Ξυπνάς με την καρδιά σου να χτυπά δυνατά. Για λίγα δευτερόλεπτα, πριν ακόμη καταλάβεις ότι είσαι στο δωμάτιό σου, ο φόβος του ονείρου μοιάζει απόλυτα αληθινός. Άλλοτε θυμάσαι ακριβώς τι είδες. Άλλοτε, το μόνο που μπορείς να πεις είναι ότι ξύπνησες τρομαγμένος. Και κάποιες νύχτες, το πρόσωπο που μένει στη μνήμη σου το πρωί είναι κάποιου που σου λείπει.
Γιατί βλέπουμε εφιάλτες;
Οι εφιάλτες είναι έντονα, δυσάρεστα όνειρα που μας ξυπνούν. Συμβαίνουν συνήθως στο δεύτερο μισό του ύπνου μας, όταν οι περίοδοι ύπνου REM διαρκούν περισσότερο, και συχνά μπορούμε να θυμηθούμε τι είδαμε. Το στρες, μια τραυματική εμπειρία, η έλλειψη ύπνου ή ένα ακανόνιστο ωράριο μπορούν να ευνοήσουν την εμφάνισή τους. Μερικές φορές συνδέονται και με φάρμακα. Αν άρχισαν μετά την έναρξη ή την αλλαγή μιας αγωγής, αξίζει να το αναφέρουμε στον γιατρό που τη συνταγογράφησε.
Ένας περιστασιακός εφιάλτης συνήθως περνά χωρίς να επηρεάζει την καθημερινότητά μας. Αν όμως οι εφιάλτες επιμένουν, μας κάνουν να φοβόμαστε την ώρα του ύπνου ή μας αφήνουν εξαντλημένους την επόμενη μέρα, αξίζει να συζητήσουμε με γιατρό. Το πόσο επηρεάζεται η ζωή μας έχει σημασία όσο και η συχνότητά τους.
Ένα σύντομο ημερολόγιο ύπνου μπορεί να βοηθήσει στη συζήτηση με τον γιατρό. Σημειώνουμε πότε κοιμηθήκαμε, πότε ξυπνήσαμε και πώς νιώσαμε την επόμενη μέρα. Για τους επίμονους εφιάλτες υπάρχει και μια θεραπευτική τεχνική κατά την οποία, ενώ είμαστε ξύπνιοι, φανταζόμαστε και επαναλαμβάνουμε νοερά μια λιγότερο τρομακτική εκδοχή του ονείρου. Η τεχνική μπορεί να μειώσει τη συχνότητα των εφιαλτών και την αναστάτωση που προκαλούν.
Όταν ξυπνάμε με ταχυκαρδία και πανικό
Ύστερα από έναν εφιάλτη μπορεί να ξυπνήσουμε ιδρωμένοι, με την καρδιά μας να χτυπά δυνατά, και να δυσκολευτούμε να ξανακοιμηθούμε. Μια νυχτερινή κρίση πανικού μπορεί επίσης να μας ξυπνήσει απότομα, με γρήγορο σφυγμό, τρέμουλο και έντονο φόβο, ακόμη και χωρίς να θυμόμαστε κάποιο δυσάρεστο όνειρο. Η ανάμνηση ενός εφιάλτη δίνει ένα στοιχείο για το τι προηγήθηκε. Τα συμπτώματα από μόνα τους μπορεί να έχουν διαφορετικές αιτίες.
Αν το αίσθημα παλμών επανέρχεται, γίνεται συχνότερο ή διαρκεί περισσότερο από λίγα λεπτά, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Μπορεί να σχετίζεται με το άγχος, αλλά και με μια αρρυθμία ή άλλη αιτία που χρειάζεται διερεύνηση. Αν οι παλμοί δεν υποχωρούν ή συνοδεύονται εκείνη τη στιγμή από πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή τάση λιποθυμίας, ζητάμε άμεσα βοήθεια στο 112. Αν αυτά τα συμπτώματα έχουν ήδη περάσει, χρειάζεται επείγουσα ιατρική εκτίμηση.
Όταν ονειρευόμαστε κάποιον που έχουμε χάσει
Μπορεί να τον δούμε να κάνει κάτι τόσο συνηθισμένο όσο το να κάθεται στο τραπέζι της κουζίνας. Ξυπνώντας, μπορεί να νιώσουμε για λίγο τη χαρά της συνάντησης και αμέσως μετά τη λύπη της απουσίας. Σε έρευνα με 278 ανθρώπους που πενθούσαν, το 58% ανέφερε ότι είχε ονειρευτεί το πρόσωπο που έχασε. Οι περισσότεροι περιέγραψαν τα όνειρα ως ευχάριστα ή ως ευχάριστα μεν, αλλά με την απώλεια να γίνεται πιο έντονη μόλις ξυπνούσαν. Το ποσοστό αφορά τους ανθρώπους που συμμετείχαν στη συγκεκριμένη έρευνα.
Όταν ο ίδιος άνθρωπος επιστρέφει ξανά και ξανά στα όνειρά μας, μπορεί να ξαναζούμε κάτι από τη σχέση μας μαζί του. Μια καθημερινή κουβέντα στο όνειρο μπορεί να μας ξαναφέρει την οικειότητα που μας λείπει. Μια σκηνή αποχωρισμού μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε πάλι την ένταση της απώλειας. Η ανάμνηση αυτού του ανθρώπου μπορεί τη μια φορά να μας πονά και την επόμενη φορά να μας ηρεμεί, καθώς νιώθουμε ότι υπάρχει μια σύνδεση που δεν σταμάτησε ποτέ.


