Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου 2026

Μην τα χάσεις

Νανά Παλαιτσάκη · υγεία · ψυχή · πολιτισμός

Health – Beyond

Η ασθένεια της Σελίν Ντιόν: Ελληνίδα νευρολόγος στην ομάδα που δίνει νέα ελπίδα στους ασθενείς

Η Αναστασία Ζεκερίδου της Mayo Clinic συμμετέχει στη μελέτη πειραματικής κυτταρικής θεραπείας για το σύνδρομο δύσκαμπτου ατόμου, με ενθαρρυντικά αποτελέσματα στην κινητικότητα των ασθενών

Η ασθένεια της Σελίν Ντιόν: Ελληνίδα νευρολόγος στην ομάδα που δίνει νέα ελπίδα στους ασθενείς

Η Σελίν Ντιόν έκανε ευρύτερα γνωστό το σύνδρομο δύσκαμπτου ατόμου όταν ανακοίνωσε, το 2022, ότι ζει με τη σπάνια αυτή πάθηση. [1] Σήμερα, νέα ερευνητικά δεδομένα στρέφουν την προσοχή σε μια πειραματική κυτταρική θεραπεία που δοκιμάζεται σε ανθρώπους με το ίδιο νόσημα. Η είδηση αφορά τα αποτελέσματα της μελέτης και δεν αποτελεί ανακοίνωση για την προσωπική θεραπεία της τραγουδίστριας. [2]

Όταν ακόμη και ένας ξαφνικός θόρυβος γίνεται απειλή

Το σύνδρομο δύσκαμπτου ατόμου, γνωστό διεθνώς ως stiff person syndrome ή SPS, είναι μια σπάνια νευρολογική διαταραχή με αυτοάνοσο υπόβαθρο. Το ανοσοποιητικό σύστημα, που φυσιολογικά προστατεύει τον οργανισμό, στρέφεται εναντίον του ίδιου του σώματος. Η πάθηση προκαλεί μυϊκή δυσκαμψία και επώδυνους σπασμούς, κυρίως στον κορμό και στα άκρα. [3]

Ένας ξαφνικός ήχος, ένα άγγιγμα ή η συναισθηματική ένταση μπορούν να πυροδοτήσουν συμπτώματα. Η βάδιση μπορεί να γίνει δύσκολη και οι πτώσεις να προκαλέσουν τραυματισμούς. Έτσι, καθημερινές κινήσεις που μοιάζουν αυτονόητες για τους περισσότερους ανθρώπους απαιτούν ιδιαίτερη προσπάθεια και προσοχή. [3]

Πώς λειτουργεί η κυτταρική θεραπεία

Η προσέγγιση CAR-T έχει ήδη εφαρμογές σε ορισμένους καρκίνους του αίματος. Οι επιστήμονες συλλέγουν Τ λεμφοκύτταρα από τον ασθενή και τα τροποποιούν γενετικά στο εργαστήριο, ώστε να αναγνωρίζουν έναν συγκεκριμένο στόχο. Στη συνέχεια, τα κύτταρα επιστρέφουν στον οργανισμό με ενδοφλέβια έγχυση. [4]

Στη συγκεκριμένη μελέτη χρησιμοποιήθηκε η ερευνητική θεραπεία mivocabtagene autoleucel, η οποία στοχεύει Β λεμφοκύτταρα με τον δείκτη CD19. Στόχος είναι να περιοριστεί η παθολογική ανοσολογική δραστηριότητα που συνδέεται με τη νόσο. Πριν από την έγχυση χορηγήθηκε προπαρασκευαστική χημειοθεραπεία. [2]

Τι έδειξε η μελέτη σε 26 ασθενείς

Η κλινική μελέτη φάσης 2 δημοσιεύθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2026 στο JAMA Neurology. Συμμετείχαν στη θεραπεία 26 ενήλικοι, σε τρία κέντρα των ΗΠΑ, με ανεπαρκή ανταπόκριση στις προηγούμενες ανοσολογικές αγωγές. [2]

Στη 16η εβδομάδα, η διάμεση βελτίωση στον χρόνο που χρειάζονταν για να διανύσουν περίπου 7,6 μέτρα ήταν 45,6%. Βελτίωση καταγράφηκε επίσης σε δείκτες δυσκαμψίας και λειτουργικότητας. Κατά την τελευταία διαθέσιμη παρακολούθηση, όλοι παρέμεναν χωρίς ανοσοτροποποιητικές θεραπείες για το SPS. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζονταν κανένα φάρμακο. [2]

Η αλλαγή μετριέται και στην καθημερινότητα

Πίσω από τις μετρήσεις υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν να ξανακερδίσουν την ανεξαρτησία τους. Η Mayo Clinic παρουσιάζει την ιστορία της Shari St. Germain, για την οποία η επιδείνωση της νόσου είχε μετατρέψει τις εξόδους και το περπάτημα σε πηγές φόβου. Ένας απρόσμενος θόρυβος μπορούσε να προκαλέσει δυσκαμψία και πτώση. [5]

Μετά τη θεραπεία, η βελτίωση ήρθε σταδιακά. Μια μέρα κατάφερε να περπατήσει επτά λεπτά στον διάδρομο γυμναστικής. Για κάποιον που άλλοτε περπατούσε μεγάλες αποστάσεις και στη συνέχεια δυσκολευόταν να σηκωθεί από τον καναπέ, αυτά τα λεπτά είχαν ξεχωριστή αξία. [5]

Ένας άλλος συμμετέχων, ο Jonathan Walden, περιγράφει ότι πριν από τη θεραπεία χρειαζόταν τη βοήθεια των παιδιών του ακόμη και για να ντυθεί. Σήμερα αναφέρει ότι εργάζεται ξανά και έχει επιστρέψει σε αγαπημένες δραστηριότητες, όπως το ψάρεμα. Οι μαρτυρίες φωτίζουν την ανθρώπινη σημασία της βελτίωσης, χωρίς να προδικάζουν την ανταπόκριση κάθε ασθενούς. [5]

Γιατί η ελπίδα χρειάζεται μεγαλύτερη παρακολούθηση

Η μελέτη ήταν μικρή, ανοικτή και χωρίς ομάδα σύγκρισης. Η διάμεση παρακολούθηση ήταν 6,5 μήνες. Εμφανίστηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες, μεταξύ τους σύνδρομο απελευθέρωσης κυτταροκινών, κυρίως χαμηλής βαρύτητας, αλλά και σοβαρή μείωση ουδετεροφίλων σε ορισμένους ασθενείς. [2]

Η νευρολόγος και ερευνήτρια της Mayo Clinic Αναστασία Ζεκερίδου επισημαίνει ότι κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι βελτιώσεις θα διατηρηθούν στον χρόνο. Η προοπτική επιστροφής στην εργασία, στην κίνηση και στην κοινωνική ζωή εξηγεί τον ενθουσιασμό. Η απάντηση για το πόσο διαρκεί αυτό το όφελος θα δοθεί με τη συνέχιση της έρευνας. [5]

Πηγές

[1] The Guardian, 9 Νοεμβρίου 2026
theguardian.com

[2] Piquet AL και συν. JAMA Neurology, 9 Νοεμβρίου 2026. DOI 10.1001/jamaneurol.2026.4155
jamanetwork.com

[3] National Institute of Neurological Disorders and Stroke: Stiff-Person Syndrome
ninds.nih.gov

[4] National Cancer Institute: CAR T Cells
cancer.gov

[5] Mayo Clinic News Network, 9 Νοεμβρίου 2026
newsnetwork.mayoclinic.org

Η κεντρική φωτογραφία αποτελεί εικαστική σύνθεση με τεχνητή νοημοσύνη για το σύνδρομο δύσκαμπτου ατόμου και την έρευνα στις κυτταρικές θεραπείες.