Μπαίνουμε σε ένα σπίτι και το πρώτο που ακούμε είναι: «Έλα μέσα αν και δεν έχω προλάβει να μαζέψω». Κοιτάζουμε γύρω μας. Ένα βιβλίο ανοιχτό στον καναπέ, δύο κούπες στο τραπέζι, μια ζακέτα στην καρέκλα. Τίποτε που να χρειάζεται απολογία. Μόνο τα ίχνη μιας ημέρας που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Κι όμως, πόσες φορές δεν έχουμε πει κι εμείς την ίδια φράση; Σαν να πρέπει, πριν ανοίξουμε την πόρτα σε έναν φίλο, να εξαφανίσουμε κάθε απόδειξη ότι μέσα στο σπίτι ζούμε.
Μας αρέσει να περιποιούμαστε τον χώρο μας. Να διαλέγουμε χρώματα, να ανάβουμε ένα φωτιστικό, να βάζουμε λουλούδια στο τραπέζι. Πότε, όμως, αυτή η ευχαρίστηση γίνεται αγωνία για το πώς θα φανούν όλα στους άλλους;
Η ζωή έξω από το κάδρο
Στις φωτογραφίες διακόσμησης, το ριχτάρι πέφτει ακριβώς όσο πρέπει. Το τραπέζι έχει λίγα προσεκτικά επιλεγμένα αντικείμενα. Καλώδια, φορτιστές και απλώστρες σπάνια συμμετέχουν στη σύνθεση.
Μια τέτοια εικόνα μπορεί να μας δώσει μια ωραία ιδέα. Δεν φανερώνει το χώρο όταν κάποιος γυρίζει κουρασμένος από τη δουλειά, ξεκινάει να τακτοποιεί πράγματα στο ράφι, ενώ ψάχνει ταυτόχρονα τα γυαλιά του. Η φωτογραφία του τέλειου «σκηνικού-σπίτι» δείχνει ένα φωτογραφικό «κλικ». Εμείς όμως πρέπει στο σπίτι μας να ζούμε, να κινούμαστε, να τρώμε, ν’ ακούμε μουσική, να μοιραζόμαστε χώρο με όσους αγαπάμε και με τα κατοικίδια μας. Ο χώρος που ζει, έχει ατέλειες όπως και η φύση.
Το όμορφο χρειάζεται να είναι και βολικό
Μια πολυθρόνα μπορεί να είναι υπέροχη αλλά να μην μας είναι βολική. Η λευκή ταπετσαρία στα έπιπλα, με τις λευκές τουλίπες πάνω σ’ ένα γυάλινο τραπέζι, φαινόταν στην φωτογραφία υπέροχο ως σκηνικό, όμως το τραπέζι αποκλείεται να έχει μόνο στο βάζο τις λευκές τουλίπες, καθώς όλοι θ’ αφήσουν πάνω και από κάτι. Το μπουκάλι με το αναψυκτικό, τα πατατάκια, τα κλειδιά, το τηλεκοντρόλ, τα ποτήρια. Το λιγότερο που θα συμβεί, είναι να φαίνονται όλες οι δαχτυλιές πάνω στο γυαλί, γεγονός που διαλύει το νευρικό σύστημα της ψυχαναγκαστικής οικοδέσποινας.
Ο χώρος μας είναι καταφύγιο και γι’ αυτό τον λόγο οφείλουμε να τον διαμορφώνουμε έτσι ώστε να χαλαρώνουμε μαζί με αγαπημένα πρόσωπα, χωρίς να σκεφτόμαστε συνεχώς ότι θα λερωθεί η μοκέτα, θα θαμπώσει ο γρανίτης, θα φανούν οι δαχτυλιές στο τζάμι, θα «χτυπηθεί» η λάκα, θα σπάσει η κούπα από πορσελάνη, θα πεταχτούν νερά από το ντους, θα τρέξει το σαπούνι στο μάρμαρο και θα κολλήσει η σκόνη στο σοβατεπί…
Το καθιστικό πρέπει να είναι τόσο όμορφο, ώστε να μπορούμε ν’ απλώσουμε τα πόδια μας. Το τραπέζι μπροστά χρησιμοποιείται για: ν’ αφήνουμε φλυτζάνι, ν’ αφήνουμε ποτήρια, ν’ ακουμπάμε το laptop, να βάζουμε δυο ποτήρια με κρασί και ξηρούς καρπούς. Όλ’ αυτά τ’ αντικείμενα αφήνουν ίχνη και τα ίχνη τους σημαίνουν ότι ζούνε άνθρωποι με ανάγκες και συναισθήματα.
Η αισθητική αποκτά περισσότερο νόημα όταν υπηρετεί αυτές τις ανάγκες των ανθρώπων. Το σπίτι μπορεί να είναι κομψό και άνετο, με τρόπο που ταιριάζει στη δική μας καθημερινότητα.
Τα αντικείμενα που επιλέγουμε να κρατήσουμε
Ένα μπολ που αγόρασε κάποτε η μητέρα μας. Μια φωτογραφία από διακοπές. Το βιβλίο με τις σημειώσεις στο περιθώριο. Μια παλιά καρέκλα που εξακολουθούμε να προτιμάμε, ακόμη κι αν δεν ταιριάζει απόλυτα με τις υπόλοιπες.
Δεν χρειάζεται κάθε αντικείμενο να έχει ιστορία. Ούτε είμαστε υποχρεωμένοι να κρατάμε ό,τι κληρονομήσαμε. Μπορούμε να αγαπάμε τους ανθρώπους μας και να αποχωριζόμαστε πράγματα που δεν θέλουμε ή δεν μπορούμε να συντηρούμε.
Αξίζει, όμως, να υπάρχει χώρος για όσα διαλέγουμε εμείς. Κάποιος νιώθει όμορφα με λίγα αντικείμενα και καθαρές επιφάνειες. Κάποιος άλλος με βιβλιοθήκες γεμάτες και φωτογραφίες στους τοίχους. Ο κάθε χώρος αντανακλά τις προσωπικότητες των ανθρώπων που τον χρησιμοποιούν.
Να μπορούμε να ανοίξουμε την πόρτα
Φανταστείτε έναν φίλο να τηλεφωνεί: «Είμαι κοντά, να περάσω για λίγο;». Η επιθυμία να τον δούμε μπορεί εύκολα να χαθεί πίσω από τη σκέψη ότι ο χώρος υποδοχής δεν είναι τακτοποιημένος.
Είναι λογικό να θέλουμε ο επισκέπτης να βρει έναν καθαρό χώρο και να αισθανθεί ευπρόσδεκτος. Αλλά άλλο η φροντίδα και άλλο η απαίτηση να είναι όλα σε «αποστείρωση». Αν περιμένουμε να ολοκληρωθούν όλες οι δουλειές για να δεχτούμε παρέα, ίσως αναβάλλουμε τον καφέ να μην τον πιούμε ποτέ.
Το ίδιο ισχύει και όταν είμαστε μόνοι. Γιατί να κρατάμε τα αγαπημένα ποτήρια αποκλειστικά για τους καλεσμένους; Γιατί το ωραίο τραπεζομάντιλο να βγαίνει μόνο όταν υπάρχει κάποια περίσταση;
Μικρές αλλαγές για τη δική μας ζωή
Δεν μπορούμε όλοι να ανακαινίσουμε το σπίτι μας, ούτε να αλλάξουμε τα τετραγωνικά του. Το νοίκι, τα έξοδα και οι ανάγκες των ανθρώπων με τους οποίους συγκατοικούμε βάζουν πραγματικά όρια. Η άνεση δεν είναι πάντοτε υπόθεση καλού γούστου ή σωστής οργάνωσης.
Μερικές φορές, πάντως, μια μικρή μετακίνηση βοηθά: ένα φωτιστικό δίπλα στην καρέκλα όπου διαβάζουμε, ένα τραπεζάκι πιο κοντά στον καναπέ, λίγο λιγότερα πράγματα σε μια επιφάνεια που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Μπορούμε να ξεκινήσουμε από αυτό που μας δυσκολεύει, χωρίς να αγοράσουμε κάτι καινούργιο.
Και ύστερα να καθίσουμε στη γωνιά που φτιάξαμε. Να δοκιμάσουμε αν μας βολεύει, αν μας αρέσει το φως, αν θέλουμε να μείνουμε εκεί λίγο ακόμη. Αυτές οι απαντήσεις έχουν μεγαλύτερη αξία από το αν ο χώρος θα συγκέντρωνε πολλά «like» σε μια φωτογραφία.
