Κυριακή, 22 Νοεμβρίου 2026

Νανά Παλαιτσάκη · υγεία · ψυχή · πολιτισμός

Καινοτομία

Μπορεί ένα χάπι να μειώσει τις διακοπές της αναπνοής στον ύπνο;

Δύο κλινικές μελέτες έδειξαν ότι η orforglipron μείωσε τα επεισόδια αποφρακτικής υπνικής άπνοιας σε ενήλικες με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία.

Μπορεί ένα χάπι να μειώσει τις διακοπές της αναπνοής στον ύπνο;

Μπορεί να έχετε κοιμηθεί οκτώ ώρες και να σηκώνεστε κουρασμένοι. Μπορεί, πάλι, ο άνθρωπος που κοιμάται δίπλα σας να παρατηρεί ότι, ανάμεσα σε δύο δυνατά ροχαλητά, η αναπνοή σας σταματά για λίγο. Αυτές οι παύσεις, το απότομο ξύπνημα με αίσθημα πνιγμού και η υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας είναι μερικά από τα σημάδια που μπορεί να οδηγήσουν στη διερεύνηση για υπνική άπνοια.

Στην αποφρακτική υπνική άπνοια, ο ανώτερος αεραγωγός στενεύει ή κλείνει επανειλημμένα στον ύπνο. Η αναπνοή μειώνεται ή διακόπτεται, ο ύπνος κατακερματίζεται και το οξυγόνο στο αίμα μπορεί να πέσει. Η διάγνωση μπορεί να χρειαστεί μελέτη ύπνου. Μία από τις καθιερωμένες θεραπείες είναι η θετική πίεση αεραγωγών, όπως η CPAP, που διοχετεύει αέρα μέσω μάσκας ώστε να διατηρείται ανοιχτός ο αεραγωγός. Η μείωση του βάρους μπορεί επίσης να βοηθήσει όταν υπάρχει υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία.

Η είδηση έρχεται από δύο μελέτες φάσης 3 που δημοσιεύθηκαν στις 9 Νοεμβρίου στο ιατρικό περιοδικό JAMA. Οι ερευνητές δοκίμασαν την orforglipron, ένα φάρμακο της κατηγορίας GLP-1 που λαμβάνεται από το στόμα. Το ερώτημα ήταν αν μπορεί να περιορίσει τη βαρύτητα της άπνοιας σε ανθρώπους που χρησιμοποιούν θεραπεία θετικής πίεσης και σε όσους δεν τη χρησιμοποιούν.

Τι έδειξαν οι δύο μελέτες

Συμμετείχαν συνολικά 712 ενήλικες με μέτρια έως σοβαρή αποφρακτική υπνική άπνοια και δείκτη μάζας σώματος τουλάχιστον 27. Στη μία μελέτη οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν ήδη θεραπεία θετικής πίεσης. Στην άλλη, συμμετείχαν άνθρωποι που δεν τη χρησιμοποιούσαν. Σε καθεμία, οι συμμετέχοντες έλαβαν με τυχαία κατανομή orforglipron ή εικονικό φάρμακο. Και οι δύο ομάδες έλαβαν συμβουλευτική για αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Οι ερευνητές μέτρησαν πόσες φορές ανά ώρα ύπνου σταματούσε ή μειωνόταν σημαντικά η αναπνοή. Έπειτα από 52 εβδομάδες, στη μελέτη χωρίς θεραπεία θετικής πίεσης, τα επεισόδια μειώθηκαν κατά 17,8 ανά ώρα με την orforglipron και κατά 4,5 με το εικονικό φάρμακο. Η εκτιμώμενη διαφορά ήταν 13,2 λιγότερα επεισόδια ανά ώρα. Στη μελέτη με θεραπεία θετικής πίεσης, η αντίστοιχη διαφορά ήταν 12 επεισόδια ανά ώρα υπέρ της orforglipron.

Η ανοχή στη θεραπεία είναι μέρος της εικόνας. Γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρθηκαν περίπου στο 68% έως 71% όσων έλαβαν orforglipron, έναντι περίπου 37% όσων έλαβαν εικονικό φάρμακο. Επιπλέον, η παρακολούθηση διήρκεσε έναν χρόνο και οι περισσότεροι συμμετέχοντες είχαν σοβαρή άπνοια. Τα αποτελέσματα αφορούν τον συγκεκριμένο πληθυσμό και χρειάζονται μελέτες μεγαλύτερης διάρκειας για να φανεί πόσο διατηρείται το όφελος.

Έχει εγκριθεί για την άπνοια;

Ο αμερικανικός FDA ενέκρινε την orforglipron τον Απρίλιο του 2026 για τη διαχείριση του βάρους σε συγκεκριμένες ομάδες ενηλίκων. Για την αποφρακτική υπνική άπνοια, η εταιρεία ανακοίνωσε στις 9 Νοεμβρίου ότι σχεδιάζει να υποβάλει αίτηση στον FDA έως το τέλος του έτους. Η νεότερη εξέλιξη, επομένως, είναι τα αποτελέσματα των δύο κλινικών μελετών για την άπνοια.

Για όσους χρησιμοποιούν CPAP, έχει σημασία ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάστηκε η έρευνα. Η μία μελέτη εξέτασε το χάπι σε ανθρώπους που λάμβαναν ήδη θεραπεία θετικής πίεσης. Για να διαπιστωθεί αν και πότε θα μπορούσε να διακοπεί η χρήση της συσκευής, θα χρειαζόταν μελέτη σχεδιασμένη ειδικά γι’ αυτό. Προς το παρόν, οι δύο μελέτες δείχνουν ότι ένα φάρμακο που λαμβάνεται από το στόμα μπορεί να μειώσει τη βαρύτητα της άπνοιας σε μια συγκεκριμένη ομάδα ασθενών.