Γράφει η Δανάη Πατρικίου
Υπάρχει μια ερώτηση που σπάνια κάνουμε στον εαυτό μας: πότε ήταν η τελευταία φορά που δεν κάναμε απολύτως τίποτα; Όχι επειδή αρρωστήσαμε. Όχι επειδή ακυρώθηκαν τα σχέδιά μας. Αλλά επειδή το επιλέξαμε.
Στον κόσμο που ζούμε, η αδράνεια έχει σχεδόν ενοχοποιηθεί. Αν δεν είμαστε συνεχώς απασχολημένοι, αν δεν απαντάμε σε μηνύματα, αν δεν οργανώνουμε εξόδους, αν δεν ανεβάζουμε φωτογραφίες από τις διακοπές μας, πολλές φορές νιώθουμε πως «χάνουμε χρόνο». Στην πραγματικότητα, όμως, ίσως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Οι ψυχολόγοι χρησιμοποιούν όλο και συχνότερα τον όρο mental overload, δηλαδή τη νοητική υπερφόρτωση. Δεν κουραζόμαστε μόνο από τη δουλειά. Κουραζόμαστε από τις συνεχείς αποφάσεις, τις πληροφορίες, τις ειδοποιήσεις, τις υποχρεώσεις και την αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να είμαστε διαθέσιμοι.
Ο εγκέφαλός μας δεν σχεδιάστηκε για να λειτουργεί ασταμάτητα.
Γι’ αυτό και η επιστήμη έχει δείξει ότι οι περίοδοι ξεκούρασης δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βιολογική ανάγκη. Όταν δεν κάνουμε τίποτα, ενεργοποιείται ένα δίκτυο του εγκεφάλου που ονομάζεται Default Mode Network, το οποίο συνδέεται με τη δημιουργικότητα, την αυτογνωσία, την επεξεργασία των εμπειριών και την ψυχική αποκατάσταση.
Με απλά λόγια, πολλές φορές ο εγκέφαλος δουλεύει καλύτερα όταν εμείς… δεν δουλεύουμε. Ίσως γι’ αυτό θυμόμαστε τόσο έντονα εκείνα τα καλοκαιρινά μεσημέρια των παιδικών μας χρόνων. Δεν υπήρχε πρόγραμμα. Δεν υπήρχε πίεση να περάσουμε «τέλεια». Υπήρχε μόνο ο χρόνος.
Σήμερα, ακόμη και οι διακοπές μετατρέπονται συχνά σε έναν μαραθώνιο εμπειριών. Πρέπει να πάμε στην καλύτερη παραλία, στο πιο δημοφιλές εστιατόριο, να φωτογραφίσουμε το ηλιοβασίλεμα, να ανεβάσουμε στο Instagram και στο Tik Tok. Και κάπου εκεί, ξεχνάμε να ζήσουμε τη στιγμή.
Ίσως λοιπόν η μεγαλύτερη πολυτέλεια αυτού του καλοκαιριού να είναι να ξυπνήσετε ένα πρωί χωρίς πρόγραμμα. Να πιείτε τον καφέ σας αργά. Να μείνετε στο σπίτι χωρίς ενοχές. Να μη μαγειρέψετε αν δεν έχετε διάθεση. Να διαβάσετε λίγες σελίδες από ένα βιβλίο. Να ακούσετε μουσική. Να χαζέψετε το φως που μπαίνει από το παράθυρο. Να κοιτάτε το ταβάνι… κυριολεκτικά. Δεν χρειάζεται κάθε μέρα να είναι παραγωγική. Χρειάζεται, όμως, κάποιες μέρες να είναι πραγματικά δικές μας.
Ίσως τελικά η πιο ακριβή πολυτέλεια του καλοκαιριού να μην είναι οι εξωτικοί προορισμοί ή τα ακριβά ξενοδοχεία. Ίσως να είναι η ελευθερία να μην κάνεις απολύτως τίποτα και να μη νιώθεις την ανάγκη να απολογηθείς γι’ αυτό.
