αρχίσει σε οποιαδήποτε ηλικία.
Το φαγητό βοηθά να παραταθεί η επίσκεψη με τον πιο φυσικό τρόπο. «Να φύγω σε λίγο», λες. «Κάτσε να σου βάλω πρώτα να δοκιμάσεις ». Και ξαφνικά βρίσκεσαι με ένα πιάτο μπροστά σου, να διηγείσαι κάτι που δεν είχες σκοπό να συζητήσεις εκείνο το απόγευμα.
Να χωράει στην παρέα κι εκείνος που μαγειρεύει
Η εικόνα έχει, ωστόσο, μια λεπτομέρεια που αξίζει να προσέξουμε. Ενώ οι υπόλοιποι κάθονται, ένας άνθρωπος μπορεί να σηκώνεται διαρκώς. Να συμπληρώνει τα ποτήρια, να ελέγχει τον φούρνο, να ακούει μόνο τη μισή ιστορία.
Αν θέλουμε να μείνουμε στην κουζίνα, ας φέρουμε άλλη μία καρέκλα κοντά. Ας μοιραστούμε το σερβίρισμα και ας αφήσουμε όσα μπορούν να περιμένουν. Τα πιάτα θα βρίσκονται εκεί και αργότερα. Ο φίλος που μας κάλεσε έχει κι αυτός κάτι να πει.
Στο τέλος, μπορεί το σαλόνι να μείνει ακριβώς όπως το ετοιμάσαμε. Στην κουζίνα θα υπάρχουν ψίχουλα, δυο κούπες στον νεροχύτη και μια καρέκλα που πρέπει να επιστρέψει στη θέση της. Στην πόρτα θα θυμηθούμε και κάτι τελευταίο. «Περίμενε, δεν σου είπα το καλύτερο». Θα αφήσουμε πάλι κάτω την τσάντα και θα καθίσουμε ακουμπώντας στον τοίχο για ένα τέταρτο τουλάχιστον μέχρι ν’ ακουστεί « Άντε σε φιλώ και σ’ ευχαριστώ, περάσαμε υπέροχα»
